जातक कथा
गंगेच्या काठी जंगलात एक ससा राहत होता. त्याला बांदर, जॅकल आणि बीव्हर असे तीन मित्र होते. चारही मित्रांना दानवीर व्हायचे होते. एके दिवशी संभाषणाच्या अनुषंगाने त्याने उपोस्थेच्या दिवशी देणगी देण्याचे ठरविले कारण त्या दिवसाच्या देणगीचे पूर्ण फळ प्राप्त झाले आहे. बौद्धांची अशी संकल्पना आहे. (उपासथ हा बौद्ध धार्मिक उत्सवाचा दिवस आहे) जेव्हा उपसाथचा दिवस आला तेव्हा सर्व मित्र सकाळी अन्नाच्या शोधात घराबाहेर पडले. जेव्हा भटक्या बिव्हरने गंगाच्या काठावर सात खालच्या सपाट मासे पाहिल्या तेव्हा त्याने त्यास आपल्या घरी आणले. त्याच वेळी जॅकलनेही दहीचा हात आणि कुठूनतरी मांसाचा तुकडा चोरला, तो त्याच्या घरी परतला. उडी मारणारा माकडही बागेतून पिकलेला आंब्याचा तुकडा तोडतो, ते त्याच्या घरी आणले. तिन्ही मित्रांनी त्याच वस्तू दान करण्याचे वचन दिले. पण त्याचा चौथा मित्र ससा हा सामान्य प्राणी नव्हता. त्याने विचार केला की जर त्याने आपले अन्न म्हणजेच निदण दान केले तर देणगी घेणा person्याला फारच फायदा मिळणार नाही. म्हणूनच, उपासथच्या निमित्ताने त्यांनी याचिकाकर्त्यास पूर्णपणे समाधानी करण्याच्या उद्देशाने स्वत: च दान देण्याचे ठरविले. त्याच्या स्वत: च्या बलिदानाच्या निर्णयामुळे संपूर्ण विश्वाचे डोकावले जाऊ लागले आणि सक्काच्या आसनाला बरे केले. वैदिक परंपरेत सक्क्याला शक्र किंवा इंद्र म्हणतात. जेव्हा सनक्‍याने या अलौकिक घटनेचे कारण जाणून घेतले, तेव्हा संन्यासी म्हणून, त्या चार मित्रांच्या धर्मादाय धर्मादाय सेवांची चाचणी घेण्यासाठी तो स्वत: त्यांच्या घरी पोहोचला. बीव्हर, सॅक आणि माकडाने अनुक्रमे आपापल्या घरातून सक्काला मासे दिले; मांस आणि दही; आणि योग्य आंबा फ्लेक्स दान करायचे होते. परंतु सक्काने त्याच्याकडून देणगीवर दिलेल्या वस्तू स्वीकारल्या नाहीत. मग त्याने ससा जवळ येऊन भिक्षा मागितली. ससाने आपल्या संपूर्ण शरीराचे मांस स्टोव्हमध्ये बेक करण्यासाठी हस्टर्डला देणगीची संधी दिली. जेव्हा फायरप्लेस जाळला गेला तेव्हा त्याने त्याच्या फोलिकल्सना तीनदा वार केले ज्यामुळे त्याच्या रोमातील लहान प्राणी आगीत जळू नये. मग त्याने कृतज्ञतेने जळत्या अग्नीत उडी मारली. त्याच्या या दानशूरपणावर साक्काला धक्का बसला. बर्‍याच काळापासून त्याने अशी प्रीति पाहिली किंवा ऐकली नाही. होय, आश्चर्य! ही आग जादूची होती कारण आगीत ससा पेटला नाही; सक्काने घेतलेल्या खटल्याचा भ्रम होता. संमोहित सक्काने मग ससाचे कौतुक केले आणि स्वतःच्या हातांनी चंद्राचा डोंगर बनविला, चंद्रावर ससाची चिन्हे केली आणि म्हणाला, “हे चंद्रावर सशाची खूण आहे तोपर्यंत हे ससा!”
एकदा वाराणसीत कर्तव्यदक्ष आणि नम्र गृहस्था असत. जगात तीन मुली आणि पत्नीसह त्यांचे एक छोटेसे घर होते. पण तो तरुण वयातच मरण पावला. मरणोत्तरानंतर, गृहस्थ सुवर्ण हंस म्हणून पुनर्जन्म घेत होता. मागील जन्माचे हावभाव आणि संस्कार त्याच्यात इतके प्रबल होते की तो मनुष्य-योनीचा क्रम आणि त्याची भाषा विसरू शकला नाही. पूर्वीच्या जन्माच्या कुटूंबाबद्दलचे त्यांचे आकर्षण आणि त्यांच्याशी असलेले त्यांचे प्रेम त्याच्या वर्तमानावरही परिणाम करीत होता. एक दिवस, त्याच्या आकर्षणाच्या वेषात तो वाराणसीस पळून गेला जेथे त्याची पूर्वजन्म असलेली पत्नी आणि तीन मुली राहत होती. घराच्या मुंडार गाठल्यावर जेव्हा त्याने आपली पत्नी व मुली पाहिल्या तेव्हा तो अस्वस्थ झाला कारण त्याच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती दयनीय झाली होती. त्याची बायको आणि मुली आता सुंदर कपड्यांऐवजी चिखलात दिसली. वैभवचा सर्व सामानही तेथून गायब झाला होता. पुन्हा ते विकून त्याचे कुटुंब त्याचे मोठेपण कमी करू शकते. या घटनेनंतर हसणे वेळोवेळी वाराणसीत येत असत आणि प्रत्येक वेळी तो त्यांना सोन्याचे पंख देत असे. हंसच्या दानात मुली तृप्त झाल्या, परंतु त्याची पत्नी खूपच लोभी होती. त्याला वाटले की त्या हंसांची सर्व पिसे काढून झटपट श्रीमंत का होऊ नये. तो मुलींशीही मनाने बोलला. पण त्याच्या मुलींनी त्याला तीव्र विरोध केला. पुढच्या वेळी हंस तिथे आला, योगायोगाने त्याच्या मुली तेथे नव्हत्या. त्यानंतर त्याच्या पत्नीने त्याला जवळ बोलावले. नल-प्रापंचाच्या खेळाची माहिती नसल्याने हंस आनंदाने आपल्या पत्नीकडे धावत गेला. पण हे काय आहे त्याच्या पत्नीने निर्दयपणे तिचा मान रोखला आणि एकाच झटक्यात तिचे सर्व पंख कोरले आणि रक्ताने भिजलेल्या शरीरावर जुन्या लाकडी फेकल्या. मग जेव्हा तिला त्या सोन्याचे पंख लपवायचे होते, तेव्हा फक्त तिचे हात केवळ सामान्य पंखच घातले जाऊ शकत होते कारण जेव्हा त्याच्या इच्छेविरूद्ध आकर्षित होते तेव्हा त्या हंसांचे पंख सामान्य हंसांसारखे बनतात. जेव्हा मुली घरी परत आल्या तेव्हा त्यांनी आपल्या पूर्वीच्या वडिलांना रक्ताने माखलेले पाहिले. त्याचे सोन्याचे पंखही हरवले होते. त्याला संपूर्ण गोष्ट समजली आणि त्याने काही दिवसांत त्वरित निरोगी बनवून हंसची तंदुरुस्त सेवा केली. स्वाभाविकच, त्याचे पंख पुन्हा येऊ लागले. पण आता ते सोन्याचे नव्हते. जेव्हा हंसचे पंख पुरेसे बाहेर गेले की ते उडण्यास सक्षम होते. मग तो त्या घरातून पळून गेला. व वाराणसीत पुन्हा कधी दिसला नाही. त्याचे सोन्याचे पंखही हरवले होते. त्याला संपूर्ण गोष्ट समजली आणि त्याने काही दिवसांत त्वरित निरोगी बनवून हंसची तंदुरुस्त सेवा केली. स्वाभाविकच, त्याचे पंख पुन्हा येऊ लागले. पण आता ते सोन्याचे नव्हते. जेव्हा हंसचे पंख पुरेसे बाहेर गेले की ते उडण्यास सक्षम होते. मग तो त्या घरातून पळून गेला. व वाराणसीत पुन्हा कधी दिसला नाही. त्याचे सोन्याचे पंखही हरवले होते. त्याला संपूर्ण गोष्ट समजली आणि त्याने काही दिवसांत त्वरित निरोगी बनवून हंसची तंदुरुस्त सेवा केली. स्वाभाविकच, त्याचे पंख पुन्हा येऊ लागले. पण आता ते सोन्याचे नव्हते. जेव्हा हंसचे पंख पुरेसे बाहेर गेले की ते उडण्यास सक्षम होते. मग तो त्या घरातून पळून गेला. व वाराणसीत पुन्हा कधी दिसला नाही.
बुद्धिमत्तेची चमत्कारी-जातक कथा अनेक शंभर वर्षांपूर्वीची आहे. एका गावात रामसिंग नावाचा शेतकरी आपली पत्नी व मुलासह राहत होता. रामसिंग अशिक्षित व गरीब होते. पण त्याचा मुलगा सुंदरसुद्धा एखाद्याला शिकवण्याद्वारे व शिकवण्याने त्याला पात्र बनवायचे होते, जेणेकरून त्याचा मुलगादेखील त्याच्यासारखा आयुष्यभर कष्ट करत राहणार नाही. त्याला आपल्या मुलाकडून खूप आशा होती. त्याने आपल्या मुलासह लाखो स्वप्ने जतन केली होती. तो त्याच्या म्हातारपणाची काठी होता. त्याचा मुलगा सुंदरही बर्‍यापैकी हुशार होता. तो गावातील पंडित कस्तुरीलाल यांच्याकडे गेला आणि अभ्यास करीत होता. त्यानेही असा विचार केला होता की तोही अभ्यास करून एक मोठा माणूस होईल आणि जगातील सर्व आनंद आणि सर्व आनंद त्याच्या पालकांच्या चरणी घेऊन येईल. जर मानवांनी एखादे ध्येय ठेवले आणि प्रामाणिक मनाने ते प्राप्त करण्याचा प्रयत्न केला तर तो त्यात यशस्वी होतो. सुंदरच्या बाबतीतही असेच झाले. तो त्याच्या वर्गात चांगली संख्या घेऊन उत्तीर्ण झाला. त्याला संपूर्ण गावात दाद मिळाली. आपल्या मुलाच्या यशाबद्दल रामसिंगचे डोकेही अभिमानाने उठले. एका रात्री रामसिंगने आपल्या पत्नीला सांगितले – “सुंदर आई! मी ब about्याच काळापासून सुंदरबद्दल विचार करीत आहे. “” हे सांगा सर. “रामसिंह यांची पत्नी म्हणाली -” काय प्रकरण आहे? सुंदरच्या लग्नाची कल्पना तुम्ही बनवली आहे? “” अरि भगवान! जेव्हा लग्नाची वेळ येते तेव्हा आम्ही ते करू, परंतु आता तिला तिच्या पायावर उभे राहू द्या. माझी कल्पना आहे की आपण त्याला शहरात का पाठवत नाही जेणेकरून तेथे गेल्यानंतर काही चांगला व्यवसाय शिका आणि त्यास काहीतरी म्हणून दर्शवा. इकडे खेड्यात फक्त मेहनत आणि कष्टाचा व्यापार आहे. वाचन-लेखन करूनही त्याला असाच व्यवसाय करावा लागला तर शिक्षण-लेखनाचा काय फायदा? आपल्या स्वतःचे असे क्षेत्रही नाही की ज्यात कष्ट करून तो थोडी प्रगती करू शकेल. ”“ पण सुंदर बापा! सुंदरने आजपर्यंत शहर पाहिले नाही, तिला कोणाकडे पाठवण्याचा आमचा विश्वास आहे? “सुंदरची आई कमला म्हणाली -” हे खरे आहे की आमचा देखणा सुज्ञ आणि बुद्धिमान आहे आणि त्याला शहरात एक चांगली नोकरी देखील मिळेल, परंतु शहरात राहण्यासाठी कोणतीही जागा आपल्याला पाहिजे आहे. खूप. “” ऐक, सुंदर आई! शहरात माझा एक मित्र आहे, जरी आम्ही दोघे वर्षानुवर्षे एकमेकांना भेटले नाहीत, परंतु तरीही मी आशा करतो की जर मी सुंदरला त्याचा पत्ता म्हणून पाठविले तर तो त्याला नक्कीच आश्रय देईल आणि नोकरी मिळवताना तो तुम्हाला मदत करेल सुंदर. “” तू खरं सुंदरचे वडील आहेस, पण माझा डोळा मिटवणार नाही यावर माझा विश्वास नाही. “” तू तुझ्या आईच्या हातून असे बोलून सांगत आहेस. हो, पण मनापासून, आपण देखील आमच्या मुलाची प्रगती व्हावी अशी इच्छा आहे. म्हणून हृदय मजबूत करा. जर एखाद्या सुंदर शहरात गेल्यानंतर काही सुंदर झाले तर आपले म्हातारपणसुद्धा आनंदाने निघून जाईल. आणि अशा प्रकारे रामसिंगने आपल्या पत्नीची खात्री पटवून दिली आणि सुंदरला तिला शहरात पाठविण्यास उद्युक्त केले. त्याच संध्याकाळी, सुंदर त्याच्या मित्रांसह खेळल्यानंतर घरी परत आला तेव्हा रामसिंग प्रेमळपणे त्याच्याबरोबर खाली बसला आणि त्याचे मन त्याला म्हणाला. बापूंनी त्याला शहरात पाठवायचे आहे हे जाणून सुंदरला खूप आनंद झाला. खरं तर, सुंदरला देखील अशी इच्छा होती की त्याने काही तरी शहरात जावे आणि तेथे काही व्यवसाय करावा जेणेकरून त्याचे कुटुंब कायमचे गरिबीपासून मुक्त होईल आणि त्याचा आनंद लुटेल. म्हणून, वडिलांचा प्रस्ताव आल्यावर तो खूप आनंद झाला आणि म्हणाला – “बाबा! एखादी चांगली नोकरी वाचून, लिहिण्याद्वारे जर मला शहरात जायचे असेल तर, मी तुझे घर कमावण्यास मदत करेन, परंतु मला शहरात पाठविण्यास नकार देऊ नका असाच विचार करून मी माझे मन तुला बोललो नाही. परंतु आता जेव्हा तू मला स्वत: हून मला पाठवण्यास तयार असशील तेव्हा यापेक्षा यापेक्षा चांगला माझ्यासाठी दुसरा कोणता असू शकेल? मी नक्कीच शहरात जाईन. ”आणि दुसर्‍या दिवशी रामसिंगने त्याला जगाचा उंच आणि नीचपणा समजावून सांगितला आणि आपल्या मित्राचा पत्ता दिला आणि ते शहर सोडून गेले. सुंदर हा खूप समजणारा तरुण होता. त्याला त्याच्या पालकांचे दुःख आणि दु: ख समजले. त्याला हे देखील माहित होते की खेड्यात राहून, त्याचे भविष्य काळोखात बुडेल, तर मोठा माणूस होण्याची त्याची इच्छा त्याच्या पालकांना खूप आनंद देण्याची होती. म्हणून आनंदाने तो शहराकडे निघून गेला. शहरात आल्यावर सुंदरचे डोळे विस्मयकारक झाले. मोठी गर्दी. सुशोभित दुकाने. तेंग-इकॉनची हालचाल. बरं, या सर्वांनी आश्चर्यचकित करून सुंदर आपल्या वडिलांच्या कथित मित्राला भेटायला गेला. पण जेव्हा तो पत्त्यासाठी उल्लेख केलेल्या ठिकाणी पोहोचला तेव्हा असे आढळले की वडिलांचा मित्र रामचंद्र तो कधी मरण पावला हे माहित नाही आणि आता त्याच्या कुटुंबीयांनाही याची कल्पना नव्हती. हे जाणून, सुंदर खूप निराश झाला आणि आता काय होईल याचा विचार करू लागला. आयुष्यात आशा आणि निराशा कायम आहे, परंतु निराशामध्ये बसलेल्या सुंदरांपैकी सुंदर नव्हता. हे त्याच्यावर धैर्याने आणि आत्मविश्वासाने भरलेले होते. त्याने स्वत: ला दिलासा दिला आणि म्हणाला – ‘बेट्ट सुंदर! निराश होणे काहीच करणार नाही. आता शहरे आली आहेत, काहीतरी केल्यावर परत येतील. आई आणि बापूंकडून माझ्याकडून खूप अपेक्षा आहेत, मी त्यांच्या म्हातारपणाची काठी आहे. आता मी शहरात आलो आहे, काही बांधकाम केल्यावरच परत येईन. तुम्हाला आठवत नाही, मास्टर जी म्हणायचे – हिम्मत-ए-मर्दा, मद्द-ए-खुदा. म्हणजेच, ज्यांची हिम्मत आहे … देव स्वतःच त्यांना मदत करतो. ‘ तशाच प्रकारे, सुंदर सौंदर्याने स्वत: ला विचारतच ठेवले आणि येऊन ते एका इनरीत राहून राहिले. आंघोळीपासून निवृत्त झाल्यावर त्याने थोडा विश्रांती घेतली आणि मग नोकरीच्या शोधात निघाला. जिथे जिथे तो जाब विचारण्यासाठी गेला तेथे दुकानदार त्याच्या वाटाघाटीची पद्धत आणि त्याच्या बुद्धिमत्तेमुळे प्रभावित झाला असता, परंतु काही ओळखी नसल्यामुळे त्याला नोकरी मिळू शकली नाही. त्याचप्रमाणे बरेच दिवस गेले. सुंदर गावातून त्याने आपल्याबरोबर आणलेला पैसा आणि पैसा आता जवळजवळ संपला होता. आता काळजीने खरोखर सुंदरला वेढले आहे. तो विचार करू लागला की माझी इच्छा आहे! शहराबद्दल काही माहिती असती तर त्याला नोकरी मिळाली असती. फक्त एका दिवसाची, सुंदर थकून झाडाखाली बसलेल्या सद्य परिस्थितीबद्दल विचारात होता. राज कामगार त्यापासून थोड्या अंतरावर झाडाच्या थंड सावलीत गप्पा मारत होते. एक सुंदर लहान व्यक्ती त्यांचे म्हणणे ऐकू लागली. तो एकमेकांना म्हणत होता – “काहीही बोला भाई रामवीर!” तू खूप भाग्यशाली आहेस. आम्ही दोघे दरबाराच्या सेवेत एकत्र आले, पण तुम्ही राजाजींचा कोषाध्यक्ष बनण्यास प्रगती केली आणि मी एक शिपाई आहे. त्याला “भाग्य” म्हणतात. “” भाग्य देखील शहाणपणाने आणि धैर्याने कार्य करणारे गंगाराम यांचे समर्थन करते. मी माझ्या महाराष्ट्राचा विश्वासू झालो आणि माझ्या प्रामाणिकपणा पाहिल्यानंतर त्याने मला कोषाध्यक्ष बनवले, हे माझ्या समजुतीने मी अशी कामे केली.त्याने खूप प्रगती केली आहे. अन्यथा मी उच्च पदावर का पोहोचलो नाही? भाऊ, तू मलाही आपल्या यशाचे रहस्य सांगितलेस. “” आपल्यासारखे लोक शिजवलेले आणि खाण्यासाठी एकाच मंडळामध्ये राहतात. अहो भाऊ, जर एखाद्या माणसामध्ये धैर्य, प्रामाणिक धैर्य आणि समजूतदारपणा असेल तर त्याने डोंगर खोदून नदी काढून टाकावी. बघ, तू त्या मृत उंदराकडे पहात आहेस ना? ”रामवीरने रस्त्याच्या कडेला पडलेल्या एका उंदीरकडे लक्ष वेधले. “हो – मी पहात आहे.” “” ये-जा करणारे लोकही त्याला पहात आहेत आणि द्वेषातून थुंकून दुसर्‍या बाजूला फिरत आहेत. “” रामवीर भाई! मी आपल्या यशाचे रहस्य आपल्याला विचारत होतो आणि आपण मला मेलेला उंदीर दर्शवित आहात. काय हरकत आहे? “” गंगाराम! मी तुम्हाला यशाबद्दल सांगत आहे. ऐका, लोक त्या मृत उंदीरवर थुंकत आहेत. पण या मृत उंदरापासून सुज्ञ व्यक्ती चार पैसे कमवू शकेल. माझा भाऊ, माणूस केवळ शहाणपणाचा उपयोग करून यश संपादन करतो. जंतर-मंतरवर काहीही होत नाही. “” मला भाऊ रामवीर समजले होते. “” निराश होऊन गंगाराम म्हणाला – “तुला आपल्या यशाचे रहस्य सांगायचे नाही.” बरं, कधीकधी माझे दिवसही बदलतील. चला, आता जाऊया. ”अशा प्रकारे ते दोघे उठून निघून गेले. ते गेले. पण रोखपाल रामवीरच्या रोख वस्तूने सुंदरच्या मनात एक दहशत निर्माण केली. त्याच्या मनात पुन्हा पुन्हा रामवीरचे शब्द प्रतिध्वनी होत होते – ‘लोक त्या मेलेल्या उंदीरवर थुंकत आहेत, पण एक शहाणा माणूस या मेलेल्या उंदरापासून चार पैसे कमवेल … चार कमावेल … चार पैसे कमवतील.’ तो सुंदर विचार करू लागला – ‘खजांचीला एक मुद्दा आहे. ज्या देशात माती देखील विकली जाते, तेथे काहीही विक्री करणे अवघड नाही – परंतु हा मृत उंदीर कोण खरेदी करेल? त्यातून कोणी चार पैसे कसे कमवू शकेल? ‘ सुंदर उंदीरकडे पाहत असताना हे विचार करीत होता, पण तो समजू शकला नाही. तेवढ्यात, त्याला रस्त्यावर एक टांगा येताना दिसला. त्याच्या मांडीला धरुन मांजरीच्या मांडीवर टांग बसला होता. मांजरी वारंवार तिच्या तावडीतून मुक्त होण्यासाठी प्रयत्न करीत होती. घोडागाडी सुंदरच्या अगोदरच गेली होती की मांजरीने सेठच्या मांडीवरून उडी घेतली आणि रस्त्याच्या कडेला असलेल्या झुडुपात शिरला. “अहो … अहो तांगेयां, टांगा बंद करा.” माझी मांजर उडी मारली. ”शेठ ओरडून म्हणाली. टांगा थांबला आणि सेठ खाली उतरला आणि झुडुपाच्या दिशेने धावत गेला. “अहो भाऊ, पहा!” माझी मांजर त्या झुडुपात शिरली आहे. त्याला पकडण्यास मला मदत करा. “सेठ झुडुपाजवळ गेला आणि मांजरीला बोलवू लागला -” आ … आ … पूसी … पूसी आओ “ते संपले. ”अरे भाव ! मी ही मांजर काही विशेष हेतूने विकत घेतली. कुणीतरी त्याला बाहेर काढण्यासाठी मदत करा. ”सेठ हतबल झाला आणि त्याने जमलेल्या लोकांशी विनवणी केली. मांजरी झाडीत शिरताना ती पंजांनी गर्जना करीत होती. “मांजर कशी वाढत आहे हे आपणास दिसत नाही.” एक व्यक्ती म्हणाली – “हात उचलताच तू ठोकेन.” हे पाहून राजाचा खजिनदार सुंदरच्या मनात गूंजला – “कोणालाही समजू शकत नाही.” – एक माणूस या मृत उंदरापासूनसुद्धा अर्थाने चार पैसे कमवतील. ‘ सुंदरच्या मेंदूत एक स्फोट झाला आणि लगेचच त्याच्या मेंदूत एक उपकरण आले. तो सेठला म्हणाला – “सेठ जी! मी तुझ्या मांजरीवर नियंत्रण ठेवल्यास तू मला काय देशील? “” चला, “सेठजींनी लगेच सुंदरकडे पाहिले आणि म्हणाले -” भाऊ! तू माझ्या मांजरीवर नियंत्रण ठेवल्यास मी तुला एक चांदीची नाणी देईन. “” चांदीची नाणी. “सुंदरच्या तोंडात पाणी भरले होते -” ठीक आहे, तुम्ही इथे थांबा, मी आता तुझी मांजर नियंत्रित करतो आणि ती तुला देतो. ”असे सांगून सुंदर मृत पळत होता आणि त्याच दिशेने पळाला. ‘वाह सुंदरी! काम झाले आहे. त्या कोषागाराने बरोबरच सांगितले होते की जर पैशाने शहाणापणाने पैसे घेतले तर या मेलेल्या उंदरापासून चार पैसेही मिळू शकतात. सुंदरने आनंदाने दोरी मागितली आणि त्या उंदराच्या गळ्यात एक नाळ लावली आणि झुडुपाकडे गेला. “हलवा – हलवा – सर्व मागे फिरा.” हाताने जमावाने ओरडला – “” मांजर नुकतीच बाहेर येते. “” “अहो! मृत उंदीर – तो तेथे पडलेला होता, ”कोणीतरी सांगितले. दुसरा म्हणाला – “भाऊ!” या मुलाने संधीचा फायदा घेत एक नाणे मिळविला. “” असे म्हटले आहे, शहाणपणाचा करिष्मा. “” या मुलाने एक दिवस मोठा माणूस बनला पाहिजे. “लोक वेगवेगळ्या प्रकारच्या गोष्टी बनवू लागले. सुंदर झुडुपाजवळ बसला आणि मांजरीसमोरील मांजरीला दोरी बांधला. चरबी-उंदीर पाहून मांजरीच्या तोंडावर पाण्याने भरले गेले, एक नजर तिने मैत्रीपूर्ण पद्धतीने सुंदरकडे पाहिले, मग हळू हळू सुंदर थरथरणार्‍या शेपटीच्या जवळ जाऊ लागले. प्रत्येकजण उत्साहाने हा तमाशा पहात होता. आणि मग काही क्षणानंतरच मांजरी उंदीरच्या लोभाच्या बाहेर येताच, सुंदरने प्रेमाने तिच्या पाठीवर हात फिरविला आणि त्याला तिच्या मांडीवर उचलले.
आज चीनमध्ये असलेला मानसरोवर एकेकाळी ‘थामणस-सरोवर’ म्हणून जगप्रसिद्ध होता आणि त्यामध्ये राहणारे हंस निळे आकाशातील पांढर्‍या ढगांच्या सावलीपेक्षा अधिक मोहक होते. त्याचे ट्वीट नर्तकांच्या सुंदर नुपूर आवाजांपेक्षा अधिक मधुर होते. त्या पांढर्‍या हंसमध्ये दोन सोन्याचे हंसही राहत होते. दोन्ही हंस एकसारखे दिसत होते आणि दोन्ही हंसांच्या तुलनेत दोन्हीही आकारात किंचित मोठे होते. दोघेही तितकेच हुशार आणि शिलावान होते. फरक इतकाच होता की त्यातील एक राजा होता तर दुसरा त्याचा निष्ठावंत सेनापती होता. राजाचे नाव धृतराष्ट्र आणि सेनापतीचे नाव सुमुख होते. दोन्ही हंस देवता, नाग, यक्ष आणि विद्याधर लल्लन यांच्यात वारंवार असायचा. कालांतराने, मानवी योनीतील लोकांना देखील त्यांचे सौंदर्य आणि सौंदर्य माहित होऊ लागले. वाराणसीच्या राजाने जेव्हा त्यांच्याविषयी ऐकले तेव्हा ते त्या हंस मिळवण्याच्या तीव्र इच्छा मनात घाबरुन गेले. ताबडतोब, त्याने आपल्या राज्यात मानससदृश विस्तीर्ण तलाव बांधला, ज्यामध्ये त्याने सर्व प्रकारचे आकर्षक जलचर आणि पद्म, उत्पल, कुमुद, पुंडरीक, सौगंधिक, तामारस व कहलर अशी विविध प्रकारच्या कमळांची निर्मिती केली. मासे आणि जलचर पक्ष्यांच्या सुंदर प्रजाती देखील तेथे स्थायिक झाल्या. त्याचवेळी, राजाने तिथेच स्थायिक झालेल्या सर्व पक्ष्यांच्या पूर्ण संरक्षणाची घोषणा केली, ज्यामुळे दूरदूरहून येणारे पक्षी तिथे फिरू लागले. एकदा, पावसाळ्या नंतर जेव्हा हेमंतू सुरू झाला आणि आभाळाचा रंग एकदम निळा झाला, तेव्हा मानसच्या दोन हंस वाराणसीच्या वर जात होते. तेवढ्यात त्याची नजर राजाने बांधलेल्या तलावावर पडली. तलावाचे सौंदर्य आणि त्यात भरलेल्या रमणीय पक्ष्यांचे सौंदर्य त्यांना सहज आकर्षित करते. ताबडतोब तो खाली आला आणि कित्येक महिने त्या ठिकाणची सुरक्षा, सौंदर्य आणि स्वातंत्र्याचा आनंद लुटत राहिला. शेवटी, पाऊस सुरू होण्यापूर्वीच तो पुन्हा मानसकडे निघून गेला. मानस गाठल्यावर त्यांनी आपल्या सहकार्यांमधील वाराणसीच्या कृत्रिम तलावाची इतकी प्रशंसा केली की सर्व हंस पाऊस झाल्यानंतर वाराणसीला जाण्यास तयार झाला. हंसांचा राजा युधिष्ठिर आणि त्याचा सेनापती सुमुखा यांनी इतर हंसांची ही योजना योग्य मानली नाही. युधिष्ठिर यांनी त्यांच्या प्रस्तावाला मान्यता न देता ते म्हणाले की, पक्षी आणि प्राण्यांचा कल असतो. ते त्यांच्या किंकाळ्याने त्यांच्या संवेदना व्यक्त करतात. पण ज्याला “मानव” म्हणतात प्राणी तो चतुराईने आपले उल्लंघन सादर करतो, जे त्याच्या अभिव्यक्तीच्या अगदी उलट आहे. तरीही काही दिवसांनंतर हंस-राजला हंसांच्या जिद्दीपुढे झुकले पाहिजे आणि पावसाळ्यानंतर मानसातील सर्व हंस घेऊन तो वाराणसीस निघून गेला. वाराणसीच्या तलावावर मानसचे हंस आले आणि राजाला हे कळताच त्याने त्या दोन वेगळ्या हंसांना पकडण्यासाठी त्याच्यातील एका निशादची नेमणूक केली. एके दिवशी युधिष्ठिर तलावाच्या काठावर नि: शुल्क सहल काढत होता, तेव्हा त्याचे पाय निषादच्या जाळीवर पडले. पकडल्याची चिंता सोडून त्याने आपल्या साथीदारांना ताबडतोब निघण्यास सांगितले, जेणेकरून एका क्षणातच मानसातील सर्व हंस तिथे अडथळा आणू लागला. एकमेव निष्ठावंत सेनापती बाकी होता त्याचा सेनापती. हंसराजनेही आपल्या सेनापतीला पळून जाण्याचा आदेश दिला, परंतु आपल्या राजाबरोबर दृढपणे जगणे मरणे त्याला योग्य वाटले. निषाद जेव्हा त्या हंस जेव्हा तो जवळ आला, तेव्हा त्याने आश्चर्यचकित केले कारण त्याने एक हंस पकडला, परंतु दुसरा त्याच्यासमोर धैर्याने उभा होता. निशादने जेव्हा इतर हंसला याचे कारण विचारले तेव्हा तो अधिक आश्चर्यचकित झाला, कारण दुस H्या हान्सने त्याला सांगितले की आपल्या आयुष्यापेक्षा जास्त निष्ठा आणि निष्ठा आहे. एका पक्ष्याच्या चेह from्यावरुन हे ऐकून निषादला ह्रदयपरिवर्तन झाले. तो मनुष्य होता; पण तो मानवजातीशी एकनिष्ठ नव्हता. त्याने हिंसाचाराचा मार्ग स्वीकारला आणि मृत्यूने आपले जीवन जगले. लवकरच निषाद त्याच्या जागृत माणुसकीच्या प्रभावाखाली आला आणि दोन्ही हंसांना मुक्त केले. दोन्ही हंस फक्त सामान्य हंस नव्हते. निशाद राजाच्या क्रोधाचा तो एक भाग असेल, हे त्याने आपल्या दृष्टान्तातून शिकले होते. निशादने आपला जीव वाचवला असता तर त्यालाही निषादचा जीव वाचवावा लागला. म्हणून ताबडतोब तो निषादच्या खांद्यावर चढला आणि राजाकडे चालण्यास सांगितले. हे दोघेही निशादच्या खांद्यावर हंसांच्या दरबारात पोचल्यावर सर्व दरबारी चकित झाले. राजाने पकडण्याचा खूप प्रयत्न केला होता तो हंस स्वत: हून त्याच्याकडे आला होता. जेव्हा आश्चर्यचकित राजाने त्याची कहाणी ऐकली तेव्हा त्याने लगेच निशादला शिक्षेपासून मुक्त करून बक्षीस दिले. त्यानंतर त्यांनी त्या जाणकार हंसांना आतिथ्य केले आणि दरबारात त्यांची इच्छा ऐकत राहिले. अशा प्रकारे काही दिवस राजाचा पाहुणचार स्वीकारल्यानंतर दोन्ही हंस पुन्हा मानसात परतले.
रुरू मृग होता. तिचे सुंदर स्टायलिश शरीर, सोन्यात मिंट केले; माणिक, नीलम आणि हिरव्या रंगाची कांती तिच्या चित्रकलेने थक्क करणारी होती. तिचे रेशमी केस, आकाश डोळे आणि मखमली स्फटिक – मखमलीसह मऊ, तिचे खुर आणि शिंगे सहज मोहात पाडत होते. म्हणजेच जेव्हा जेव्हा तो जंगलातील चौक्या भरायचा तेव्हा ज्या कोणालाही त्याने पाहिले त्याला उसासे भरले जायचे. वरवर पाहता रुरू हा एक सामान्य मृग नव्हता. त्याचे उत्कृष्ट सौंदर्य हे त्याचे वैशिष्ट्य होते. परंतु त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे त्याचा विवेकबुद्धी; आणि माणसाप्रमाणे बोलण्यातही सक्षम होता. मागील जन्माच्या संस्कारातून त्याला हे माहित होते की मानव नैसर्गिकरित्या आहेत तो एक लोभी प्राणी आहे आणि त्याने लोभाखाली मानवी दयाळूपणास विरोध केला आहे. तरीही सर्व माणसांबद्दल त्याची करुणा प्रबळ होती आणि माणूस त्याच्या करुणेला अपवाद नव्हता. करुणा रुरुची ही सर्वात मोठी खासियत होती. एके दिवशी जेव्हा ररू जंगलात रस्ता विख्यात मठ करीत होता, तेव्हा त्याने एका माणसाची ओरड ऐकली. पाठलाग करत जेव्हा तो घटनास्थळी पोचला तेव्हा त्याने तेथील डोंगराच्या प्रवाहात एक माणूस वाहताना पाहिले. रुरूची करुणा उत्स्फूर्तपणे फुटली. त्याने ताबडतोब पाण्यात उडी मारली आणि बुडणा person्या व्यक्तीला त्याचे पाय धरण्याचा सल्ला दिला. बुडणा person्या व्यक्तीने घाबरुन जाऊन रुरूचा पाय धरला नाही आणि त्याच्यावर चढलो. नाजूक रुरू त्याला फाडून टाकू शकत होता परंतु तो तसे करु शकला नाही. परंतु बर्‍याच अडचणींनंतरही त्याने त्या व्यक्तीला त्याच्या पाठीवर मोठ्या संयम व मनोबलने किना to्यावर आणले. जेव्हा सुरक्षित माणसाला रुरूचे आभार मानायचे होते, तेव्हा रुरू त्याला म्हणाला, ” जर तुम्हाला खरोखर धन्यवाद द्यावयाचे असेल तर एखाद्याला मृगजळाद्वारे पुन्हा जिवंत केले गेले आहे हे कुणाला सांगू नका की ती एक खास सोन्याची मृग आहे. कारण जेव्हा आपल्या जगाच्या लोकांना माझे अस्तित्व माहित असेल, तेव्हा ते मला नि: संशयपणे शिकार करू इच्छित आहेत. “अशा प्रकारे त्या माणसाला सोडल्यानंतर, रुरू आपल्या निवासस्थानावर परत आला. कालांतराने त्या राज्याच्या राणीला एक स्वप्न पडले. तिने मला स्वप्न पडले आणि मी पाहिले. रुरू दृष्टि. रुरुच्या सौंदर्याने मोहित; आणि प्रत्येक सुंदर वस्तू मिळवण्याच्या तीव्र तीव्रतेने रुरुला आपल्याकडे ठेवण्याची तळमळ तीव्र झाली. ताबडतोब तो राजाला रुरू शोधण्यासाठी उद्युक्त करतो. सत्ताधारी राजा आपली बाजू मांडण्यास सक्षम नव्हता. राणीने गरोदर राहिलेल्या हरणाचे शोधण्यात कोणालाही मदत होईल, त्याला एक गाव आणि दहा सुंदर युवती बक्षीस म्हणून देतील अशी जोरदार प्रशंसा त्याने शहरात केली. राजाच्या ढोलकीचा आवाजही रुरुने वाचवलेल्या व्यक्तीने ऐकला. त्या व्यक्तीला रुरूचे राहण्याचे ठिकाण माहित होते. एक क्षणही न गमावता त्याने राजाच्या दरबारात धाव घेतली. मग त्याने घाबरुन जाऊन राजासमोर सर्व रहस्ये फेकली. राजा आणि त्याचे सैनिक तातडीने त्या व्यक्तीसमवेत जंगलात पोहोचले आणि रुरूच्या निवासस्थानाभोवती घेरले. जेव्हा राणीला राणीच्या प्रतिमेस अनुरुप दिसले तेव्हा त्याचा आनंद टिकू शकला नाही. राजाने मग धनुष्य झोकले आणि त्याच्या मागे रुरू होते. रुरुने वेढलेला राजा मग मानवी भाषेत राजाला म्हणाला, “राजन! तू मला मारलेस, पण त्याआधी मला सांग की तुला माझा ठावठिकाणा कसा ठाऊक होता?” प्रत्युत्तरादाखल, राजाने ज्याचा जीव वाचला त्या समोर आपला बाण रोखला. रुरूच्या तोंडावर हे वाक्य नंतर फुटले, “पाण्यापासून लाकडाचा तुकडा बाहेर काढा, कधीही आभार मानणा person्याला नको.” जेव्हा राजाने रुरूला त्याच्या संप्रेषणाचा अर्थ विचारला तेव्हा रुरुने राजाला बुडवून बुडवून सोडल्याची संपूर्ण गोष्ट सांगितली. राजाची करुणा देखील राजाची करुणा जागृत करते. त्या व्यक्तीच्या कृतज्ञतेवरही त्याचा राग आला. जेव्हा राजाला त्याच बाणाने त्या व्यक्तीला ठार मारण्याची इच्छा झाली, तेव्हा करुणावतार हरणांनी त्या व्यक्तीला मारू नये अशी प्रार्थना केली. रुरूच्या वैशिष्ट्यांमुळे प्रभावित होऊन राजाने त्याला आपल्याबरोबर त्याच्या राज्यात येण्याचे आमंत्रण दिले. रुरूने राजाची मर्जी नाकारली नाही आणि काही दिवस त्याने राजाचा पाहुणचार स्वीकारला आणि परत आपल्या निवासस्थानी परत आला.
एक शहाणा माकड हजारो वर्षांपूर्वी जंगलात राहत होता. तो एक हजार वानरांचा राजा देखील होता. एके दिवशी तो आणि त्याचे साथीदार उडी घेऊन जंगलात पडले आणि त्या ठिकाणी जवळपास कोठेही पाणी नसलेल्या ठिकाणी पडले. तहानलेली मुले आणि त्यांची माता यांना नवीन ठिकाणी आणि नवीन वातावरणात तहान लागलेली पाहून त्याने आपल्या नोकरांना तातडीने पाण्याचे स्रोत शोधण्याचे आदेश दिले. त्यानंतर लवकरच त्यांना एक जलाशय सापडला. जलाशयात उडी मारुन तहानलेल्या माकडांची तहान शांत करण्यास असमर्थता पाहून वानाराज त्यांना नवीन जागेची माहिती नसल्याने थांबायचा इशारा देते. म्हणून त्यांनी आपल्या अनुयायांसह जलाशय व तेथील बँकांच्या जवळपास पाहणी व चाचणी घेतली. त्यानंतर लवकरच त्याला काही पाण्याचे ठसे दिसले जे जलाशयाकडे लक्ष देणारे होते परंतु जलाशयाच्या बाहेरून परत आले नव्हते. हुशार माकराने लगेच हा निष्कर्ष काढला की जलाशय नक्कीच एका धोकादायक राक्षसासारख्या प्राण्याने वसविला होता. जलाशयातील राक्षसाची माहिती मिळताच सर्व वानर निराश झाले. मग शहाणे वानरांनी त्यांच्यावर विश्वास ठेवला की राक्षसाच्या जलाशयातून त्यांची तहान अजूनही बुडवता येईल कारण जलाशयात आजूबाजूस उसाची जंगले असून त्यांचे नलिका तोडू शकले आणि पाणी पिऊ शकले. सर्व माकडांनी तेच केले आणि त्यांची तहान शांत केली. जलाशयातील राक्षस त्यांच्याकडे पाहतच राहिला, परंतु त्याची शक्ती जलाशयापुरती मर्यादीत असल्याने त्याला माकडांचे लुबाळे करता आले नाहीत. तहान संपविल्यानंतर सर्व माकडे परत आपल्या जंगलात परतले. तो त्या माकडांना इजा करु शकला नाही. तहान संपविल्यानंतर सर्व माकडे परत आपल्या जंगलात परतले. तो त्या माकडांना इजा करु शकला नाही. तहान संपविल्यानंतर सर्व माकडे परत आपल्या जंगलात परतले. तो त्या माकडांना इजा करु शकला नाही. तहान संपविल्यानंतर सर्व माकडे परत आपल्या जंगलात परतले. तो त्या माकडांना इजा करु शकला नाही. तहान संपविल्यानंतर सर्व माकडे परत आपल्या जंगलात परतले.
हिमालयातील घनदाट जंगलात, एकदा पांढर्‍या हत्तींच्या दोन वेगळ्या प्रजाती होत्या – चाडदंत आणि उपासथ. मायावी हत्ती पांढर्‍या रंगाचे होते आणि त्यास सहा तुकडे होते. (पाली साहित्यात याचा उल्लेख आहे.) मायावी हत्तींचा राजा कांचन गुहेत राहत होता. त्याचे कपाळ व पाय तांबड्या व लाल रंगाच्या चमकदार दिसत होते. तिला महासुभद्दा आणि चुल्लुसुब्दा अशा दोन राण्या होत्या. एके दिवशी गजराज आणि त्याच्या राण्या त्यांच्या दासी व दासी यांच्यासह एका तलावामध्ये पाणी खेळत होते. तलावाच्या काठावर एक वर्षाचे झाड देखील होते. खेळात ट्रंकने गजराजने सालच्या झाडाची फांदी हलविली. योगायोगाने झाडाची फुले व परागांनी महासुभदा व्यापली. पण झाडाची कोरडी कोंब व फुले चुल्लुसुब्दावर पडली. चुल्लसुभदाने घटनेला अपमान नव्हे तर योगायोग मानला. चिडलेल्या चुल्लसुभदाने त्याच वेळी पती व त्यांचे निवासस्थान सोडले आणि तो कुठेतरी निघून गेला. द्वारा चद्दंतराजांच्या अथक प्रयत्नांनंतरही ती कुठेच सापडली नव्हती. नंतर, चुल्लसुभदा मरण पावला आणि मॅड राज्याची राजकन्या बनली आणि वाराणसीच्या राणीनंतर. पण तिचा दु: ख आणि चडदंतराजांबद्दलचा राग इतका तीव्र होता की पुनर्जन्मानंतरही ती सूडाच्या अग्नीत जाळत राहिली. अनुकूल प्रसंगी त्याने राजाला चदंतराजांचे दात घेण्यास प्रोत्साहित केले. याचा परिणाम म्हणून, राजाने कुशल निषादची एक टीम तयार केली, ज्याच्या नेत्याने सोनूसद याला उद्देशाने बनवले. सात वर्षे, सात महिने आणि सात दिवसांनी सोनूसद चडदंतराजांच्या घरी पोचला. तेथे त्याने एक खड्डा खणला आणि लाकडाची पाने व झाकून टाकली. मग तो शांतपणे झाडाच्या गुंडाळ्यात लपला. चादंतराज त्या खड्ड्याजवळ आला असता सोनूसदने त्यांच्यावर विषाचा बाण उडाला. जेव्हा बाणाने जखमी झालेल्या चादांतला हातात धनुष्य असलेल्या गोंधळात सोनूशुद लपलेला दिसला, तेव्हा ते त्याला ठार मारण्यासाठी पळत गेले. पण सोनूसादाने तपस्वींचे जेरबंद वस्त्र परिधान केले होते, यामुळे गजराजने निशादला आपले जीवन दान दिले. त्याच्या जीवनाची भीक मागितल्यावर सोनसुदने त्याचे मन बदलले. भावा – दात येण्याच्या उद्देशाने विष्णव सोनूसाद यांनी चाडदांतला सर्व गोष्टी सांगितल्या. चाडदंत यांचे कडक दात सोनूसला चावू शकत नव्हते, म्हणूनच मृत्यूच्या आधी चदांतने स्वत: चे दात त्याच्या खोडाने कापले आणि ते सोनूदेवाला दिले. वाराणसीला परत येऊन सोनूने राणीला चडदंताचे दात दाखवले.
हजारो वर्षांपूर्वी, हजार हरणांचे एक गट मगध जिल्ह्यातील जवळच्या जंगलात राहत होते, ज्याच्या राजाला लखन आणि काल असे दोन मुलगे होते. जेव्हा मृगराजा म्हातारा होऊ लागला, तेव्हा त्याने आपल्या दोन मुलांना वारसदार म्हणून घोषित केले आणि प्रत्येकजणांच्या संरक्षणाखाली पाच ते पाच हरिण पुरवले जेणेकरुन ते सुरक्षित आहार घेऊ शकतील. त्याच वेळी कापणीची वेळ जवळ आली होती आणि मगधव भटक्या प्राण्यांपासून आपले शेते सुरक्षित ठेवण्यासाठी अनेक प्रकारचे उपकरणे आणि खंदक बांधत होते. मृगाचे रक्षण करण्यासाठी वृद्ध वडिलांनी आपल्या दोन मुलांना मृगांसह दुर्गम व सुरक्षित डोंगरावर जाण्याची सूचना केली. कला एक अनियंत्रित मृग होता. तो तातडीने मृग घेऊन डोंगराकडे निघाला. सूर्यप्रकाशात लोक त्यांची शिकार करू शकतात याचीही त्यांना काळजी नव्हती. परिणामीः वाटेतच त्याचे बरेच साथीदार मारले गेले. लखन एक बुद्धिमान आणि प्रबुद्ध मृग होता. दिवसेंदिवस माधव त्यांची शिकार करू शकतात हे त्यांना ठाऊक होते. म्हणून तो रात्रीच्या अंधारात वडिलांनी ठरविलेल्या डोंगरावर निघून गेला. या बुद्धिमत्तेसह त्याचे सर्व साथीदार सुरक्षित डोंगरावर पोहोचले. चार महिन्यांनंतर लोकांनी पिकाची कापणी केली तेव्हा हे दोन्ही मृग आपल्या नोकरांसह त्यांच्या घरी गेले. जेव्हा लखनच्या सर्व साथीदारांना आणि कालाच्या अनेक साथीदारांना जिवे मारण्याचे कारण जुन्या वडिलांना कळले तेव्हा त्याने लखनच्या बुद्धिमत्तेचे उघडपणे कौतुक केले. तो रात्रीच्या अंधारात वडिलांनी केलेल्या डोंगरावर गेला. या बुद्धिमत्तेसह त्याचे सर्व साथीदार सुरक्षित डोंगरावर पोहोचले. चार महिन्यांनंतर लोकांनी पिकाची कापणी केली तेव्हा हे दोन्ही मृग आपल्या नोकरांसह त्यांच्या घरी गेले. जेव्हा लखनच्या सर्व साथीदारांना आणि कालाच्या अनेक साथीदारांना जिवे मारण्याचे कारण जुन्या वडिलांना कळले तेव्हा त्याने लखनच्या बुद्धिमत्तेचे उघडपणे कौतुक केले. तो रात्रीच्या अंधारात वडिलांनी केलेल्या डोंगरावर गेला. या बुद्धिमत्तेसह त्याचे सर्व साथीदार सुरक्षित डोंगरावर पोहोचले. चार महिन्यांनंतर लोकांनी पिकाची कापणी केली तेव्हा हे दोन्ही मृग आपल्या नोकरांसह त्यांच्या घरी गेले. जेव्हा लखनच्या सर्व साथीदारांना आणि कालाच्या अनेक साथीदारांना जिवे मारण्याचे कारण जुन्या वडिलांना कळले तेव्हा त्याने लखनच्या बुद्धिमत्तेचे उघडपणे कौतुक केले.
हिमालयीन फुले आपल्या वैशिष्ट्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत. दुर्दैवाने त्यांची अनेक प्रजाती नामशेष होत आहेत. काही कथा फक्त कथांपुरती मर्यादित असतात. ही कहाणी त्या काळाची आहे जेव्हा हिमालयातील एक विशिष्ट झाड, तिच्या वैशिष्ट्यांसह, वाळवंटातील पर्वतीय नदीच्या काठावर वसलेले होते. थायलंडच्या कुरियनपेक्षा त्याची फुले मोठी होती, चेरींपेक्षा जास्त रसाळ आणि आंब्यापेक्षा गोड. त्याचा आकार आणि सुगंधही मनाला भुरळ घालणारी होती. त्या झाडावर वानरांचा एक समूह असायचा, जो त्या फुलांचा स्वाद घेत असे आणि मोठ्या स्वातंत्र्याने ते खात असे. तेथे वानरांचा एक राजा देखील होता जो इतर वानरांपेक्षा कित्येक वेळा मोठा, बलवान, सद्गुण, बुद्धिमान आणि शूर, म्हणूनच त्यांना महाकापी म्हणून ओळखले जात असे. आपल्या दूरदृष्टीने, त्याने सर्व वानरांना चेतावणी दिली होती की ज्या झाडाखाली नदी वाहते त्या डहाळ्यावर त्या झाडाचे कोणतेही फळ राहू देऊ नये. त्याच्या पुढील वानरांनाही त्यांच्या बोलण्याला पूर्ण महत्त्व दिलं कारण जर एखादे फळ नदीत कोसळताना व वाहून काही फळ मिळाला तर त्याचा परिणाम वानरांसाठी अत्यंत भयंकर होईल. एक दिवस दुर्दैवाने त्या झाडाचे एक फळ पानांच्या मधोमध पकडले आणि फांदीने तोडले, त्या नदीच्या प्रवाहात वाहते. त्याच वेळी, त्या देशाचा राजा, आपल्या स्त्रिया गुलाम व दासी यांच्यासह त्याच नदीच्या बाणावर होता. ते वाहणारे फळ तिथे येऊन थांबले. त्या फळांच्या वासाने राजाच्या स्त्रिया मंत्रमुग्ध झाल्या आणि त्यांचे डोळे बंद करून आनंदी झाले. राजासुद्धा त्या सुगंधाने आनंदित झाला. लवकरच त्याने त्या माणसांना त्या सुगंधाच्या स्त्रोताच्या मागे धावले. राजाच्या माणसांना ताबडतोब ते नदीच्या बाणावर फळ आले आणि ते ताबडतोब राजाकडे आणले. जेव्हा या फळाची चाचणी घेण्यात आली तेव्हा असे आढळले की ते एक विषारी फळ आहे. जेव्हा राजाने ते फळ चाखला, तेव्हा त्याला अशी फळे व वृक्ष मिळावेत अशी मनापासून इच्छा होती. एका क्षणात सैनिकांनाही असे फळझाड सापडली. परंतु वानरांची उपस्थिती त्यांना तेथे समाधान देत नाही. त्यांनी ताबडतोब बाणांना मारले. त्यानंतर वीर्य महाकापीने आपल्या साथीदारांना वाचवण्यासाठी झाडावर उडी मारली. पायांच्या जवळील डोंगरावर छडीच्या लाकडाला अडकवून पुन्हा त्याच झाडाची फांदी दोन्ही हातांनी धरून लॅटने आपल्या साथीदारांसाठी पूल बांधला. मग तो ओरडला आणि आपल्या साथीदारांना त्याच्यावर चढून मुलाच्या टेकडीवर उडी मारुन पळून जाण्यास सांगितले. अशा प्रकारे, महान राणीच्या शहाणपणाच्या कौशल्यातील सर्व वानरे दुस side्या बाजूला असलेल्या टेकडीवर उडी मारली. राजाने मोठ्या राणीच्या महान त्यागाचे निरीक्षण केले आणि त्याचे कौतुक केले. त्याने आपल्या माणसांना महान जीवन मिळविण्यासाठी आज्ञा केली. त्यावेळी महाकपीची अवस्था अत्यंत नाजूक होती. साथीदार वानरांनी चिरडल्यामुळे त्याचे संपूर्ण शरीर नष्ट झाले. राजाने त्याच्या उपचारासाठी सर्व व्यवस्था केल्या, परंतु त्या महामानवाचे डोळे कायमचे बंद झाले. पुन्हा त्याच झाडाची फांदी त्याच्या दोन हातांनी धरून, लेने आपल्या सोबतींसाठी पूल बांधला. मग तो ओरडला आणि आपल्या साथीदारांना त्याच्यावर चढून मुलाच्या टेकडीवर उडी मारुन पळून जाण्यास सांगितले. अशा प्रकारे, महान राणीच्या शहाणपणाच्या कौशल्यातील सर्व वानरे दुस side्या बाजूला असलेल्या टेकडीवर उडी मारली. राजाने मोठ्या राणीच्या महान त्यागाचे निरीक्षण केले आणि त्याचे कौतुक केले. त्याने आपल्या माणसांना महान जीवन मिळविण्यासाठी आज्ञा केली. त्यावेळी महाकपीची अवस्था अत्यंत नाजूक होती. साथीदार वानरांनी चिरडल्यामुळे त्याचे संपूर्ण शरीर नष्ट झाले. राजाने त्याच्या उपचारासाठी सर्व व्यवस्था केल्या, परंतु त्या महामानवाचे डोळे कायमचे बंद झाले. पुन्हा त्याच झाडाची फांदी त्याच्या दोन हातांनी धरून, लेने आपल्या सोबतींसाठी पूल बांधला. मग तो ओरडला आणि आपल्या साथीदारांना त्याच्यावर चढून मुलाच्या टेकडीवर उडी मारुन पळून जाण्यास सांगितले. अशा प्रकारे, महान राणीच्या शहाणपणाच्या कौशल्यातील सर्व वानरे दुस side्या बाजूला असलेल्या टेकडीवर उडी मारली. राजाने मोठ्या राणीच्या महान त्यागाचे निरीक्षण केले आणि त्याचे कौतुक केले. त्याने आपल्या माणसांना महान जीवन मिळविण्यासाठी आज्ञा केली. त्यावेळी महाकपीची अवस्था अत्यंत नाजूक होती. साथीदार वानरांनी चिरडल्यामुळे त्याचे संपूर्ण शरीर नष्ट झाले. राजाने त्याच्या उपचारासाठी सर्व व्यवस्था केल्या, परंतु त्या महामानवाचे डोळे कायमचे बंद झाले.
एकदा हिमावंतच्या जंगलात जंगली म्हशी होती. चिखल-दाग, काळा आणि गंधरस. पण तो एक अर्बन म्हशी होता. त्याच जंगलात एक खोडकर माकडही होता. तो खोडसाळपणा करायला मजा घ्यायचा. पण त्याहीपेक्षा तो इतरांना त्रास देत असे आणि त्रास द्यायचा. तर साहजिकच तो म्हशीलाही त्रास द्यायचा. कधीकधी तो तिच्यावर पलंगावर उडी मारत असे; कधी तो घासातून चरणे थांबवत असे, कधी तो त्याच्या शिंगावर उडी मारुन खाली उडी मारायचा, तर कधी त्याच्यावर यमराज सारखी काठी घेऊन सवारी करत असे. भारतीय पौराणिक परंपरेत यमराजाच्या प्रवासाचे वर्णन म्हशी म्हणून केले जाते. एक यक्ष त्याच जंगलातल्या झाडावर राहत होता. त्याला फ्लर्टिंग करायला आवडत नव्हतं. त्याने वानराला शिक्षा करण्यासाठी अनेकदा म्हशीला प्रेरणा दिली कारण तो देखील सामर्थ्यवान आणि बलवान होता. परंतु म्हशीचा असा विश्वास होता की कोणत्याही प्राण्याला दुखापत करणे हे सभ्य नाही; आणि इतरांना दुखापत करणे देखील ख true्या आनंदासाठी अडथळा आहे. कोणताही प्राणी आपल्या कर्मापासून मुक्त होऊ शकत नाही असा त्यांचा विश्वास होता. आपल्याला आपल्या कृतींचे फळ आपल्याला नेहमीच मिळते. म्हणून, वानरला त्याच्या दुष्कर्मांचे फळ देखील एक दिवस मिळेल. आणि एक दिवस घसरणारी म्हैस दुसर्‍या जंगलात जात असताना हे घडले. योगायोगाने त्याच दिवशी दुसरी म्हशी पहिल्या म्हशीच्या जागी येऊन चरण्यास सुरवात केली. मग उडी मारणारा माकडही तिथे आला. माकडाने तुमच्याकडे पाहिले नाही. पूर्वी तो त्याच म्हटल्यावर दुसर्‍या म्हशीच्या माथ्यावर चढण्यासाठी बसला. पण दुसर्‍या म्हशीने वानराचा हा त्रास सहन केला नाही आणि त्याच क्षणी त्याच्या छातीवर शिंग फोडला आणि पायांनी त्याला तुडविले. काही सेकंदातच माकडाचा आत्मा तेथून पळून गेला. वानरला त्याच्या दुष्कर्मांचे फळसुद्धा एक दिवस मिळेल. आणि एक दिवस घसरणारी म्हैस दुसर्‍या जंगलात जात असताना हे घडले. योगायोगाने त्याच दिवशी दुसरी म्हशी पहिल्या म्हशीच्या जागी येऊन चरण्यास सुरवात केली. मग उडी मारणारा माकडही तिथे आला. माकडाने तुमच्याकडे पाहिले नाही. पूर्वी तो त्याच म्हटल्यावर दुसर्‍या म्हशीच्या माथ्यावर चढण्यासाठी बसला. पण दुसर्‍या म्हशीने वानराचा हा त्रास सहन केला नाही आणि त्याच क्षणी त्याच्या छातीवर शिंग फोडला आणि पायांनी त्याला तुडविले. काही क्षणातच वानराचा आत्मा उडून गेला. वानरला त्याच्या दुष्कर्मांचे फळसुद्धा एक दिवस मिळेल. आणि एक दिवस घसरणारी म्हैस दुसर्‍या जंगलात जात असताना हे घडले. योगायोगाने त्याच दिवशी दुसरी म्हशी पहिल्या म्हशीच्या जागी येऊन चरण्यास सुरवात केली. मग उडी मारणारा माकडही तिथे आला. माकडाने तुमच्याकडे पाहिले नाही. पूर्वी तो त्याच म्हटल्यावर दुसर्‍या म्हशीच्या माथ्यावर चढण्यासाठी बसला. पण दुसर्‍या म्हशीने वानराची हा त्रास सहन केली नाही आणि त्याच क्षणी त्याच्या छातीवर शिंग फोडला आणि पायांनी त्याला तुडविले. काही सेकंदातच माकडाचा आत्मा तेथून पळून गेला. आणि त्याच्या पायाजवळ त्याला पायदळी तुडवले. काही सेकंदातच माकडाचा आत्मा तेथून पळून गेला. आणि त्याच्या पायाजवळ त्याला पायदळी तुडवले. काही क्षणातच वानराचा आत्मा उडून गेला.
एकेकाळी हिमालयातील घनदाट जंगलांमध्ये हत्ती होता. त्याचे शरीर चांदीसारखे चमकदार आणि पांढरे होते. त्याचे डोळे हिam्यासारखे चमचमीत होते. त्याची खोड उकडलेल्या सोन्याइतकी कोमल होती. त्याचे चार पाय रोगणांचे बनलेले होते. तो ऐंशी हजार मजुरीचा राजा होता. एके दिवशी जंगलात भटकत असताना सेलवाला एक माणूस शोक करताना दिसला. त्या वाळवंटातल्या जंगलात त्याने आपला मार्ग विसरला होता हे त्याच्या गैरप्रकारांवरून स्पष्ट झाले. सिल्व्हाने त्या व्यक्तीच्या स्थितीवर दया घेतली. त्याने तिला मदत करण्यासाठी पुढे सरसावले. पण त्या व्यक्तीला समजले की हत्ती त्याला मारायला येत आहे. म्हणून तो पळत पळू लागला. आपली भीती दूर करण्यासाठी सिल्वा मोठ्या सभ्यतेने त्याच्या जागी उभी राहिली, ज्यामुळे धावणारा माणूसही थांबला. सेल्वा पुढे येताच तो माणूस पुन्हा पळाला आणि जेव्हा सेळवाने त्याचा पाय रोखला तेव्हा ती माणूस देखील तीन वेळा थांबला, जेव्हा सेलनेने त्याच्या उपक्रमात दोनला मारहाण केली, तेव्हा धावत येणा man्या माणसाची भीती देखील पळून गेली. त्याला समजले की सिल्वा धोकादायक हत्ती नाही. मग तो माणूस निडर झाला आणि त्याच्या जागी स्थायिक झाला. त्यानंतर सिल्वाने तिच्या जवळ जाऊन तिला मदतीची ऑफर दिली. त्या माणसाने लगेच तिची ऑफर स्वीकारली. त्यानंतर सिल्वाने त्याला त्याच्या खोड्याने घेऊन त्याच्या पाठीवर बसविले आणि त्याला त्याच्या निवासस्थानी नेले आणि नानाप्रकाराच्या फळांनी त्याचे स्वागत केले. शेवटी, जेव्हा त्या माणसाची भूक-तहान दूर झाली, तेव्हा सेळवाने पुन्हा त्याला दिले त्याच्या पाठीवर बसून त्याच्या वस्तीजवळ त्याला निर्जन जंगलाच्या बाहेर आणा आणि तेथून निघून जा. तो माणूस लोभी आणि कृतघ्न होता. हत्तीच्या दाताच्या करारासाठी ताबडतोब तो एका शहरातील बाजारपेठेत आला. काही दिवसांत, वाटेत आरी आणि योग्य आहार यासारख्या साधनांची व्यवस्था केल्यानंतर तो सिल्वाच्या निवासस्थानाकडे निघाला. जेव्हा त्याने सेल्वा समोरील व्यक्तीकडे संपर्क साधला, तेव्हा सेल्वाने त्याला परत येण्याचे कारण विचारले. त्यानंतर त्या माणसाने आपली दारिद्र्य दूर करण्यासाठी दात्यांना विनवणी केली. त्या दिवसांत, सेल्वा ध्यान साधना करीत होती. म्हणून त्याने त्या मनुष्याची विनंती आनंदाने स्वीकारली आणि गुडघ्यावर टेकून त्याला मदत केली जेणेकरून त्याचे दात चावू शकले. तो माणूस शहरात परत आला आणि त्याने सेल्वाचे दात विकले आणि त्याची संपूर्ण किंमत मिळाली. पण मिळालेल्या पैशांमुळे तिची तळमळ आणखीन शक्तिशाली बनली. तो एका महिन्यात पुन्हा सिल्व्हाजवळ बसला आणि उर्वरित दात बसला. सिल्वाने पुन्हा त्याला दिले मंजूर. काही दिवसांनंतर तो पुन्हा स्क्रूज येथे सिल्व्हा येथे आला आणि त्याने आपले उर्वरित दातही काढण्याची इच्छा व्यक्त केली. डॅन-पारायणा सीलवा यांनी देखील त्या व्यक्तीची विनंती आनंदाने स्वीकारली. मग काय होते? एका क्षणात त्या माणसाने हिरड्या कापून आणि छिद्रे देऊन सेल्वाची सर्व दात कापली आणि ताबडतोब आपल्या गंतव्यस्थानाकडे निघाले. रक्ताने भिजलेल्या वेदनांनी विचलित झालेला सेल्वा पुन्हा जिवंत राहू शकला नाही आणि काही काळानंतर मरण पावला. जेव्हा स्क्रूजला जंगलाची सीमादेखील ओलांडता आली नाही, तेव्हा घराचे अचानक तुकडे झाले आणि तो माणूस काळाच्या गालात अडकला. तेवढ्यात तिथे राहणारी झाडे, यक्षिणीने हे गाणे गायले. तृष्णा अधिक विचारतो …. आणि —! कोणाचा संसार भूक मिटवू शकत नाही… आणि —! कोणाचा संसार भूक मिटवू शकत नाही… आणि —! कोणाचा संसार भूक मिटवू शकत नाही…
एकेकाळी बरीच माकडे एक राजाच्या बागेत राहत असत आणि तेथे मोठ्या स्वातंत्र्याने उडी मारत असत. एक दिवस शाही पुजारी त्या बागेच्या फाटकाखाली चालला होता. त्या फाटकाजवळ एक खोडकर माकड बसला होता. शाही पुजारी त्याच्या अंगावर येताच त्याने आपले टक्कल डोक्यावर टेकविली. आश्चर्यचकित होऊन पुजारीने आजूबाजूला पाहिले, मग उघड्या चेह with्याने त्याने वर पाहिले. माकडाने मग त्याच्या उघड्या तोंडाला चोळले. संतप्त पुजार्‍याने त्याला धडा शिकवण्यास सांगितले, तेव्हा तिथे बसलेल्या सर्व माकडांनी त्याला चावले आणि त्याची आणखी थट्टा केली. कपिराजाला जेव्हा कळले की राजपुरोहित तेथील वानरांबद्दल रागावले आहेत. म्हणून त्याने तातडीने आपल्या सहका .्यांना बाग सोडून इतरत्र जाण्याचा सल्ला दिला. सर्व माकडांनी त्यावर सहमती दर्शविली. आणि ताबडतोब तिथून निघून गेला. पण एक अहंकारी मर्कुट आणि त्याच्या पाच मित्रांनी कपिराजांचा सल्ला ऐकला नाही आणि तिथेच मुक्काम केला. काही दिवसांनंतर, राजाच्या एका दासीने सुकविण्यासाठी प्रसादाच्या किचनच्या बाहेर ओला भात ओतला. एका मेंढ्याने त्याच्याकडे पाहिले आणि त्याने भाताला खाण्यासाठी पकडले. जेव्हा दासीने मेंढ्यांना तांदूळ खाताना पाहिले तेव्हा तिने ती शेकोटीच्या बाहेर नेली आणि मेंढराला जळत्या लाकडाने ठोकली, ज्यामुळे मेंढरांचे बर्न जळून गेले. जळत असलेल्या मेंढ्यांनी हत्तीच्या घरांवर धाव घेतली आणि तब्बल 30 वर्षे हत्ती जळाल्या. हत्तींच्या उपचारासाठी राजाने एक सभा बोलावली, ज्यात मुख्य याजक प्रमुख होते. पुजा priest्याने राजाला सांगितले की वानर चरबी हत्तींच्या जखमांवर परिणामकारक मलम आहे. मग, हे सर्व सुरू करण्यासाठी तयार होते! राजाने आपल्या सैनिकांना वानरांची चरबी तातडीने आणण्यास सांगितले. सैनिक बागेत गेले आणि डोळ्याच्या डोळ्याने गर्विष्ठ वानर आणि त्याच्या पाचशे साथीदारांना ठार मारले. दुसर्‍या बागेत राहणारे महाकपी आणि त्याचे साथीदार उर्वरित आयुष्य उपभोगत राहिले.
वर्षांपूर्वी, एक नर आणि मादी कावळा समुद्रात वितळवून पाणी खेळत होते. त्या क्षणी, समुद्राच्या परत येणा wave्या लाटाने कावळा वाहून गेला, समुद्रातील एका माशाने तो गिळंकृत केला. नर कावळ्यांना याबद्दल फार वाईट वाटले. तो ओरडू लागला आणि विलाप करू लागला. शेकडो कावळेसुद्धा तिथेच एका झटक्यात पोहोचले. इतर कावळ्यांना जेव्हा ती वाईट घटना कळली तेव्हा त्यांनीसुद्धा जोरात मेहनत घेतली. मग त्या कावळ्यांपैकी एकाने असे का म्हटले आहे की कावळ्यांनी असे का शोक केले पाहिजे; ते समुद्रापेक्षा अधिक शक्तिशाली आहेत. समुद्राचे पाणी त्याच्या चोचातून का उचलून फेकून देऊ नये. सर्व कावळ्यांना हे लक्षात आले आणि त्यांनी आपल्या चोचीचे समुद्राचे पाणी किना .्यावर सोडण्यास सुरवात केली. ते कावळ्यांची स्तुतीसुद्धा करीत असत. एक म्हणेल, “कावळा खूप सुंदर होता.” दुसरा म्हणेल, “कावळ्यांचा आवाज खूप गोड होता.” तिसरा म्हणेल, “समुद्राला वाहून नेण्याचे धाडस कसे करावे”. तर कोणी म्हणेल, “आम्ही समुद्राला धडा शिकवत राहू.” कावळ्यांचा कचरा समुद्राला अजिबात पसंत नव्हता आणि त्याने सर्व कावळ्यांना एका शक्तिशाली लाटेत लोटले.
एके काळी हिमावंतच्या निर्जन रानात एक महान पारा होता. त्वरित, दयाळू आणि निष्ठुर त्याने नेहमीच आपले जीवन फळे आणि फुले आणि सात्विक आहारासह जगले. एक दिवस मेंढपाळ आपल्या प्राण्यांच्या शोधात आपला मार्ग हरवून त्याच जंगलात भटकला. भूक आणि तहाननेने विचलित झालेला, जेव्हा जेव्हा तो एका झाडाच्या सावलीत विश्रांती घेऊ लागला, तेव्हा त्याची नजर फळांनी भरलेल्या टिंदूच्या झाडावर पडली. डोळ्याच्या डोळ्यात तो त्या झाडावर चढला. भुकेच्या तडफडात, त्या झाडाचे मूळ एखाद्या खडकाळ टेकडीच्या पातळ फाट्यातून बाहेर आले आणि त्याच्या धबधब्याजवळ वाहात असल्याचेही त्याने पाहिले नाही. लवकरच तो रसाळ फळांनी भरलेल्या फांदीवर पोहोचला, परंतु ती शाखा त्याचा भार सहन करू शकली नाही आणि खाली पडली आणि वाहत्या धबधब्यात पडली. मेंढपाळही त्याच धबधब्यात पडला. मग, वाहत्या पाण्याने, तो अशा ओढ्यात अडकला, जेथे गुळगुळीत खडक ठेवून त्याला किंवा कोणत्याही मनुष्याला बाहेर येणे अशक्य होते. मृत्यूच्या भीतीने त्या माणसाच्या किंचाळ्या त्या निर्जन जंगलात गूंजू लागल्या. तेथे कोणीही नव्हते ज्याने त्याचा आवाज ऐकला. होय, त्याच जंगलात राहणा Merc्या मर्कुटने त्याची ओरड ऐकली असेल. धावताना तो लवकरच तेथे पोहोचला आणि घाईघाईने तख्ताने खालमध्ये उडी मारली आणि त्या माणसाला खेचले आणि मोठ्या अडचणीने त्याला धबधब्यातून बाहेर आणले. त्या माणसाच्या ओझ्यामुळे त्याच्या अंगावर प्रचंड वेदना होत होती. तो बेशुद्ध अवस्थेत होता आणि त्याला विश्रांतीची झोपेची इच्छा होती. या कारणासाठी, त्याने त्या माणसाला आपल्याबरोबर बसायला सांगितले आणि पहारा द्या, कारण त्या जंगलात बरेच पिछाडे प्राणीही दिसले होते. जसजसे मर्कुथ खोलवर झोपले, त्या माणसाने उठून एक मोठा दगड उचलला कारण तो विचार करीत होता की त्या मर्कुटच्या देहातून आपले जीवन जगू शकेल. असा विचार करून त्याने मर्कुटच्या माथ्यावर दगड मारला. नक्कीच दगड मर्कुटवर पडला परंतु इतका नुकसान होऊ शकला नाही की तो त्वरित मरण पावला. जेव्हा मर्कट असह्य वेदनांनी कवटाळला, त्याने आपले डोळे उघडले आणि दगड त्याच्यावर पडताना आणि त्या माणसाच्या दोषांकडे पाहिले तेव्हा त्याला एका क्षणात सर्व काही माहित होते. तो त्या माणसावर ओरडला: “मनुष्य! तू दुसर्‍या जगात जात होतास; आगमन झाले परंतु त्या काळाच्या गालावरुन परत आले; आता कुंडातून बाहेर पडा; आपण आता दुसरा खड्डा आहात; जे आणखी भयंकर आहे; तुझा अज्ञानाला धिक्कार; ज्याने तुम्हाला क्रौर्याचा व पापाचा मार्ग दाखविला; फक्त आपली पाळी आहे; ज्याने तुला दाखविले; खोट्या आशांची फसवणूक; माझ्या जखमांना मी जितके वाटते तितके वेदना देत नाही – कारण माझ्यामुळे तू आता खाली पडलीस, मी तुला अशा कुंडीतून बाहेर काढू शकत नाही. जखमी झालेल्या महान मर्कॅटने त्या माणसाला अजूनही जंगलातून बाहेर काढले. कालांतराने मेंढपाळ कुष्ठरोगाचा शिकार झाला. मग त्याला त्याच्या नातेवाईकांकडून आणि खेड्यातल्या घरातून आणि खेड्यातून हद्दपार केले गेले, आणि त्याला आश्रय घेता आला नाही, तो पुन्हा त्याच जंगलात राहिला. त्याच्या कर्मामुळे त्याचे शरीर कुष्ठरोग झाले; आणि पश्चात्तापाच्या अग्नीत त्याचे मन! काश! त्याने हे वाईट कृत्य केले नसते!
श्रावस्तीजवळ जेटावण येथे जलाशय असायचा. त्यात एक प्रचंड मासा होता. तो श्रीमंत, दयाळू आणि शाकाहारी होता. त्याच दिवशी दुष्काळाच्या प्रादुर्भावामुळे त्या जलाशयातील पाणी कोरडे होऊ लागले. याचा परिणाम म्हणून, तेथे राहणारे सर्व सजीव प्राणी तिराहा-ताहि करू लागले. त्या राज्यातील पिके वाळून गेली. मासे आणि कासव चिखलात बुडायला लागले आणि सहजपणे दुष्काळग्रस्त मनुष्य, प्राणी व पक्षी यांचे बळी बनले. त्याच्या साथीदारांची दुर्दशा पाहून त्या मोठ्या माशांची करुणा उघडकीस आली. त्याने ताबडतोब आपल्या सच्चीरीयाच्या माध्यमातून वर्षा देव परजुनाला बोलावले. तो परजुनाला म्हणाला, “हे पुरूष, जर माझे व्रत व कृत्ये खरी ठरली असतील तर, कृपया पाऊस पाड.” त्याचे षड्यंत्र अचूक असल्याचे सिद्ध झाले. वर्षा देव यांनी त्यांचा फोन स्वीकारला आणि लगेचच जोरदार पाऊस पडला. अशा प्रकारे, त्या महान आणि सत्यव्रती मत्स्याच्या परिणामामुळे त्या जलाशयातील अनेक प्राण्यांचे प्राण वाचले.
ब Years्याच वर्षांपूर्वी हिमालयातल्या एका गावात शेर असायचा. एके दिवशी तो आपल्या गुहेत शिकार करून परत जात होता आणि म्हशीचे सेवन करीत होता. वाटेत त्याला सकाळ सारखा लांडगा दिसला, तो त्याच्यापुढे नतमस्तक झाला आणि त्याने लोटांगण घातले. जेव्हा सिंहाने त्याला हे करण्याचे कारण विचारले तेव्हा तो म्हणाला, “सरकार, मला तुमचा सेवक व्हायचे आहे. कृपया मला तुमच्या आश्रयामध्ये घेऊन जा. मी तुमची सेवा करीन आणि तुम्ही सोडलेल्या शोधाशोधातून मी बचावीन. ” सिंहाने त्याचे ऐकले आणि त्याला त्याच्या मैत्रिणीत त्याच्या आश्रयामध्ये ठेवले. काही दिवसात, सिंहाने सोडलेला शिकार खाऊन, सकाळ खूपच चरबीयुक्त झाला. दररोज सिंहाचे सामर्थ्य पाहून तो स्वत: लाही सिंहाचे प्रतीक मानत असे. एके दिवशी तो सिंगला म्हणाला, “अहो सिंह! मीसुद्धा तुझ्याइतके सामर्थ्यवान बनले आहे. आज मी एका हत्तीची शिकार करुन त्यांना खायला घालीन आणि उरलेले मांस तुमच्यासाठी सोडेल. ” सिंगने जॅकलशी मैत्री केल्याचे पाहताच, त्याला त्यांच्या बोलण्याकडे फारकत नव्हती आणि त्याने असे करण्यापासून रोखले. गोंधळाच्या जाळ्यात अडकलेला तो डांबी सियार सिंगचा सल्ला नाकारत डोंगराच्या शिखरावर उभा राहिला. तेथून त्याने आजूबाजूला पाहिले आणि डोंगराच्या तळाशी हत्तींचा एक छोटासा गट त्याला दिसला. मग, सिंह-नादाप्रमाणे, त्यांनी सळ्याच्या आवाजाने तीन वेळा मोठ्या हत्तीवर उडी मारली. पण हत्ती डोक्यावर पडला नाही आणि तो त्याच्या पाया पडला. आणि हत्ती आपला मस्तकी चाल सह त्याच्या डोक्यावर वरचा पाय ठेवून पुढे सरसावला. एका क्षणात, जॅकलचे डोके चिरडले गेले आणि त्याचा आत्मा पळून गेला. डोंगराच्या माथ्यावरुन लांडगाच्या सर्व हालचाली पाहून सिंह यांनी नंतर हा किस्सा सांगितला – “जे मूर्ख व अहंकारी आहेत त्यांना समान वेग आहे.”
हिमालयातील जंगलात राहणा A्या एका भिक्षूला एकट्याने हत्तीचा मुलगा सापडला. त्याने मुलावर दया घेतली आणि तिला झोपडीत आणले. काही दिवसातच तो त्या मुलावर मोहित झाला आणि मोठ्या प्रेमाने त्याने त्याची काळजी घ्यायला सुरुवात केली. प्रेमाने तो तिला सोमदंत म्हणू लागला आणि तिच्या अन्नासाठी मुबलक साहित्य गोळा करायचा. एके दिवशी भिक्षू झोपडीच्या बाहेर गेला तेव्हा सोमदंताने एकट्याने बरेच भोजन खाल्ले. विविध फळांच्या चवमध्ये त्याला किती खाण्याची गरज आहे हे देखील त्याला माहिती नव्हते. तेथे त्याला थांबवणारे कोणी नव्हते. त्याचे पोट फुटू नये तोपर्यंत तो खातच राहिला. पोट फुटल्यानंतर लवकरच त्याचा मृत्यू झाला. संध्याकाळी भिक्षू झोपडीत परत आला तेव्हा त्याला सोमदंता मृत आढळला. सोमदंतकडून तोडणे त्याच्यासाठी असह्य होते. त्याच्या दु: खाला मर्यादा नाही. तो जोरात रडू लागला. सक्का (शक्रा) जेव्हा इंद्राला) तो रडण्यासारखा भिक्षू दिसला, तेव्हा तो त्याचे स्पष्टीकरण देण्यासाठी खाली आला. सक्का म्हणाला, हे भिक्षु! आपण श्रीमंत गृहस्थ होते. पण जगाचा मोह सोडून द्या, तुम्ही आज साधू झाला आहात. जगाशी आणि जगाशी आपले संलग्नक न्याय्य आहेत काय? ”सक्क्याच्या प्रश्नाला भिक्षूचे उत्तर होते. त्याच्या मुर्खपणा आणि मोहकपणाबद्दल त्याला ताबडतोब जाणीव झाली. त्यानंतर त्यांनी मृतक सोमदंतसाठी शोक थांबविला.
एकदा कोणी दोन पोपट भाऊ पकडले आणि ते राजाला दिले. पोपटांचे गुण आणि रंग पाहून खूश होऊन राजाने त्यांना सोन्याच्या पिंज .्यात ठेवले, त्यांची योग्यप्रकारे वागणूक करून घेतली आणि दररोज मध आणि भाजलेले मका खाल्ले. त्या पोपटांपैकी थोरल्याचे नाव राधा आणि धाक्याचे नाव पोपटपड होते. एके दिवशी वनवासी एका राजाला काळ्या रंगाने, भयंकर मोठ्या हातांनी लंगूरने राजासमोर सादर केले. तो लंगूर साधारणपणे एक दुर्मिळ प्राणी होता. म्हणूनच ते विचित्र प्राणी पाहण्यासाठी लोक तुटून पडायचे. लंगूरच्या आगमनाने पोपटांकडे लोकांचे आकर्षण कमी झाले; आणि त्यांचे सरकारही. लोकांच्या बदलत्या दृष्टिकोनातून विचलित झालेल्या पोटापाडाला अपमानास्पद वाटू लागले आणि रात्री त्याने राधाला आपले हृदय दुखवले. राधाने आपल्या धाकट्या भावाला सांत्वन केले आणि समजावून सांगितले, “भाऊ! काळजी करू नका! सद्गुणांची पूजा सर्वत्र केली जाते. लवकरच या लंगूरचे गुण जगासमोर येतील आणि मग लोक त्यापासून अलिप्त होतील. ” हे काही दिवसांनंतर घडले जेव्हा त्या लहान राजकुमारला त्या लंगूरबरोबर खेळायचे होते; त्यावेळी, लंगूरने त्याचा भयंकर चेहरा फाडला, दात चावले आणि इतक्या मोठ्याने त्याला घाबरवले की तो रडत आणि ओरडू लागला. जेव्हा मुलांच्या मनात भीती व रक्त राजाच्या कानावर पडले तेव्हा त्याने ताबडतोब जंगलातल्या लंगूरची सुटका केली. त्या दिवसापासून राधा आणि पोपटपदाचा पाहुणचार पुन्हा पुन्हा सुरूच होता.
दान केलेल्या वासराचे पालनपोषण एका ब्राह्मणांनी मोठ्या प्रेमाने केले आणि त्याचे नाव नांदिवासला ठेवले. काही दिवसांत ते वासरू बलिदान वळू बनले. नंदीविसाल बालिष्ट हा केवळ एक शहाणा आणि विश्वासू वळू नव्हता. एके दिवशी त्यांनी ब्राह्मणाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली आणि म्हणाले, “हे ब्राह्मण! तू मला अनेक वर्षांपासून उठवलं आहेस. शरीर, मन आणि पैशांनी तू मला साथ दिलीस. मी तुमचा वर्ग आहे म्हणूनच, मी आपल्या परोपकाराच्या बदल्यात आपली मदत करू इच्छितो आणि एक सूचना देऊ इच्छितो. माझ्यासारखा बैल या जगात कुठेही नसल्यामुळे, हाटमध्ये जाऊन, तुम्ही एक हजार सोन्याच्या नाण्यांवर पैज लावा, की तुमचा बैल शंभर मोठ्या गाड्यांचा भार ओढवेल. ब्राह्मणाला ती युक्ती आवडली आणि मोठ्या सावकारांसमवेत पुढाकार घेतला. पूर्ण तयारीसह, नांदिवासल यांनी शंभर पूर्ण गाड्या खेचण्याचा हावभाव करताच तेव्हा ब्राह्मणानं नंदीविसलला शिवीगाळ केली आणि म्हणाला, “दुष्ट! ही वाहने त्वरित खेचा व खेचा. ” ब्राह्मणाची भाषा नंदीला पसंत नव्हती. तो रागावला आणि जमिनीवर बसला. मग ब्राह्मणाने त्याला वाढवण्यासाठी हजारो टिप्स लावले. पण तो अस्वस्थ नव्हता. सावकारांनी त्या ब्राम्हणाला चांगलाच विनोद केला आणि त्याच्याकडील त्याच्या हजारो सोन्याची नाणी काढून घेतली. दु: ख आणि अपमानाने छळलेला जुगार त्याच्या घरी पडलेल्या एका खाट्यावर पडला आणि तो शोक करु लागला. मग नंदीविसालने त्या ब्राह्मण्यावर दया घेतली. तो तिच्याकडे गेला आणि विचारले, “हे ब्राह्मण, मी तुझ्या घराचे काही केले आहे की काही वाईट वा राग केला आहे?” जेव्हा ब्राह्मणाने “नाही” होकार केला तेव्हा त्याने विचारले, “प्रत्येकाने भरलेल्या मार्केटमध्ये आपण मला बदमाश का म्हटले? ब्राह्मणला मग त्याचा मूर्खपणा जाणवला. त्याने बैलाची माफी मागितली. मग नंदीने ब्राह्मणाला दोन हजार सोन्याचे नाणी पैज लावण्यास सांगितले. दुसर्‍या दिवशी, ब्राह्मण पुन्हा एकदा जमा झाला आणि दोन हजार सोन्याच्या नाण्यांच्या ओझ्याने वाहून गेलेली शंभर वाहने खेचण्यासाठी नंदीविलासला आग्रह केला. त्यावेळी बलिष्ठा नंदीविसालने डोळे मिचकावून त्या सर्व गाड्या मोठ्या सहजतेने खेचल्या. त्यानंतर ब्राम्हणाला सहजपणे दोन हजार सोन्याचे पवित्रा मिळाले.
वाराणसीच्या जंगलात एकेकाळी सुवर्ण हिरण होते. त्याचे डोळे रत्नांसारखे चमकले; शिंगे चांदीने बनविली गेली होती. त्याचे शरीर इतर मृगांपेक्षाही मोठे आणि सुंदर होते. तो पाचशे हरणांचा राजा होता आणि त्याला निग्रोधराज असे म्हणतात. त्याच जंगलात, तेथे आणखी एक हरीण राहत होता. तो पाचशे हरणांचा राजा देखील होता. त्याचे नाव सखा होते. त्या दिवसांत वाराणसी-राजाला हरणांचे मांस खूप आवडले. दररोज त्याला हरणांच्या मांसाचे नवीन भांडे खाण्याचा शौक होता. राजाचे अनुयायी या गोष्टीमुळे फारच अस्वस्थ झाले, कारण हरीण हे एक मोठे पहारेकरी आणि अतिशय तीक्ष्ण पोस्ट आहेत; एका क्षणात तो त्याच्या डोळ्यांतून नाहीसा होईल. म्हणून एके दिवशी राजाच्या माणसांना रोज हरणांच्या मागे न धावण्याचा उपाय सापडला. त्यांनी सर्वांना घेराव घातला, जंगलापासून शहराकडे जाणारा एक पदपथ सोडला आणि ढोल व वाद्ये यांच्या सहाय्याने वन केंद्र वाढू लागले. मग सर्व हिरण शहराच्या दिशेने येणा the्या पदपथावरून राजाच्या एका बागेत जमले. सर्व मृग पार्कात पोहोचताच, लोकांनी बाग-गेट बंद केले. त्या हरिणांमध्ये दोन सोन्याचे हरिणसुद्धा होते. राजाने त्यांची चर्चा ऐकली तेव्हा तो स्वत: त्याला भेटायला आला आणि आपल्या विशिष्टतेमुळे त्याने त्याला जीवन दिले. त्या दिवसा नंतर, जेव्हा जेव्हा राजाच्या सेवक हरणांना मारायला येत होते, तेव्हा हरिण सर्वत्र धावू लागला आणि त्यांच्या आगमनास घाबरू लागला, ज्यामुळे एका हरणाचे जागी बरेच मृग मारले गेले किंवा जखमी झाले. हा आपत्ती टाळण्यासाठी हरिणांनी एक सभा घेतली आणि ठरवले की दररोज एक हरण राजाच्या हल्ल्याला जाऊन स्वत: चा बळी देईल. राजाच्या सेवकांनाही हरणांच्या पाठिंब्याने आनंद झाला व ते आलेल्या हरणास मारुन टाकत. एक दिवस एक मादी हरण आली. त्याच्या पोटात एक लहान हरिण वाढत होतं. ती हरिणांच्या कळपात राहत असल्यामुळे ती तिच्या राजाकडे गेली आणि त्याऐवजी दुसर्‍यास पाठवा अशी प्रार्थना केली. शाखा हरणांनी तिला हे नाकारले कायद्यात बदल शक्य नव्हते. रडत हिरणी पुन्हा निग्रोधराजकडे आली आणि आपल्या समोर प्रार्थना पुन्हा केली. त्यानंतर निग्रोधराजांनी त्याला मदत करण्यासाठी आपले प्राण त्याग करणे योग्य वाटले. दुस day्या दिवशी, राजाच्या अनुयायांना एक सोनेरी हिरण त्या जागेवर मरुन उभे असल्याचे आढळले, तेव्हा घटनेची बातमी ताबडतोब राजाला दिली. राजाला जीव मिळाल्यानंतरही मृग मृत्यूसाठी का तयार आहे हे जाणून घ्यायचे होते. म्हणून तो तातडीने घटनास्थळी पोहोचला आणि निग्रोधराजला त्याच्या मृत्यूसाठी तत्परतेचे कारण जाणून घेण्यास सांगितले. त्यानंतर निग्रोधराजने तिला गरबिनी हिरानीची कहाणी सांगितली. हे ऐकून राजाने गर्भवती हिरानीलाही त्याच्याबरोबर दान केले. त्यानंतर निग्रोधराजने राजाला आपल्या जीवनासाठी काय करावेसे वाटेल ते इतर मृगांबद्दल विचारले. तेव्हा राजा म्हणाला, “त्यांनाही जीवन मिळेल”. निग्रोधने विचारले, “उरलेल्या प्राण्यांच्या जीवनाचे काय होईल?” राजा म्हणाला, “त्यांनाही जीवदान मिळेल.” मृगने पक्षी आणि जलचर जीवनाबद्दल देखील विचारले. त्यानंतर राजाने आपल्या राज्यात राहणारे सर्व पक्षी आणि मासे इत्यादींची वातावरणाची घोषणाही केली. ” तो राजा जिवंत असेपर्यंत त्याच्या राज्यात कोणताही प्राणी मारला गेला नाही.
एकदा ब्राह्मणानं श्रद्धा-भोळ्यासाठी बकरी अर्पण करण्याची तयारी सुरू केली. येशूच्या शिष्यांनी बक .्याला नदीत स्नान करण्यासाठी नेले. आंघोळीच्या वेळी बकरी अचानक जोरात हसू लागली; मग ताबडतोब दु: खाचे अश्रू वाहू लागले. त्याच्या विचित्र वागण्यामुळे आश्चर्यचकित झाले तेव्हा जेव्हा शिष्यांनी त्याला हे करण्याचे कारण विचारण्यास सांगितले तेव्हा बकरीने सांगितले की आपण आपल्या गुरूसमोर कारण सांगाल. ब्राह्मणसमोर, बकरीने सांगितले की तोही एक ब्राह्मण-पुजारी होता आणि एकदा त्याने बकरीचा बळीही दिला, ज्याची शिक्षा त्याला आजपर्यत मिळत होती. तेव्हापासून त्याचा गळा चारशे एकोणनव्या जन्मात कापला गेला होता आणि आता त्याचा गळा कापण्याची त्याची शेवटची पाळी आहे. यावेळी त्याला एका वाईट कर्माचा अंतिम दंड सहन करावा लागला, म्हणून तो आनंदाने हसत होता. पण ते दुःख मी रडलो कारण मी पुढच्या वेळेस त्या ब्राह्मणांच्या डोक्यावर पाचशे वेळा शिरच्छेद केला म्हणून मी अस्वस्थ होतो. ब्राह्मणानं त्याचा मुद्दा गांभीर्याने घेतला आणि त्याच्या बलिदानाची योजना पुढे ढकलली आणि आपल्या शिष्यांपासून संपूर्ण संरक्षणाची आज्ञा दिली. पण बकरीने ब्राह्मणाला सांगितले की हे शक्य नाही कारण कोणतेही संरक्षण त्याच्या कर्माची आपत्ती नष्ट करू शकत नाही कारण कोणताही प्राणी त्याच्या कर्मांपासून मुक्त होऊ शकत नाही. शिष्य-गाय ती बकरी घेऊन त्याला योग्य ठिकाणी घेऊन जात असताना. बकरीने वाटेतच एका झाडाच्या फांद्यावरील मऊ पाने बघून डोकं वर काढलं, त्याचवेळी एक गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे कित्येक तुकडे तुकडे झाले. त्या बकरीच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या डोळ्याने डोके टेकले. मग गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे बरेच तुकडे तुकडे झाले. त्या बक’s्याच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या ठोक्यात त्याचे डोके धडातून फुटले. मग गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे बरेच तुकडे तुकडे झाले. त्या बकरीच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या डोळ्याने डोके टेकले. मग गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे बरेच तुकडे तुकडे झाले. त्या बक’s्याच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या ठोक्यात त्याचे डोके धडातून फुटले. मग गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे बरेच तुकडे तुकडे झाले. त्या बक’s्याच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या ठोक्यात त्याचे डोके धडातून फुटले. मग गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे बरेच तुकडे तुकडे झाले. त्या बकरीच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या डोळ्याने डोके टेकले. मग गडगडाट झाला आणि झाडाच्या वरच्या टेकडीवर मोठ्या खडकाचे बरेच तुकडे तुकडे झाले. त्या बकरीच्या डोक्यावर एक मोठा तुकडा इतका जोरात आला की डोळ्याच्या डोळ्याने डोके टेकले.
कावळ्या आणि घुबडांची शत्रुत्व खूप जुनी आहे. मानवांनी जसा एक उत्तम पुण्यवान माणूस बनविला आहे, प्राण्यांनी सिंह दिला; आणि माशाने एक प्रचंड मासा बनविला. त्यापासून प्रेरित होऊन पक्ष्यांनी बैठकही घेतली आणि घुबडाला भारी मताने राजा बनविण्याचा प्रस्ताव दिला. राज्याभिषेकाच्या अगोदर, पक्ष्यांनी देखील घुबड आपला राजा असल्याचे दोनदा घोषित केले, परंतु अभिषेकाच्या ठीक अगोदर जेव्हा ते तिस third्यांदा घोषित करणार होते तेव्हा कावळ्यांनी त्यांच्या घोषणेला विरोध केला आणि असे म्हटले की असा पक्षी राजा का बनविला गेला? ? कोणत्या क्रोधाच्या स्वरूपाचे आहे आणि ते वाकलेल्या नजरेने पाहणार आहे, लोक गरम हांडीत ठेवलेल्या तीळाप्रमाणे फुटू लागले. घुबडाला कावळाचा प्रतिकार सहन करता आला नाही आणि त्याच वेळी त्याने त्याला ठार मारण्याचा प्रयत्न केला आणि त्याच्यामागे धाव घेतली. मग पक्ष्यांनी असा विचार केला की घुबड राजा होण्यास योग्य नाही कारण त्याचा राग त्याच्यावर नियंत्रित होऊ शकत नव्हता. म्हणून त्यांनी हंसला आपला राजा बनवले. पण घुबड व कावळ्यांची वैर तेव्हापासून चालू आहे.
हिम-जंगलात एकदा दोन माकडे होते. थोरल्याचे नाव नंदका आणि धाक्याचे नाव चुल्लानंदका. ते दोघे तिथेच राहणा eight्या ऐंशी हजार वानरांचे प्रमुख होते. एकदा ते दोघे दुर्गम जंगलात गेले आणि त्यांच्या साथीदारांसह उडी मारुन फाडले; आणि त्याच्या साथीदारांसह नवीन फळांचा आनंद घेत राहिला. त्याला एक म्हातारी आईसुद्धा होती, ती म्हातारपणात उडी मारू शकत नव्हती. म्हणून ती हिमवाच्या जंगलात राहत असे. दोन्ही वानरांनीही आपल्या आईची चांगली काळजी घेतली. म्हणूनच, त्याने आपल्या सेवकांना आपल्या आईकडे नवीन जंगलातून फळही पाठवले. काही दिवसांनंतर जेव्हा दोन्ही वानर आणि भाऊ हिमवा येथील त्यांच्या घरी पोहोचले तेव्हा त्यांना त्यांची आई सापळ्याच्या रुपात सापडली; ती हाडांची हाडे बनली होती. बरेच दिवस त्याने काही खाल्ले नव्हते. त्याने पाठवलेली फळे त्या जुन्या आणि आजारी आईपर्यंत पोहोचली नाहीत, कारण सहकारी माकड्यांनी वाटेतच ते फळ चिरून काढले होते. आपल्या आईची दयनीय अवस्था पाहून त्या दोन्ही माकडांनी उर्वरित माकडांपासून दूर राहणे योग्य वाटले आणि आपल्या आईबरोबर नवीन ठिकाणी तळ ठोकला. एके दिवशी एक शिकारी त्या जंगलात आला. त्याला पाहून दोन वानर झाडाच्या दाट पानांच्या मागे लपले. पण त्याच्या डोळ्यापेक्षा कमी दिसत असणारी त्याची म्हातारी आई शिकारीला पाहू शकली नाही. व्याधा हा एक ब्राह्मण होता जो एकेकाळी तक्षशिलाचा जगप्रसिद्ध गुरु परसिरयाचा विद्यार्थी होता; परंतु त्याच्या अयोग्यपणामुळे ते तेथून काढले गेले. शिकारीने जुन्या बंडारियाला पाहताच त्याच्यावर बाण मारण्याचा प्रयत्न केला. आपल्या आईच्या जीवाचे रक्षण करण्यासाठी नंदक उडी मारुन शिकारीसमोर उभा राहून म्हणाला, “शिकारी!” तू माझा जीव घे पण माझ्या आईला मारू नकोस. ‘ शिकारीने नंदकाचे ऐकले आणि एकाच बाणाने त्याला ठार मारले. दुष्ट शिकारीने नंदकांना दिलेल्या आश्वासनाचे उल्लंघन करीत पुन्हा त्या जुन्या मर्कत्याकडे बाण ठेवण्याचा प्रयत्न केला. यावेळी धाकटा भाऊ चुल्लानंदकने उडी मारली आणि त्याच्या समोर उभे राहिले. आपल्या भावासारखेच तो शिकारीला म्हणाला, “शिकारी! माझा जीव घ्या, परंतु माझ्या आईला मारू नका. ” शिकारी म्हणाली, “ठीक आहे मी असे करीन” आणि हे पाहिल्यावर त्याने त्याच बाणाने चुल्लानंदकाचा वध केला. मग त्याच्या शब्दाचे पालन न करता त्याने त्याच्या थडग्यातून आणखी एक बाण काढला आणि जुन्या मर्कातीलाही छेदन केले. शिकारी तीन माकडांची शिकार करुन खूप आनंदित झाला, कारण त्याने एकाच दिवसात त्यांची शिकार केली. त्याच्या घरी पोहोचताच त्याला त्याची शौर्य पत्नी व मुलांना दाखवायचे होते. तो त्याच्या घराच्या जवळ जात असता, मेघगर्जनेने त्याचे घर उध्वस्त केले असून, त्याचे कुटुंबही ठार झाले असल्याची माहिती त्यांना मिळाली. त्याच्या मनाने त्याच्या कुटुंबाचे वेगळेपण स्वीकारले नाही. तो बाण, शिकार आणि कपडे सोडत असतानाच भीती आणि उन्मादात पडून त्याने आपल्या जळलेल्या घरात प्रवेश करताच एक ज्वारीचा बौने कोसळला आणि त्यासह त्याच्या घराच्या छताचा एक मोठा भाग डोक्यावर पडला आणि पडला आणि तातडीने मरण पावला. नंतर काही लोकांनी उपरोक्त उल्लेख केलेल्या कार्यक्रम-चक्राचा शेवटचा भाग सांगितला. तो म्हणाला की शिकारी त्याच्या घरात शिरताच त्याच्यापासून पृथ्वी फुटली आणि भयंकर ज्वाळा उसळल्या ज्यामध्ये त्याचा मृत्यू झाला. होय, मृत्यूच्या वेळी त्याने तक्षशिलाच्या गुरुची ही चर्चा पुन्हा सांगितली असावी: – आता, मला हे लक्षात ठेवावे की गुरुदेव यांचे शिकवण श्रमादीसारखे काहीही करु नका आणि पश्चात्ताप करण्याच्या अग्नीत तुम्हाला जाळण्यासाठी असे कधीही करु नका.
नदीकाठी वन होते. त्या जंगलात एक माकड राहात होता, जो जंगलाची फळे वगैरे खात असे, आणि आपले जीवन जगतो. नदीला एक बेट आणि बेट आणि किना between्या दरम्यान एक मोठा खडक होता. जेव्हा जेव्हा माकडाला त्या बेटाचे फळ खायचे असेल तेव्हा त्या दगडाच्या त्या बेटावर पोचत असे व त्याला पाहिजे असलेल्या सर्व फळांचा आनंद लुटला. गोंगची जोडी देखील याच नदीत राहत होती. जेव्हा जेव्हा ती मजबूत माकडांना गोड आणि रसाळ फळांचा आनंद घेताना दिसली तेव्हा त्या माकडचे हृदय खाण्याची तिची तीव्र इच्छा होती. एके दिवशी तो नर मगरला म्हणाला, “प्रिय! जर तू माझ्यावर प्रेम करतोस, तर मला खायला देऊन मला तुझे मन दाखव, नर मगर त्याची आज्ञा पाळत असे. दुसर्‍या दिवशी, माकड बेटावर पोहोचताच, मनुष्य-मगर बेट आणि किना between्यामधील खडकाच्या खालच्या भागावर अडकला. ते वानर एक बुद्धिमान प्राणी होते. संध्याकाळी जेव्हा त्याने परत येण्यास सुरवात केली आणि कोस्ट आणि बेट दरम्यान खडक पाहिले तेव्हा त्याने खडकाच्या आकारात काही बदल पाहिले. त्याला लगेच कळले की नक्कीच काहीतरी गडबड आहे. वस्तुस्थिती जाणून घेण्यासाठी, त्याने त्या खडकाला अभिवादन केले आणि म्हणाले, “हे रॉक मित्र! आज तू कसा शांत आहेस? माझे अभिवादनही स्वीकारत नाही? “घाडियाळ समजले, कदाचित खडक आणि माकड नेहमी बोलत असतात म्हणून त्याने आपला आवाज बदलला आणि माकडच्या अभिवादनाला उत्तर दिले.” माकडची भीती खरी ठरली. माकड त्या बेटावरच राहू शकला असता, परंतु त्याला टिकवण्यासाठी पुरेसे अन्न त्या बेटावर उपलब्ध नव्हते. जगण्याकरिता जंगलात परत जाणे त्याच्यासाठी सक्तीचे होते. तर, त्याच्या समस्येवर तोडगा शोधत तो मगरीला म्हणाला, “मित्रा! खडक कधीच बोलत नाही! तू कोण आहेस आणि तुला काय हवे आहे? ” त्यानंतर दाम्भी घारील त्याच्या समोर हजर झाली आणि म्हणाली, “हे वानर! मी एक मगर आहे आणि मी माझे हृदय माझ्या बायकोला खायला देऊ इच्छित आहे. मग माकडाने युक्तीचा विचार केला. तो म्हणाला, “अहो मगर! ही एकमेव गोष्ट आहे, मग तू तत्काळ आपला चेहरा उघड, मी आनंदाने माझ्या देहासाठी तुला देईन. ” वानकाने असे म्हटले कारण जेव्हा त्याला असे माहित होते की जेव्हा तोंडाचे तोंड उघडते तेव्हा त्यांचे डोळे बंद होतात. मग मगरीने तोंड उघडताच माकडाने पटकन त्याच्या डोक्यावर एक उडी मारली आणि दुसर्‍या झेपमध्ये नदीच्या काठावर आली. अशाप्रकारे, आपल्या बुद्धीमत्ता व बुद्धिमत्तेने माकडाने आपला जीव वाचविला. “हे मगर!” ही एकमेव गोष्ट आहे, मग तू तत्काळ आपला चेहरा उघड, मी आनंदाने माझ्या देहासाठी तुला देईन. ” वानकाने असे म्हटले कारण जेव्हा त्याला असे माहित होते की जेव्हा तोंडाचे तोंड उघडते तेव्हा त्यांचे डोळे बंद होतात. मग मगरीने तोंड उघडताच माकडाने पटकन त्याच्या डोक्यावर एक उडी मारली आणि दुसर्‍या झेपमध्ये नदीच्या काठावर आली. अशाप्रकारे, आपल्या बुद्धीमत्ता व बुद्धिमत्तेने माकडाने आपला जीव वाचविला. “हे मगर!” ही एकमेव गोष्ट आहे, मग तू तत्काळ आपला चेहरा उघड, मी आनंदाने माझ्या देहासाठी तुला देईन. ” वानकाने असे म्हटले कारण जेव्हा त्याला असे माहित होते की जेव्हा तोंडाचे तोंड उघडते तेव्हा त्यांचे डोळे बंद होतात. मग मगरीने तोंड उघडताच माकडाने पटकन त्याच्या डोक्यावर एक उडी मारली आणि दुसर्‍या झेपमध्ये नदीच्या काठावर आली. अशाप्रकारे, आपल्या बुद्धीमत्ता व बुद्धिमत्तेने माकडाने आपला जीव वाचविला.
कोंबडा त्याच्या शेकडो नातेवाईकांसह जंगलात राहत होता. तो इतर कोंबड्यांपेक्षा खूप मोठा आणि सामर्थ्यवान होता. त्याच जंगलात एक वन्य मांजर राहत होती. त्याने कोंबडीच्या अनेक नातेवाईकांना ठार मारले आणि चाटले. त्याची नजर आता त्या चरबी चिकनवर होती. बरीच परिश्रम करूनही ती त्याला पकडू शकली नाही. शेवटी तो व्यस्त झाला आणि एक दिवस ज्या झाडावर मुर्गा बसला होता त्या झाडाखाली पोहोचला. मांजर म्हणाली, “हे कोंबडी! मी तुझ्यावर प्रेम करतो . मी तुमच्या सौंदर्याने मोहित झालो आहे आपले पंख आणि क्रेझ खूप आकर्षक आहेत. मला तुमच्या बायकोचा स्वीकार कर आणि ताबडतोब खाली ये. म्हणजे मी तुझी सेवा करु शकेन. कोंबडा खूप हुशार होता. तो म्हणाला: “हे मांजर! तुझे चार पाय आहेत, माझे माझे आहेत आणि दुसरे कोणालाही सापडले कारण तू कधीच सुंदर नाही आणि एक पक्षी आणि वन्य प्राणी आहे.” मांजरीला पुन्हा कोंबडीला आमिष दाखवायचा होता तेव्हा कोंबडी त्याला म्हणाली, “अरे मांजर तू माझ्या नातेवाईकांचे रक्त प्यालेस. तुझ्याबद्दलही माझ्या मनात दया नाही आहे. तू माझी पत्नी होण्याची इच्छा का व्यक्त करत आहेस? पुन्हा? “आहे?” कोंबड्याच्या तोंडातून कडवट सत्य ऐकून स्वत: ची नकार वाटल्याने मांजर लगेचच तिथून निघून गेली आणि पुन्हा त्या झाडाच्या आजूबाजूला कधीही दिसली नाही.
कबूतर आणि कावळ्या-जातक कथा प्राचीन भारतात बरेच वेळा पक्ष्यांच्या हालचालीसाठी लोक घरोघरी धान्य भरलेल्या टोपल्या टांगत असत. राजाच्या कोषागाराच्या स्वयंपाकीनेही तसे केले होते. त्या टोपल्यांपैकी एका कबूतराने तळ ठोकला होता, जो त्यामध्ये रात्रभर थांबला होता आणि नंतर संध्याकाळी त्याच्या टोपलीवर परतला. एक दिवस, एक कावळा देखील तिथल्या स्वयंपाकघरातून पिकलेल्या मांसाच्या सुगंधाने आकर्षित झाला आणि कबूतरच्या टोपलीमध्ये बसला आणि प्रेमाने बोलू लागला. कबुतरानं कावळ्याच्या सहज बोलण्याकडे पाहुणचार दिला पण त्यांनी स्वयंपाकघरातून काहीही चोरी करू नये असा इशारा दिला. जेव्हा स्वयंपाकांनी दोन पक्ष्यांना एकत्र पाहिले तेव्हा त्यांनी ताबडतोब कबुतराच्या टोपलीजवळ, कावळ्यांसाठी टोपली टांगली, असे केल्याने दोन्ही मित्रांना बोलण्याची अधिक चांगली संधी मिळेल. दुसर्‍या दिवशी पहाटेच्या वेळी कबूतर उडून गेला तेव्हा कावळा त्याच्या घरातच राहिला. त्या दिवशी स्वयंपाकांनी मासे शिजविणे सुरू केले. शिजवलेल्या माशाच्या सुगंधाने कावळा तोंडात पाण्याने भरले. वेळोवेळी तो बास्केटमधून बाहेर पडायचा आणि मांस चोरून नेण्याची संधी शोधायचा. एकदा जेव्हा त्याने पाहिले की स्वयंपाकघरातील स्वयंपाक काही काळ धूम्रपान करण्यासाठी बाहेर आला आहे, मग तो खाली उडत खाली आला आणि त्याने पिकणा flesh्या मांसाच्या मोठ्या तुकड्यावर बेक केले, ज्यामुळे हांडीवर ठेवलेली कटुता खाली पडली. पडलेल्या कुत्र्याचा आवाज ऐकून एक कुक खाली धावत आला आणि त्या कावळ्यांची चोरी पकडला. त्याने ताबडतोब स्वयंपाकघरचा दरवाजा बंद केला आणि कावळे पकडले आणि बडबड करुन त्याचे पंख कोरले आणि मिरच्या-मसाल्यांमध्ये लपेटले व त्यांना बाहेर फेकले. थोड्याच वेळात कावळ्यांचा मृत्यू झाला. संध्याकाळी कबूतर त्याच्या निवासस्थानाकडे परत आला तेव्हा त्याला कावळ्याचे पंख आणि मृतदेह फेकलेला आढळला. त्याला लगेच समजले की कावळ्या त्याच्या लोभाला बळी पडली आहे. कबूतर हा एक शहाणा आणि दूरदर्शी पक्ष होता. तो ताबडतोब ती जागा सोडून दुसर्‍या ठिकाणी निघून गेला, कारण प्रत्येकाला त्याच्या सोबतींच्या मूर्खपणाबद्दल शिक्षा होऊ शकते.
एकदा हिमालय पर्वतातल्या तलावामध्ये रोमक नावाचा एक कपाट होता. त्वरित, गुणवंत आणि अतिमानवी तो शेकडो कपोटांचा राजा देखील होता. त्या डोंगराशेजारी एक संन्याची झोपडी होती. रोमक बर्‍याचदा त्या संन्यासीनला जाऊन त्याच्या प्रवचनाचा आनंद लुटत असे. एके दिवशी, त्याने दिलगिरीने झोपडी सोडली आणि दुसर्‍या ठिकाणी गेला. काही दिवसांनी, एक भोंदू भिक्षू म्हणून वेषात त्याच झोपडीत राहायला आला. तो माणूस बर्‍याचदा जवळच्या कॉलनीत जात असे, लोकांना फसवत असे आणि त्यांच्यात चांगले जेवण खाऊन सोयीचे आयुष्य घालवायचे. एकदा श्रीमंत गृहस्थांच्या घरी तो मांस वगैरे खात असतांना त्याला कबुतराच्या मसालेदार मांसाचे मांस आवडायचे. त्याने ठरवलं की त्याच्या झोपडीत जाऊन जवळच्या कबूतरांना का पकडले पाहिजे आणि त्याच प्रकारची व्यवस्था का करू नये. दुसर्‍या दिवशी, मसाले, फायरप्लेस इत्यादींची योग्य व्यवस्था करुन आणि कपड्यांमध्ये एक मजबूत दांडा लपवून तो कबुतराच्या प्रतीक्षेत झोपडीच्या झोपडीवर उभा राहिला. लवकरच त्याने रोमाकच्या नेतृत्वात झोपडीवर अनेक कबूतर उडताना पाहिले. ओरडला, तो खाली बोलायचा मोह करू लागला. पण त्या विली रोमकने त्याच्या मित्रांना तातडीने दूर उडण्याचे आदेश दिले, त्या झोपडीतून येत असलेल्या मसाल्यांच्या सुगंधापासून सावध रहा. कबुतराच्या हातातून येताना पाहून त्याने रागाने रोमाकवर आपला पोल खूप जोरात फेकला, परंतु त्याचे लक्ष्य चुकले. तो ओरडला, “अहो! जा तू आज वाचलास. ” मग रोमक यांनीही ओरडून उत्तर दिले, “अरे बदमाश! मी जिवंत राहिलो पण तुझ्या कृत्याचे फळ तू टिकणार नाहीस. आता तुम्ही ही पवित्र झोपडी त्वरित सोडा आणि इतर कोठेतरी जा, नाही तर मी वस्ती करणा between्या लोकांमधील सर्व भेद उघड करीन. रोमकचे ज्वलंत शब्द ऐकून ढोंगी आपल्या झोपडी आणि बंडलसह ताबडतोब तिथून दूर गेला.
एक हरिण जंगलात राहत होता, जो हरणांच्या युक्त्या आणि अ‍ॅक्रोबॅटिक्समध्ये अत्यंत मजबूत होता. एक दिवस त्याची बहीण त्याच्या लहान हिरण रुर्डीयाकडे त्याच्याकडे गेली आणि त्याला म्हणाली, “भाऊ! तुमचा पुतण्या कमकुवत आहे; आणि हरणांच्या युक्त्यांबद्दल देखील अज्ञानी. जर आपण आपल्या सर्व युक्त्या शिकवल्या तर चांगले. ” हरीणने आपल्या छोट्या पुतण्याला विशिष्ट वेळी येण्यास सांगितले आणि नंतर त्याचा सन्मान केला आणि त्याला सोडले. दुसर्‍या दिवशी ठराविक वेळी तो पुतण्या येण्याची वाट पाहत राहिला, परंतु तो पोहोचला नाही. अशा प्रकारे त्याने सात दिवस वाट पाहिली पण तो आला नाही. पण आठव्या दिवशी तिची आई आली. ती रडत होती आणि आपल्या भावाला सांगत होती की, त्याने भाच्याला शिकारीच्या जाळ्यात अडकविल्याची कोणतीही युक्ती आपल्या भाच्याला शिकविली नाही. तिला कोणत्याही किंमतीत आपल्या मुलास मुक्त करायचे होते. मग हरीण आपल्या बहिणीला म्हणाला की त्याचा मुलगा वाईट आहे, ज्याला शिकण्याची आवडही नव्हती. म्हणूनच, तो तिच्याकडे शिकण्यासाठी कधीही पोहोचला नव्हता आणि तिच्या आईच्या डोळ्यात धूळ टाकत होता. आता त्याला त्याच्या कर्माप्रमाणे शिक्षा झाली होती, कारण ज्या जाळ्यात तो अडकला होता त्याला बाहेर काढणे अशक्य होते. दुस day्या दिवशी शिकारींनी रुर्डियाला पकडले आणि धारदार चाकूने त्याला ठार मारले आणि त्याची त्वचा व मांस वेगवेगळ्या शहरात विक्रीसाठी गेले.
उदात्त वंशामध्ये जन्मलेल्या, एकदा त्यांनी ज्ञानी जगाशी लग्न केले, तेव्हा त्याने संन्यासी जगण्यास सुरवात केली. त्याच्या अध्यात्मिक विकासामुळे आणि संवादाने प्रभावित होऊन काही दिवसांतच अनेक संन्यासी त्यांचे अनुयायी बनले. एके दिवशी जेव्हा तो आपला प्रिय शिष्य अजित याच्यासमवेत जंगलात फिरत होता, तेव्हा त्याने एका जंगलातील एका खोv्यावर नजर ठेवली, जेथे भुकेने ग्रासलेल्या व्हँपायरने आपल्या लहान मुलांना खायला घालत होते. व्याघरी आणि त्याच्या मुलांवर गुरुची करुणा वाढली. तो जवळच्या कॉलनीतून अजितला व्याघरी आणि तिच्या मुलांसाठी काही खाद्य आणण्यासाठी पाठवितो. मग अजित त्याच्या नजरेतून अदृश्य होताच त्याने तात्काळ तळागाळात उडी मारली आणि स्वत: ला व्याघरीला सादर केले. भुकेलेला व्हिग्री त्याच्यावर तुटून पडला आणि त्याने क्षणार्धात त्याचा चिखल उडविला. जेव्हा अजित त्याच ठिकाणी परत आला तेव्हा त्याला तेथे गुरु सापडला नाही. म्हणून जेव्हा त्याने वळून पाहिले तेव्हा त्याला वाघिणीची व तिच्या मुलांना खाणीत दिसले. तो किककरी भरताना पाहून खूप आनंद झाला. परंतु त्यांच्यापासून काही अंतरावर कपड्यांमध्ये भिजलेल्या रक्ताच्या विखुरलेल्या चिखल होता, जे निःसंशयपणे त्याच्या मालकाचे होते. व्यागारीच्या लहान मुलांचा जीव वाचवण्यासाठी गुरुने आपला बळी दिला! गुरूंच्या करुणा आणि त्यागप्रती श्रद्धापूर्वक त्यांचे डोके टेकले.
कधीकधी कोणी एखाद्या गर्विष्ठ साधूला चामड्याचे धोतर दानात घालून देतात आणि wearingषींनी स्वत: ला इतर toषीमुनींपेक्षा श्रेष्ठ मानू लागले. एक दिवस तो असाच पोशाख घालून भीक मागत होता. वाटेत त्याला एक मोठा वन्य मेंढरा दिसला. मेंढी मागे गेली आणि त्याचे डोके हलवून त्याला खाली आणले. त्या भिक्षूला समजले की त्याला नमन करणे आणि अभिवादन करणे नक्कीच आहे कारण तो एक श्रेष्ठ भिक्षू होता; ज्याच्याकडे चामड्याचे कपडे होते. तेवढ्यात दुरूनच आलेल्या एका व्यावसायिकाने त्या साधूला चेतावणी दिली आणि म्हणाला: “हे ब्राह्मण! कोणत्याही प्राण्यावर विश्वास ठेवू नका; बनवले आहेत; ते तुमच्या पतनचे कारण आहेत, मागे गेल्यावरही ते मागे वळून हल्ला करतात. ” वन्य मेंढरांनी त्याच्या दर्शविलेल्या शिंगाने भिक्षूवर हल्ला केला आणि जवळून येणाser्याने हे सांगताच ते खाली सोडले. साधूच्या पोटात स्फोट झाला आणि क्षणातच त्याचा मृत्यू झाला.
गंगा नदीच्या शेजारी एक पोखरा होता, ज्यांचे प्राणी इच्छेनुसार नदीला भेट दिल्यावर परत येत असत. दुष्काळाविषयी माहिती आधीपासूनच जलचरांसारख्या बर्‍याच प्राण्यांसाठी उपलब्ध आहे. म्हणून, जेव्हा पोखरांना येत्या दुष्काळाची जाणीव झाली तेव्हा ते नदीकडे पळाले. फक्त एक कासव उरला आहे कारण त्याने असा विचार केला: “मी जन्मलो, मी येथे जन्मलो, मी येथे तरुण राहतो, माझे आईवडीलसुद्धा इकडे जातील, येथून परत मी कुठे जाईन!” काही दिवसांत, तलावाचे पाणी कोरडे झाले आणि ते केवळ ओल्या चिखलातच दिसू लागले. एक दिवस एक कुंभार आणि त्याचे मित्र तेथे मातीच्या शोधात आले आणि त्यांनी चिखल खोदून काढला व त्यांच्या टोपल्यांत टाकला. मग कुंभारच्या कुळात चिखलात भिजलेल्या कासवाच्या डोक्याला मार लागला. मग त्या कासवाला त्याच्या आसक्तीचे दुष्परिणाम कळले आणि संपणारा कासव म्हणाला: – “तुम्ही जिथे आहात तिथे शांती मिळवा, तुम्ही जिथेही असाल तेथे तेथे जागा जमा करू शकता, मग ते जंगल असेल,
एकदा वाराणसीजवळ शिल्वान गृहस्थ राहत होता. घराच्या वाटेने वाराणसीला जायचे. त्या वाटेजवळ एक खोल विहीर होती जिथे लोक पात्रतेसाठी जनावरांना खायला घास ठेवत असत. अनेक रहिवाशांनी विहिरीचे पाणी काढले तेव्हा पाण्याने जनावरांसाठीही ड्रोन भरले. एक दिवस तो गृहस्थही त्या वाटेवरुन गेला. त्याला तहान लागली. त्याने त्या विहिरीजवळ जाऊन पाणी खेचले आणि आपली तहान शांत केली. मग त्याची नजर एका तहानलेल्या माकडावर पडली जी कधीकधी विहिरीजवळ तर कधी खोin्याजवळ गेली. त्या गृहस्थाने त्या माकडाची दया घेतली. त्याने विहिरीचे पाणी काढून रिकामे खोरे भरले. माकडाने मग आनंदाने बेसिनमध्ये तोंड घातले आणि आपली तहान शांत केली. मग वानर त्याला त्रास देऊन गृहस्थांना घाबरू लागला. त्यावेळी जवळच्या झाडाच्या सावलीत विश्रांती घेत असलेला गृहस्थ गडबडत म्हणाला, “अहो! जेव्हा आपल्याला तहान लागली होती म्हणून मी तुझी तहान शांत केली. आता तू माझ्याशी अशी धडपड करीत आहेस. आपण कोणतीही चांगली कर्तव्ये दर्शवू शकत नाही! ” मग वानर म्हणाला, “हो, मी एक चांगले काम करू शकतो.” मग तो उडी मारुन ज्या झाडाखाली बसला होता त्याच्याजवळ तो थांबला. झाडाच्या माथ्यावरुन तो राहणाby्याच्या डोक्यावर नाचत उडी मारुन तेथून पळून गेला. एका घाबरुन राहणार्‍याने पुन्हा पाणी आणले, आपला चेहरा आणि कपडे स्वच्छ केले आणि तो पुढे गेला.
एकदा वाराणसीच्या राजाच्या शाही बागेत एक माळी होता. तो दयाळू होता आणि त्याने बागेतल्या वानरांनाही निवारा दिला. वानर त्याचे आभारी आणि कृतज्ञ होते एकदा वाराणसीत एक धार्मिक उत्सव साजरा केला जात होता. माळीलाही सात दिवसांच्या प्रोममध्ये सामील व्हायचे होते. म्हणून त्याने माकडांच्या राजाला स्वतःकडे बोलावले आणि त्याच्या अनुपस्थितीत झाडे पाण्यासाठी विनंती केली. वानरांच्या राजाने त्याचा मुद्दा आनंदाने स्वीकारला. माळी बागेतून बाहेर पडल्यावर त्याने आपल्या वानरातील सर्व साथीदारांना बोलावले आणि त्यांना झाडांना पाणी देण्याचा आदेश दिला. त्याच वेळी त्याने त्यांना हे देखील समजावून सांगितले की माकडांची जात त्या माळीची कृतज्ञ आहे, म्हणून त्यांनी कमीतकमी पाण्याचा वापर केला पाहिजे कारण माळी कठोर परिश्रम घेत होते. म्हणूनच, त्यांनी झाडांच्या मुळांच्या खोलीचे मोजमाप करून त्यांना पाणी देण्याचा सल्ला दिला. माकडांनीही तेच केले. परिणामीः एका क्षणात माकडांनी संपूर्ण बाग नष्ट केली. त्यानंतरच, त्यांना जाणारे एक शहाणा मार्ग्याने त्यांना हे करताना पाहिले आणि त्यांनी झाडे वाया घालवू नका असा सल्ला दिला. मग तो बोलला आणि म्हणाला- “जेव्हा जेव्हा एखाद्याला चांगलं करण्याची इच्छा असते. एक मूर्ख फक्त वाईट आहे. “
वाराणसीत हजारो वर्षांपूर्वी एक साप मोहोर राहत होता. त्याला साप आणि माकड होता. त्याने लोकांसमोर आपली युक्ती दाखविली, तो आपल्या पैशाने जगला. त्याच वेळी वाराणसीमध्ये सात दिवसांचा उत्सव साजरा केला जात होता, त्यामुळे संपूर्ण शहर हादरले होते. स्नकेरालाही त्या उत्सवात सहभागी व्हायचं होतं. म्हणून त्याने आपल्या माकडाला मित्राकडे सोडले ज्याच्याकडे एक मोठे धान्य शेत होते. मका लागवडीने माकडाची चांगली काळजी घेतली आणि वेळेवर योग्य आहारही दिला. सात दिवसांनंतर तो साप सापकाकडे परत गेला. उत्सवाची वस्तू आणि दारूची उन्माद अद्यापही त्याच्यावर ओसरली. जेव्हा तो शेतातून माकड घेऊन घरी परत जात होता, तेव्हा त्याने मानेला नकळत जाड बांबूच्या कातड्याने तीन वेळा ठोकले की जणू ड्रम आहे. त्याला घरी आणून त्याने माकडाला आपल्या घराजवळील झाडाशी बांधले आणि झोपेच्या झोपेने पडलेल्या एका खाट्यावर निर्धोकपणे झोपी गेला. माकडचा अस्थिबंधन सैल होता. थोड्याशा प्रयत्नाने त्याने दोरीपासून स्वत: ला मुक्त केले आणि जवळच्या झाडावर बसला. जेव्हा साप झोपी गेला आणि माकडाला मोकळे सापडले, तेव्हा त्याने जवळ येण्यास सांगितले आणि म्हणाला, “ये, चांगला माकड!” चला, माझे वानर महान आहे !! ” वानराने त्याला उत्तर म्हणून म्हटले – “हे संप्रे! ही स्तुती तुझी आहे कारण माकडे मोठी नाहीत. ” मग माकराने त्वरित तिथून उडी मारली व तेथून उडी मारली व साप हात चोळत राहिला.
सकाळ न्यायाधीश-जातक कथा एक सॅकल आपल्या पत्नीबरोबर नदीच्या काठी जंगलात राहत होता. एके दिवशी त्याच्या पत्नीने रोहित (लोहित / रोहू) मासे खाण्याची इच्छा व्यक्त केली. सियार त्याच्यावर खूप प्रेम करत असे. त्याच दिवशी रोहितला पत्नीला मासे देण्याचे वचन दिले. जॅकलने उचित संधीच्या शोधात नदीच्या बाणावर चाल केली. थोड्या वेळाने, जॅकल स्वत: ला अनंतियाचारी आणि गंभीरियाचारी नावाच्या दोन बीव्हर फिशसह नदीच्या काठावर बसला. तेवढ्यात, एक विशाल रोहित मासा नदीच्या काठावर शेपूट हलवताना दिसला. वेळ न गमावता, गंभीरराचारी नदीत उडी मारुन माशाची शेपटी घट्ट पकडली. पण त्या माशाचे वजन त्याहूनही जास्त होते. तिने त्याला खाली ओढत नदीकडे खेचण्यास सुरुवात केली. मग गोंधळ आवाज न करणारा आवाज. मग दोन्ही मित्रांनी किना on्यावर मासे मारण्याचा प्रयत्न केला व ठार मारले. मासे मारल्यानंतर या माशाच्या कोणत्या भागात जाईल याबद्दल दोघांमध्ये वाद झाला. दूरवरुन सारा घटना पाहणारा जैकल. ताबडतोब दोघेही बीव्हरसमोर हजर झाले आणि न्यायाधीश होण्याचा प्रस्ताव दिला. बीव्हरने त्याचा सल्ला स्वीकारला आणि त्यांचा न्यायाधीश म्हणून स्वीकारला. जॅकल जजिंग त्याने माशाचे डोके आणि शेपूट वेगळे केले आणि म्हणाले – “जा, टेलरला त्या व्यक्तीचे डोके शोधू द्या आणि न्यायाधीशांना उर्वरित पैसे मिळवा, कोणाला मिळेल.” त्यानंतर सकाळने फिशची खोड घेतली व तो आरामात आपल्या पत्नीकडे गेला. दु: ख आणि पश्चात्ताप करून, दोन बीव्हरने त्यांचे डोळे खाली केले आणि म्हणाले, “जर आपण लढाई करीत नसलो, तर आपल्याला संपूर्ण मासा सापडला असता तर आम्ही ते घेतले, सकाळने आपला मासा ठेवला आणि हे लहान डोके आमच्यासाठी सोडले; आणि कोरडी शेपटी. ” त्या घटनेच्या जागेजवळ एक झाड होते, ज्यावर पक्षी असा आवाज करत असे – “जेव्हा लढा सुरू झाला, तेव्हा लोक त्यांच्या मध्यस्थीचा शोध घेतात, जो त्यांच्या नेत्याची मालमत्ता बनतो, मग ते थकल्यासारखे दिसत आहेत, परंतु नेत्यांना चापट व भरलेली वाटते. त्याचा. “प्रशंसा.” आणि कोरडी शेपटी. ” त्या घटनेच्या जागेजवळ एक झाड होते, ज्यावर पक्षी असा आवाज करत असे – “जेव्हा लढा सुरू होतो, तेव्हा लोक त्यांच्या मध्यस्थीचा शोध घेतात, जो त्यांच्या नेत्याची मालमत्ता बनतो, मग ते थकल्यासारखे दिसत आहेत, परंतु नेत्यांना चापट व भरलेली वाटते. त्याचा. “प्रशंसा.”
एकेकाळी हिमालयातील एका तलावामध्ये असुरांचा खेकडा राहत होता. हत्ती हा त्याचा आवडता पदार्थ होता. जेव्हा जेव्हा हत्ती कळप त्या तलावामध्ये पाणी पिण्यासाठी किंवा पाण्याच्या खेळासाठी येत असत तेव्हा तो त्यापैकी नक्कीच एक त्याला आपला आहार बनवत असे. त्या जंगलात हत्तींच्या गटासाठी पाण्याचे इतर कोणतेही स्रोत नव्हते. म्हणून गजराजने आपल्या गर्भवती हत्तीला दूरच्या प्रदेशात पाठवले जेणेकरुन चुकूनही हत्ती त्या राक्षस-खेकडाचा गवत होऊ नये. काही महिन्यांनंतर हथिनीने एका सुंदर आणि athथलेटिक हत्तीला जन्म दिला. जेव्हा तो मोठा झाला, तेव्हा त्याने त्याच्या वडिलांचा पत्ता विचारला आणि इतके दिवस आपल्या वडिलांचे विभक्त का झाले हे देखील जाणून घेण्याची त्याला इच्छा होती. जेव्हा त्याला सर्व गोष्टी कळल्या तेव्हा तो त्याच्या आईच्या आदेशानंतर आपल्या वडिलांना भेटायला हिमालयातल्या त्याच जंगलात आला. मग त्याने वडिलांना नमन करून स्वत: ची ओळख करुन दिली आणि त्या राक्षसाच्या खेकडाला ठार मारण्याची इच्छा व्यक्त केली आणि या महान कार्यासाठी वडिलांची परवानगी आणि आशीर्वाद मागितले. वडिलांनी आधी त्यांची बाजू नाकारली, परंतु वारंवार विनंती करून त्याने आपल्या मुलाला सामर्थ्य दाखवण्याची संधी दिली. मुलगा आपली सैन्य तयार करतो आणि त्याच्या शत्रूच्या सर्व क्रियाकलापांचा शोध घेतो. मग त्याला कळले की तो तळ्यावरून परत येऊ लागला तेव्हाच तो खेकडा हत्ती पकडत असे. आणि परत येणा among्यांपैकी तो शेवटी त्याच हत्तीस पकडेल. माहितीच्या अनुषंगाने त्याने आपली योजना आखली आणि आपल्या सोबत्यांसमवेत पाणी पिण्यासाठी तलावात प्रवेश केला. तो त्या साथीदारांमध्ये त्याचा लाडका होता. जेव्हा सर्व हत्ती सरोवरातून बाहेर येऊ लागले तेव्हा ते मुद्दाम मागे राहिले. मग खेकडा, योग्य वेळी, त्याचा मागचा पाय अशा प्रकारे पकडला की एक लोहार आपल्या चिमट्याने लोखंडी शरीर पकडतो. जेव्हा हत्तीने त्याचा पाय खेचण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा तो अडकलाही नाही. भयभीत झाल्याने हत्ती चिवचिवाट होऊ लागला, हे ऐकल्यानंतर हत्तींमध्ये चेंगराचेंगरी झाली. ते त्याच्या मदतीला आले नाहीत आणि इकडे-तिकडे पळून गेले. हत्तीने तिच्या प्रियकराला बोलावून मदत मागितली. प्रिय व्यक्ती प्रामाणिक मनाने हत्तीवर प्रेम करते. तातडीने तिला वाचवण्यासाठी तिचा प्रियकर तिच्याकडे आला आणि त्या खेकडाला म्हणाला – “तू शूर खेकडा नाहीस, तुझ्यासारखा दुसरा कोणी नाही, गंगा किंवा नर्मदा तुझ्यासारखा शक्तिशाली माणूस नाही.” मादी हत्तीच्या प्रेमामुळे संतुष्ट झालेल्या खेकडाने आपली पकड सैल केली. मग हत्तींनी ऐकून आनंदी किलबिलाट ऐकला की सर्व हत्ती जमले आणि खेकडा किना to्यावर आणला आणि पायात ठेचून त्याचा सॉस बनविला.
एकदा चुल्लबोधी नावाच्या सुशिक्षित आणि कुलीन व्यक्तीने ऐहिक मार्गाचा त्याग केला आणि संन्यास मार्गाचा त्याग केला. त्यांच्या पत्नी त्यांच्याबरोबर सन्यासिनी राहिल्या आणि त्यांचे अनुयायी राहिले. तर, दोघेही एकांतात आनंदाने जगत असत आणि एकांतात अभ्यास करत असत. एकदा वसंतूमध्ये दोघे जण घनदाट जंगलात प्रवास करत होते. चुल्लाबोधी आपले फाटलेले कपडे टाकायचे. त्याची पत्नी तिथेच एका झाडाखाली ध्यान करत होती. मग एक राजा त्या जंगलात शिकार करताना दिसला. चिंध्यांत गुंडाळलेले एक अद्वितीय सौंदर्य पाहून ध्यानधारणा तिच्या मनात जागृत झाली. पण त्या भिक्षूची उपस्थिती पाहून तो स्तब्ध झाला आणि जवळ आला आणि त्याला त्या साधूच्या सामर्थ्याची चाचणी घेण्यास सांगितले, “जर काही प्राण्यांनी आपल्यावर हल्ला केला तर काय?” तेव्हा चुल्लाबोधी हळूच म्हणाले, “मी त्याला मुक्त होऊ देणार नाही.” हे राजाला दिसले की भिक्षु एक हुशार किंवा परिपूर्ण मनुष्य नाही. म्हणून त्याने आपल्या माणसांना चुलबोधीच्या पत्नीला रथात बसवण्याचे संकेत दिले. राजाच्या माणसांनी ताबडतोब राजाच्या आज्ञा पाळल्या. चुलबोडीच्या शांत अर्थाने कोणताही बदल झाला नाही. जेव्हा राजाचा रथ सन्यासिनीबरोबर निघण्यास तयार झाला, तेव्हा राजाने अचानक चुल्लाबोधीला त्याच्या विधानाचा हेतू विचारला. “त्याला मुक्त करू देणार नाही” कोणत्या संदर्भात चुल्लबोधि म्हणाले, हे त्याला जाणून घ्यायचे होते. त्यानंतर चुलबोधीने राजाला सांगितले की त्याची शिक्षा रागाच्या संदर्भात आहे कारण राग हा मानवाचा सर्वात मोठा शत्रू आहे कारण – “जो राग शांतपणे जिंकतो तो शांत क्रोधाने पेटविणा the्या शत्रूला देतो.” स्वत: च्या अग्नीत. ” चुलबोधीच्या संन्यासातील कळस पाहून राजा फार प्रभावित झाला. तो आपल्या बायकोला उजवीकडे रथ घेऊन घेऊन परत गेला. कारण राग हा मनुष्याचा सर्वात मोठा शत्रू आहे कारण – “जो राग शांतपणे जिंकतो, तो स्वत: च्या आगीत मुक्त रागाला जाळणा the्या शत्रूला तो करतो.” चुलबोधीच्या संन्यासातील कळस पाहून राजा फार प्रभावित झाला. तो आपल्या बायकोला उजवीकडे रथ घेऊन घेऊन परत गेला. कारण राग हा मनुष्याचा सर्वात मोठा शत्रू आहे कारण – “जो राग शांतपणे जिंकतो, तो स्वत: च्या आगीत मुक्त रागाला जाळणा the्या शत्रूला तो करतो.” चुलबोधीच्या संन्यासातील कळस पाहून राजा फार प्रभावित झाला. तो आपल्या बायकोला बरोबर रथ घेऊन परत आपल्या मार्गावर निघाला.
माहिमुख नावाचा एक हत्ती राजाच्या दगडावर होता जो अत्यंत कोमल होता आणि आपल्या महावतला अत्यंत निष्ठावान व आज्ञाधारक होता. एकदा अस्थ्याजवळ चोरट्यांनी आपला तळ बनविला. ते रात्रभर तेथे येत असत आणि तेथे त्यांच्या योजना आणि त्यांच्या कृतींबद्दल बोलत असत. त्यांच्या कृत्या त्यांच्या क्रौर्य व दुष्कर्मांचे केवळ सूचक होते. त्यांच्या क्रौर्याच्या कहाण्या ऐकून काही दिवसातच स्त्रीभिमुख वृत्तीसुद्धा तशीच होऊ लागली. तेव्हाच त्याला सामर्थ्यवान वाटू लागले. मग एक दिवस त्याने चोरांसारखे क्रौर्य दाखवले, त्याने स्वत: चा महावत उचलला आणि त्याला फटकारले आणि ठार मारले. हलक्या हत्तीमध्ये अचानक बदल झाल्याने सर्व लोक चकित झाले. जेव्हा राजाने माहिमुखसाठी नवीन महूत नेमला तेव्हा त्याने त्याच प्रकारे त्याला ठार केले. अशा प्रकारे त्याने इतर चार महावतांना चिरडून ठार केले. चांगल्या हत्तीच्या बिघडल्याबद्दल राजा फारच घाबरला होता. त्यानंतर त्याने एक शहाण्या डॉक्टरांना बोलावून महिमुखला बरे करण्याची विनंती केली. वैद्य यांनी हत्ती व त्याच्या सभोवतालची पाहणी केली तेव्हा तेथील अवस्थेजवळ चोरांची गुहा असल्याचे आढळले, कुणाच्या दुष्कर्माच्या कहाण्या ऐकून, त्यांच्यासारखेच महमुखचे हृदयही भ्रष्ट होऊ लागले. हुशार वैद्य यांनी ताबडतोब राजाला घरातील कडक बंदोबस्त ठेवण्यासाठी आणि संतांचा सत्संग चोरांच्या तळावर ठेवण्याची विनंती केली. शहाण्या वैद्य यांच्या सूचनेनंतर राजानेही ते केले. संतांचे शब्द ऐकल्यानंतर, माहिमुखसुद्धा संतांसारखे वागायला लागला. माहिमुखच्या मनातील सुधारणेमुळे राजा फार खूष झाला व त्याने वैद्य यांना समृद्ध पुरस्कार देऊन आदर केला.
राजा हरिश्चंद्रची कहाणी जेटुंदरचा राजा संजय व राणी फुसाटीचा मुलगा वेसंतार यांचा त्याग केलेल्या कथेतून कॉपी केल्याचे दिसते. ही कहाणी खोटे, अंधश्रद्धा, आपण वैदिक पात्रांचा अतिशयोक्तीपूर्ण कथन आणि प्रसार काढून टाकल्यास, कथेचा वास्तविक सार आपल्याला बौद्धिक ज्ञानवर्धनाबद्दल विशेष जाणवेल कारण कलिंग बौद्ध संस्कृतीचे कथानक राहिले आणि त्यांची मातृभाषा ही पाली भाषा आहे जी आता ओडिया म्हणून ओळखली जाते. असे म्हटले जाते की वयाच्या अवघ्या आठ वर्षांच्या वयात पृथ्वी हादरली तेव्हा वसंताने एक मोठी देणगी दिली. वयाच्या सोळाव्या वर्षी त्याचा विवाह माड्डीशी झाला. त्याला जाली नावाचा मुलगा आणि कान्हाजीना नावाची एक मुलगी होती. त्या दिवसात कलिंग राज्यात भीषण दुष्काळाचा प्रादुर्भाव झाला. लोक अन्न आणि पाण्यासाठी चाचणी करतात. तेथील लोकांना जेव्हा कळले की जेट्टुनार राज्यात एक पांढरा हत्ती आहे, तेव्हा तिथे फक्त इच्छेनुसार पाऊस पडतो. ते कलिंग राज्यातील आठ ब्राह्मण, जेथुनार गाठले. हत्तीचा स्वामी वेसरच्या वीरतेबद्दल जेव्हा त्याला कळले तेव्हा ते वेसंतार येथे गेले आणि वेसंतर हत्तीची मागणी केली. दानवीर वेसंतर यांनी त्यांची विनंती आनंदाने मान्य केली. त्याने हत्तीला कलिंगाच्या ब्राह्मणांच्या स्वाधीन केले. त्या शुभ हत्तीच्या देणगीच्या बातमीने जेतुंदरचे लोक अत्यंत अस्वस्थ व संतप्त झाले. लोक राजाकडे धावत आले. वेसनंतरला शिक्षा करण्यास सांगितले असता, नंतर राजा संजयने वेसनंतर हद्दपार करण्याचे आदेश दिले. वेसंतारने नकार देऊनही त्यांची पत्नी माडी यांनीही आपल्या पतीच्या समर्थनार्थ हद्दपार होण्यास सहमती दर्शविली. शेवटी वेसनंतर आपली पत्नी व मुले यांच्यासह चार घोड्यांच्या रथावर जंगलातून बाहेर पडले. वाटेत त्याला चार लोभी ब्राह्मण सापडले. त्यांनी त्यांचे चार घोडे वेसंतरकडे मागितले. वेसनंतराने त्याला त्याचा घोडासुद्धा दिला. जेव्हा त्याने स्वत: रथ ओढण्याची तयारी सुरू केली, तेव्हा लाल हे हरीण म्हणून मदत करण्यासाठी हे चार यक्ष तेथे आले आणि वेसरच्या रथाकडे खेचले आणि जंगलाच्या दिशेने गेले. तेवढ्यात वाटेत एक ब्राह्मण भिक्षु दिसला. तो वेसनंतरला आपल्या रथसाठी विचारतो. रथ दान करून, वेसंतार आणि मड्डी आपल्या मांडीवर मुलांसमवेत जंगलाच्या दिशेने चालू लागले. असे म्हणतात की उन्हाच्या उन्हातून त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी ढग त्यांच्यावर छत्री असायचा. जेव्हा त्यांना भूक लागली, तेव्हा फळांनी भरलेली झाडे फळफळतात. जेव्हा त्याला तहान लागेल तेव्हा कमळाचा साठा आपोआप त्याच्या समोर येईल आणि आपली तहान शांत करेल. शेवटी त्यांचा प्रवास बांकागिरीच्या जंगलात जाऊन संपला जिथे विश्वकर्माने त्याच्यासाठी झोपडी बनविली होती. वेसांताचा तेज इतका महान होता की त्याच्या झोपडीत कोणताही वन्य किंवा लंगडा प्राणी फिरत नव्हता. अशा प्रकारे जंगलात प्रवास करताना त्याचे चार महिने आनंद बाहेर आले. एके दिवशी जेव्हा मद्दू जंगलात दूर कुठेतरी अन्न गोळा करण्यासाठी गेले होते आणि मुले झोपडीच्या बाहेर खेळत होते, तेव्हा जुजका नावाचा एक गरीब आणि म्हातारा ब्राह्मण वेसरच्या झोपडीला आला. त्या वृद्ध माणसाला तरुण पत्नीला घरातील कामे इत्यादीसाठी गुलामांची आवश्यकता होती. म्हणून त्यांनी वसंतच्या मुलांना दान देण्यासाठी म्हातारा जुजका पाठविला; कारण वेसरच्या संन्यास घेण्याची चर्चा सर्वव्यापी होती. जुजका वेसरला तिच्या दोन्ही मुलांना देणगी देण्यास सांगते आणि हात-पाय मोठ्या वेढ्याने वेलीने बांधते आणि तिच्या मार्गावर ड्रॅग करते. सायंकाळी उशिरा जेव्हा माडी परत आली तेव्हा त्यांना झोपडीत मुले सापडली नाहीत तेव्हा ती ओरडली आणि त्यांनी वेषांतरला त्याचा पत्ता विचारला, पण वेसर उत्तर उत्तरेत शांतच राहिला. होय, दुसर्‍या दिवशी, वेसंतारने मुलाला जुजका ब्राह्मणानं पळवून नेल्याची बातमी दिली कारण त्या काळात मड्डी मुलांचा डिस्कनेक्शन सहन करण्यास सक्षम होते. पतींच्या दानशूरपणाची प्रशंसाही मद्दीने केली. वेसनताराच्या या महान त्यागाने पृथ्वी हादरली आणि त्याच वेळी सिनेरूचा डोंगरही उगवला, ज्याने साक्का (शक्र किंवा इंद्र) यांनाही धक्का बसला; आणि वेषांतर धर्मादाय धर्मादायांची चाचणी घेण्यासाठी वेशात बदल केला, त्याच्या झोपडीला आला. तेथे त्याने वेसरकडे आपल्या पत्नीला देणगी मागितली. वेसंतार यांनीही मल्डीला देणगी दिली. माड्डीच्या मनातून उदास किंवा रागाचा शब्दही नव्हता. सक्कासाठीही वेसंतारचा बळी दिला गेला. त्याने ताबडतोब त्याचे खरे रूप धारण केले, त्याला कौटुंबिक आनंद परत देण्याचे वरदान दिले आणि प्रेमळ पती आणि पत्नीपासून सुट्टी घेतल्यानंतर ते विस्कळीत झाले. त्यावेळी कलिंगात गेलेला जुजका रक्ताने रक्ताने आपले मार्ग विसरत जेटूनारला गेला. जोतंटारच्या सैनिकांनी जुजकाकडे संशयाने पाहिले कारण तो कोणत्याही प्रकारे मुलांचा पालक किंवा नातेवाईक दिसत नव्हता. म्हणून त्यांनी त्याला पकडून राजाकडे नेले. राजा संजयने ताबडतोब त्याचे रक्त ओळखले आणि नातवंडांना विचारलेल्या किंमतीने विकत घेतले. जुजकाच्या नशिबी, त्याने प्रासंगिक पैशाचा आनंद लिहीला नाही कारण दुस too्या दिवशी जास्त खाण्यामुळे त्याचा मृत्यू झाला. त्याच दिवशी पांढरा हत्तीही कलिंग सोडला आणि परत जेतनंतरला परतला. राजाने आपल्या सैनिकांना वंकागिरी येथे आणले, मुकुट राजपुत्र वेसंतार आणि मद्दी यांना त्याच्या राज्यात परत आणले.
कुरु जिल्ह्याचा राजा धनंजय, ज्याची राजधानी इंद्रप्रस्थ होती, हा पृथ्वीचा सर्वात शक्तिशाली राजा मानला जात असे. त्याच्या राज्यात विधुर नावाचा एक अतिशय शहाणे मंत्री होता, ज्याच्या विवेकाच्या कथा सर्वत्र ऐकल्या जात असत. त्या दिवसांत, आणखी तीन अत्यंत शक्तिशाली राजे, जे राजा धनंजयांचे समकालीन होते, त्यांची नावे अनुक्रमे देव, नागा आणि सुपन्ना-यक्ष (स्वर्ण-गरुड) यांचे राजे शक, वरुण आणि वेणतेया अशी होती. एकदा, काही प्रसंगी, चार राजे एका बागेत जमले जेथे त्यापैकी सर्वात प्रेमळ कोण आहे याबद्दल वाद झाला. जेव्हा वाद वाढू लागला, तेव्हा चौघांनीही त्या विधवेला बोलावून त्याचे मत जाणून घेण्याचे मान्य केले. मग विधवेने त्या राजांना सांगितले की ते सर्व एकसारखे धर्माभिमानी होते, रथाच्या रथांच्या आरी (एआर) प्रमाणेच. विधवेच्या मताने हे चारही राजा फारच खूष झाले आणि त्यांनी बरीच बक्षिसे दिली. त्या रात्री नागराज वरुण आपल्या बेडरूममध्ये आराम करत असताना, राणीचा हार गळलेला आढळला. जेव्हा त्याने हे विचारण्याचे ठरवले की जेव्हा जेव्हा जेव्हा त्याला कळले की राजाने आपल्या बुद्धीवर प्रसन्न होता म्हणून विधवेला आपला प्रिय हार दिला आहे तेव्हा त्याने त्या विधवेचे मन राजाकडे भेट म्हणून मागितले आणि जिद्दीने मूर्तिपूजेचे ढोंग केले. पूर्ण झाले नाही. एके दिवशी सुदान यक्षांचा सेनापती पुनाकरजा नागालोकाच्या वर उडत होता. एवढ्यातच त्याची नजर नाग-राजकुमारी एरंदतीवर पडली, जी एक सुंदर झुंबड गाऊन आणि झोला घेताना दिसली. एरंडतीची न भरणारा सौंदर्य पाहून पुणकराज त्वरित खाली आला आणि त्याच क्षणी एरंडातीला तिच्या प्रेमाची विनंती केली. एरंडती हेही पूनकच्या व्यक्तिमत्त्वावर फारसे प्रभावित झाले नव्हते. त्याने त्याच क्षणी तिचे प्रेम स्वीकारले. पुनक तेव्हां नागराज वरुण गाठली. तिथे त्याने एरंडतीचा हात मागितला. नाग आणि गरुड यांचे अप्रियपणा फार जुना होता. पण गरुड नागांवर भारी असायचे. याव्यतिरिक्त, राजाने आपल्या मुलीचे मन मोडू इच्छित नाही; ना त्याला कोणत्याही गरुडला सर्प-मुलीचा हात द्यावा लागला होता आणि सर्व लोकांचा द्वेष करायला नको होता. म्हणून, पुण्यातून थोडा वेळ घेतल्यानंतर त्यांनी एकाकी विचारात आपल्या मंत्र्याचा सल्ला घेतला. सर्प-मंत्री कुदुराजांच्या विधुर विधुर होते. विधवेच्या प्रतिष्ठेचा त्याला हेवा वाटला. म्हणूनच, त्याने राजाला सल्ला दिला की, जेव्हा त्याने विधुरांचे हृदय आणले आणि सम्राटाला दिले तेव्हा आपण एर्नांडीचा हात पुनाकाकडे द्या. या युक्तीने राणी देखील निरोगी होईल आणि प्रजांनाही निरोगी राणी दिसेल. नागकची अवस्था पुणकला समजताच त्याने ताबडतोब कुरु देशाची राजधानी इंद्रप्रस्थ येथे पलायन केले. त्याला कुरुराज धनंजयाची दुर्बलता माहित होती. कुरराज हा एक उत्तम जुगार आहे हे त्याला माहित होते. म्हणून राजा धनंजय गाठला. त्याने त्याला जुगार खेळण्याचे आव्हान दिले आणि त्याने आपला उडणारा घोडा आणि जगातील सर्व गोष्टी दाखवू शकणा his्या त्याच्या रत्नांना पकडून ठेवले. राजा धनंजय देखील जुगार खेळण्यास तयार होता आणि त्याला आपले अनेक रत्न धोक्यात घालण्याची इच्छा होती. पण पुनाकने नंतर त्याला सांगितले की जर त्या रत्नाची किंमत मोजायची असेल तर त्यांनी आपल्या राज्यातील सर्वात मौल्यवान रत्न विधुरांना लावावे. खेळ सुरू झाला. धनंजय पराभूत झाला आणि पुनक जिंकला. यानंतर पूनक विधवाकडे गेला आणि काल पर्वतावर पोहोचला. तेथे त्याने विधवेवर तलवारीने वार केले. पण विधवेला हात लावताच पुनाक्काची तलवार फुटली. तेव्हा आश्चर्यचकित पुनाक यांना विधुरांना मोकळे करायचे होते. विधवेने त्या क्षणी पुणक यांनी दिलेले मुक्ती नाकारली कारण त्याला पुणकाबरोबर नाग-लोकात जायचे होते आणि त्याची मदत करायची होती. त्यांनी विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी पुनाक यांना पुढे ढकलले. जेव्हा पुनाक आणि विधर नाग-लोकात पोहोचले त्याचे भव्य स्वागत झाले. विधवेने राजा वरुण आणि राणी विमलाला प्रवचन आणि चर्चेचा आनंद दिला. यानंतर पुनाका आणि एरंदती यांचे लग्न मोठ्या थाटामाटात आणि शोमध्ये झाले. लग्नानंतर पुणक यांनी विधवेला इंद्रप्रस्थेचा आदर केला आणि तिला एक रत्न दिले ज्याला जगातील कोणत्याही वस्तूतून पाहिले जाऊ शकते.
एकदा मिथिलामध्ये एक सुवर्ण राजा-हंस थांबला, जिथे त्याने त्याच्या काठाने त्याच्या चरित्र आणि प्रतिमेला अनुरुप व्हिनेलक नावाच्या काळ्या ढगासारखे दिसणारे कावळे निर्माण केले. काही दिवसांत, हंस आणि कावळे वेगळे झाले आणि हंस हिमालयाच्या जवळील तलावामध्ये पुन्हा राहिला. तेथे त्याने सुंदर हशाने लग्न केले आणि नवीन घर स्थापित केले. हशाने दोन सुंदर पांढ white्या हंसांना जन्म दिला. जेव्हा हंस-मुले मोठी झाली आणि त्यांना विनायकच्या अस्तित्वाविषयी कळले तेव्हा वडिलांची परवानगी घ्या, विनिलकांना भेटायला तो मिथिलाला पोहोचला. घाणेरडी कचर्‍याच्या ढीगात असताना त्याने विनायकला आपल्या वडिलांच्या हिमालयात जाण्यास बोलावले. विनीलकाने त्यांचे आमंत्रण आनंदाने स्वीकारले. मग दोन्ही हंसांनी लाकडाचे दोन्ही टोक धरून विनीलकांना त्यावर स्वार होण्यास उद्युक्त केले. विनिलाकने तसे केल्यावर तो हिमालयाच्या दिशेने उड्डाण करायला लागला. वाटेत त्याला मिथिलाचा राजा विधा होता. त्याचे चार घोडे खेचत होते. राजाची सवारी पाहून विनिलक ओरडला, “बघ! राजाची राइडिंग हा त्याचा पांढरा घोडा आहे जो जमिनीवर खेचत आहे, पण माझी राईड ही एक पांढरी जादू आकाशातील आहे. कावळ्याच्या अपमानास्पद आवाजाने दोन्ही हंसांना प्रचंड राग आला पण वडिलांच्या भावना लक्षात घेत त्यांनी ते खाली आणले नाही आणि हिमालयात आणले आणि ते वडिलांसमोर ठेवले. मग त्याने वडिलांसोबत विनायकच्या शिव्याही उघड केल्या. विनीलकाचे गुण ऐकून वडिलांनी आपल्या दोन्ही मुलांना विलिलकांना मिथिला येथे परत जाण्यास सांगितले कारण हिमालयात राहणे योग्य नाही. मग हंसांनी त्याला उचलले आणि पुन्हा मिथिला येथे आला, जिथे तो चिखलाच्या ढीगात राहू लागला आणि ढीगात राहू लागला.
गंगेच्या काठावर एक तपस्वी राहात होता. एक दिवस जेव्हा तो नदीत आंघोळ करुन बाहेर आला, तेव्हा एक हिरानी त्याच ठिकाणी गेली आणि तिने पाणी प्यायले ज्यापासून ती ताबडतोब गर्भवती झाली. सन्यासीने हिरानीची अवस्था पाहिल्यावर तिला समजले की ती आपल्या मुलाची आई होणार आहे. काही दिवसांनंतर हिरानीने एका मुलाला जन्म दिला. त्या तपस्वींनी त्याचे नाव इसिसांग ठेवले. तो संतपुत्रसुद्धा आपल्या वडिलांच्या संरक्षणाखाली एक महान तपस्वी बनला. काही वर्षानंतर, जेव्हा तपस्वीने त्याचा शेवट जवळ आढळला तेव्हा त्याने शेवटच्या प्रवचनासाठी इसिसांगला बोलावले आणि महिलांच्या मोहातून मुक्त होण्याचा सल्ला दिला. मग त्याने कायमचे डोळे मिटले. कालांतराने, इसिसांगला एक महान भिक्षू म्हणून ओळखले जाऊ लागले, ज्यामुळे शक्रांनी देवतांनी उत्तेजित केले. म्हणून इस्रासंगला संतांच्या वाटेवरुन भ्रष्ट करण्यासाठी शक्रांनी आलंबुसा नावाच्या एक अति सुंदर अप्सराला पृथ्वीवर पाठविले. आयसिसंग त्यादिवशी गंगेमध्ये आंघोळ करत आणि नदीतून बाहेर पडताना त्याने आलम्बुसला पाहिले, जे त्याच्या समोर उभे होते. इसिसंगने आपल्या सौंदर्याच्या जादूमुळे संवेदना गमावली. त्यानंतर आलंबुसाने तिला इशारा करुन तिला झोपडीत नेले. तेव्हापासून तो तीन वर्षांपासून अलांबूसच्या मिठीत आहे. एके दिवशी जेव्हा त्याला चैतन्य प्राप्त झाले, तेव्हा त्याला समजले की त्याने अनेक वर्षांच्या साधनेचे फळ गमावले आहेत. त्याचा संध्याकाळचा उपवास विसर्जित करण्यात आला. तो कडू रडू लागला. आलंबुसाने तिच्या प्रकृतीवर दया घेतली. त्याने इसिसंगची माफी मागितली. इसिसांगने त्याला दोष दिला नाही, कारण त्याला ठाऊक होते की चूक स्वतःची आहे. जेव्हा आलंबुसा देव-लोकांजवळ पोहोचली तेव्हा शक्राने तिला तिच्या यशाबद्दल अभिनंदन केले आणि कोणतीही नववधू मागितली. मग वैतागलेल्या आंबुसाने देवराजाला विचारले की, तुला अशा कोणत्याही कार्यात पुन्हा गुंतवू नका ज्यामुळे संन्यासीच्या विनम्रतेला त्रास होईल.
कुशीनगर हे नाव कुशीनगर पासून का पडले याची एक रंजक कहाणी आहे. तीच कथा इथे सादर केली जात आहे. मल्लदेशच्या राजाला राणी शिलवती पासून दोन मुलगे होते. पहिला मुलगा एकदम कुरूप होता; पण सर्व विषयांचा जाणकार. दुसरा मुलगा खूप सुंदर होता; पण अगदी निर्बुद्ध. कुश तीक्ष्ण बुद्धीचा माणूस होता. त्याला माहित होते की त्याच्या कुरूपतेमुळे कोणतीही मुलगी त्याच्याशी लग्न करणार नाही. तथापि, शिल्वतीच्या आग्रहाने तिने लग्न स्वीकारले आणि तिच्या आईने तिचे लग्न सावळ देशाच्या राजकन्या असलेल्या प्रभावती नावाच्या एका सुंदर मुलीशी केले. कुशचे खरे रूप लपविण्यासाठी शिल्वती प्रभावतीवर खोटे बोलतात की तिच्या कौटुंबिक परंपरेनुसार प्रभावती आणि कुश आपल्या मुलाची गर्भधारणा होईपर्यंत प्रकाशात एकमेकांना दिसणार नाहीत. काही दिवसानंतर, कुशाच्या मनात प्रभावती पाहण्याची इच्छा निर्माण झाली. त्याने आपले मन आईला सांगितले. अश्व घोडेस्वारीमध्ये प्रभावती दाखवण्याची मटाची योजना आहे. अवस्थेत बसलेल्या सारथीच्या वेषात कुशने प्रभावतीला पाहिल्यावर एक शरारती केली. त्याने घोड्यांची दिर (विष्ठा) मागील वरून प्रभावतीवर टाकली. प्रभाव संतप्त झाला, पण शीलवतीच्या सांगण्यावरून ती पुन्हा पुढे सरसावली. त्याचप्रमाणे कुशने प्रभावतीला दोन किंवा तीन वेळा त्याच्या आईच्या मदतीने पाहिले आणि जितकी जास्त ती तिला पाहते तितकी त्याला तिला भेटावयास पाहिजे. म्हणून एकदा मटाने प्रभावतीला कमळ जलाशयात पाठविले, तिथे कुश लपला होता. जलाशयात प्रभावी आंघोळ सुरू झाल्यावर कुशने संयम गमावला. तो पोहून प्रभावतीकडे गेला आणि तिचा हात धरुन तो तिचा नवरा आहे हे उघड केले. कुरुंना त्या कुरुप आणि कल्पित अवस्थेने पाहिले आणि प्रभावित मूर्ती संतप्त झाली. जेव्हा तिला चैतन्य प्राप्त झाले, तेव्हा ती ताबडतोब आपल्या मायदेशी गेली. कुशही त्यांची खात्री करुन घेण्यासाठी त्याच्या पाठोपाठ गेला आणि त्याने सागल देशात अनेक प्रकारच्या नोकर्‍या केल्या. जेव्हा तो बास्केट बनवायचा तेव्हा तो बास्केटच्या कलात्मकतेने आपला प्रेम संदेश प्रभावतीकडे पाठवत असे. तो कुंभार झाला असता तर त्याने आपल्या हातातल्या कलाविष्काराने आपला संदेश पाठवला असता. तरीही प्रभावती त्याचा द्वेष करीतच राहिली. शेवटी प्रभावतीच्या घरात स्वयंपाकघरात काम करून त्याने सर्वांचे मन जिंकले. तरीही प्रभावती त्याचा द्वेष करीतच राहिली. एके दिवशी आठ देशांच्या राजांनी एकत्र येऊन सागलवर हल्ला केला. त्यानंतर कुश आपल्या सास of्यांसमोर आला आणि त्याने सागलला वाचविण्याचा प्रस्ताव दिला. आपला जमैई राजा तिथे उपस्थित पाहून सागलराज खूप खूष झाला आणि आश्चर्यचकित झाला. जेव्हा त्याने आपल्या मुलीच्या प्रेमात कुशने सर्व प्रकारचे संघर्ष करताना पाहिले तेव्हा तो त्यावरून खूप प्रभावित झाला. त्यानंतर त्यांनी कुशक्तीची प्रशंसा केली आणि प्रभावतीची निंदा केली. प्रभावतीच्या वेळीही संकटाच्या घटनेत कुशचे गुण स्वीकारले आणि त्यांचे कौतुक केले. मग आठ राजांनी कुशशी युद्ध केले. कुशने त्या आठ राजांचा पराभव केला आणि त्यांचे प्रभावतीच्या आठ लहान बहिणींशी लग्न केले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले. दिवशी आठ देशांच्या राजांनी सागलवर मोर्चा काढला. त्यानंतर कुश आपल्या सास of्यांसमोर आला आणि त्याने सागलला वाचविण्याचा प्रस्ताव दिला. आपला जमैई राजा तिथे उपस्थित पाहून सागलराज खूप खूष झाला आणि आश्चर्यचकित झाला. जेव्हा त्याने कुशला आपल्या मुलीच्या प्रेमात सर्व प्रकारचे संघर्ष करताना पाहिले तेव्हा तो त्यावरून खूप प्रभावित झाला. त्यानंतर त्यांनी कुशक्तीची प्रशंसा केली आणि प्रभावतीची निंदा केली. प्रभावतीच्याही त्या संकटाच्या वेळी कुशचे गुण स्वीकारले व त्यांचे कौतुक केले. मग आठ राजांनी कुशशी युद्ध केले. कुशने त्या आठ राजांचा पराभव केला आणि त्यांचे प्रभावतीच्या आठ लहान बहिणींशी लग्न केले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले. दिवशी आठ देशांच्या राजांनी सागलवर मोर्चा काढला. त्यानंतर कुश आपल्या सास of्यांसमोर आला आणि त्याने सागलला वाचविण्याचा प्रस्ताव दिला. आपला जमैई राजा तिथे उपस्थित पाहून सागलराज खूप खूष झाला आणि आश्चर्यचकित झाला. जेव्हा त्याने आपल्या मुलीच्या प्रेमात कुशने सर्व प्रकारचे संघर्ष करताना पाहिले तेव्हा तो त्यावरून खूप प्रभावित झाला. त्यानंतर त्यांनी कुशक्तीची प्रशंसा केली आणि प्रभावतीची निंदा केली. प्रभावतीच्याही त्या संकटाच्या वेळी कुशचे गुण स्वीकारले व त्यांचे कौतुक केले. मग आठ राजांनी कुशशी युद्ध केले. कुशने त्या आठ राजांचा पराभव केला आणि त्यांचे प्रभावतीच्या आठ लहान बहिणींशी लग्न केले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले. आणि आश्चर्यचकित झाले. जेव्हा त्याने आपल्या मुलीच्या प्रेमात कुशने सर्व प्रकारचे संघर्ष करताना पाहिले तेव्हा तो त्यावरून खूप प्रभावित झाला. त्यानंतर त्यांनी कुशक्तीची प्रशंसा केली आणि प्रभावतीची निंदा केली. प्रभावतीच्याही त्या संकटाच्या वेळी कुशचे गुण स्वीकारले व त्यांचे कौतुक केले. मग आठ राजांनी कुशशी युद्ध केले. कुशने त्या आठ राजांचा पराभव केला आणि त्यांचे प्रभावतीच्या आठ लहान बहिणींशी लग्न केले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले. आणि आश्चर्यचकित झाले. जेव्हा त्याने आपल्या मुलीच्या प्रेमात कुशने सर्व प्रकारचे संघर्ष करताना पाहिले तेव्हा तो त्यावरून खूप प्रभावित झाला. त्यानंतर त्यांनी कुशक्तीची प्रशंसा केली आणि प्रभावतीची निंदा केली. प्रभावतीच्या वेळीही संकटाच्या घटनेत कुशचे गुण स्वीकारले आणि त्यांचे कौतुक केले. मग आठ राजांनी कुशशी युद्ध केले. कुशने त्या आठ राजांचा पराभव केला आणि त्यांचे प्रभावतीच्या आठ लहान बहिणींशी लग्न केले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले. आठ लहान बहिणींचे लग्न झाले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले. आठ लहान बहिणींचे लग्न झाले. मग आनंदाने प्रभावतीबरोबर मल्लदेशला परत आले. तेव्हापासून त्याच पराक्रमी राजा कुशकडून मालदेशचे नाव पडले.
हे अशा वेळी आहे जेव्हा अस्पृश्यता शिगेला होती. एकदा श्रीमंत सेठची मुलगी आपल्या मित्रांसह खेळायला बागेत जात होती. तेवढ्यात, वाटेतच त्याला माथांग नावाची व्यक्ती दिसली जो जातीतील चंदळा होता. अस्पृश्यतेची परंपरा पाळणारी मुलगी माथांगला पाहून तिच्या पायाशी परतली. त्या मुलीकडे परत आल्यावर तिचे मित्र आणि दासी खूप रागावले आणि त्यांनी माथांगला खूप मारहाण केली. मारहाण झाल्यानंतर माथांग रस्त्यावरच पडला. त्याचे रक्त सतत वाहात राहिले पण कोणीही त्याच्या मदतीला आले नाही. जेव्हा माथंग पुन्हा चैतन्य प्राप्त झाले, त्याच क्षणी त्याने अस्पृश्यतेविरूद्ध निषेध करण्याचा निर्णय घेतला. तो मुलीच्या घरासमोर पोहोचला आणि उपोषणाला बसला. सात दिवस त्याने काही खाल्ले किंवा प्यायले नाही; बस, या लग्नावर तो ठाम होता की त्याचे लग्न त्वरित त्या मुलीबरोबर व्हावे अन्यथा खाण्यापिऊन आपला प्राण त्यागून जाईल. सात दिवसानंतर माथांग मरण पावला, मग मुलीच्या वडिलांना भीती वाटली की जर माथांग तिथे मरण पावला तर त्याच्या मृत शरीराला कोण स्पर्श करेल व तेथून काढून टाकेल? म्हणून त्या भीतीपोटी वडिलांनी माथांगजवळ स्वत: च्या मुलीला जबरदस्तीने दरवाजा बंद केला. त्यानंतर माथांगने संप संपवून मुलीशी लग्न केले. मग, त्याचे गुण आणि कृती करण्यापूर्वी त्याने आपल्या पत्नीला खात्री दिली की तो कोणत्याही जातीच्या कोणत्याही व्यक्तीपेक्षा निम्न दर्जाचा नाही. आपल्या पत्नीला पटवून दिल्यानंतर त्याने आपल्या रहिवाशांनाही खात्री दिली की आपण एक महान माणूस आहात. एकदा त्या शहरातील एका ब्राह्मणाने त्याचा अपमान केला, तेव्हा लोकांनी त्या ब्राम्हणाला पकडून त्याच्या पायाजवळ पडून त्याला माफी मागण्यास भाग पाडले. माफी मागितल्यानंतर ब्राह्मण दुसर्‍या राज्यात गेला. योगायोगाने, माथांग देखील एकदा त्याच राज्यात पोहोचला, जिथे त्या ब्राह्मणने आश्रय घेतला होता. माथांगला तिथे पाहून त्या ब्राह्मणानं त्या देशाच्या राजाची कान भरुन टाकली. तो राजाला सांगतो की माथांग एक धोकादायक जादूगार आहे, जे त्याचे राज्य नष्ट करील. मग राजाने आपल्या सैनिकांना बोलावून तातडीने माथांगला ठार मारण्याचा आदेश दिला. ब्राह्मणच्या षडयंत्रांबद्दल माहिती नसल्यामुळे माथंग भोजन करीत असतांना सैनिकांनी अचानक त्याच्यावर हल्ला केला आणि त्याचा जीव घेतला. माथांगच्या विध्वंसमुळे निसर्गाला खूप राग आला. असे म्हणतात की त्याच वेळी आकाशातून निखारे दिसले होते आणि त्यामुळे तो देश पूर्णपणे जळून खाक झाला होता. अशाप्रकारे, बोधिसत्व माथांगच्या हत्येसाठी निसर्गाची सूड उगवली.
मिथिलाच्या राजाच्या मृत्यूनंतर त्याचे दोन पुत्र जोरदार युद्ध झाले. शेवटी मोठा भाऊ मारला गेला आणि धाकटा भाऊ राजा झाला. मोठ्या भावाची बायको आपल्या मुलाला घेऊन एका भिक्षूच्या आश्रयामध्ये जंगलात राहायला लागली. त्याच वेळी, त्याने आपल्या वाढत्या मुलाला आजोबांचे व वडिलांचे राज्य परत मिळवण्यासाठी प्रेरित केले. वयाच्या सोळाव्या वर्षी मुलाने वडिलोपार्जित राज्य मिळविण्यासाठी पैसे आणि सैन्य गोळा करण्याचा निर्णय घेतला. म्हणूनच, ते सुवर्णभूमीला रवाना झाले. पण वाटेत त्याचे जहाज बुडाले. त्याने कुठेतरी समुद्रात पोहून आपले प्राण वाचवले. बनमध्ये चालत त्याने अमर वाटिकामध्ये आश्रय घेतला. त्याच दिवशी मिथिलाचा राजा मरण पावला. जो कोणी आणि कोणीही त्या कुमारचा काका नव्हता. जेव्हा लोक रॉयवाद्यांसमवेत ढोल वाजवत नवीन राजाच्या शोधात जात होते, तेव्हा त्यांची नजर अमर वाटिकामधील झोपेच्या कुमारवर होती. मिथिला- राजेशाहीत किशोरच्या शरीरावर अनेक राजासारखे लक्षण दिसले. म्हणून त्याने तिला उठविले आणि तिला राजवाड्यात आमंत्रित केले. तिथे राजकुमारी सेवालीने तिला काही कोडी विचारले, ज्याचे कुमारांनी हुशारीने उत्तर दिले. त्यानंतर दोघांचे लग्न झाले आणि त्याला किशोर मिथिलाचा नवा राजा करण्यात आला. अशा प्रकारे कुमारांनी आजोबांचे व वडिलांचे राज्य परत मिळवले. त्याला सेवली येथून एक मुलगाही झाला. नंतर, महाजनाक सन्यासकडे वळले आणि सेवेलीच्या प्रत्येक प्रयत्नांनंतरही गृहस्थ आपले जीवन सोडून संन्यासी झाले. तो तिला उठवित तिला राजवाड्यात आमंत्रण देतो. तिथे राजकुमारी सेवालीने तिला काही कोडी विचारले, ज्याचे कुमारांनी हुशारीने उत्तर दिले. त्यानंतर दोघांचे लग्न झाले आणि त्याला किशोर मिथिलाचा नवा राजा करण्यात आला. अशा प्रकारे कुमारांनी आपल्या आजोबांचे व वडिलांचे राज्य परत मिळविले. त्याला सेवली येथून एक मुलगाही झाला. नंतर, महाजनाक सन्यासकडे वळले आणि सेवेलीच्या प्रत्येक प्रयत्नांनंतरही गृहस्थ आपले जीवन सोडून संन्यासी झाले. तो तिला उठवित तिला राजवाड्यात आमंत्रण देतो. तिथे राजकुमारी सेवालीने तिला काही कोडी विचारले, ज्याचे कुमारांनी हुशारीने उत्तर दिले. त्यानंतर दोघांचे लग्न झाले आणि त्याला किशोर मिथिलाचा नवा राजा करण्यात आला. अशा प्रकारे कुमारांनी आपल्या आजोबांचे व वडिलांचे राज्य परत मिळविले. त्याला सेवली येथून एक मुलगाही झाला. नंतर, महाजनाक सन्यासकडे वळले आणि सेवळीच्या प्रत्येक प्रयत्नांनंतरही गृहस्थ आपले जीवन सोडून संन्यासी झाले.
कुंडक कुमार नावाचा एक संन्यासी एकदा थंड दिवसांनी हिमालयातून उत्तर वाराणसीला पोहोचला. त्याचा बालपणीचा मित्र तिथे एक सेनापती होता. त्याने संन्यासीला विनामूल्य सहलीसाठी राजवाड्यात जाऊ दिले. एके दिवशी कुंडक कुमार बागेत ध्यान करत होते तेव्हा वाराणसीचा एक लबाडीचा राजा आपल्या मैत्रिणींसोबत तेथे दाखल झाला. तेथे तो त्या सुंदर्यांसह झोपला. राजाला झोपेत सोडले, सुंदर लोक बागेत जाऊ लागले. त्या क्षणी, त्याने आध्यात्मिक अभ्यासात गुंतलेल्या कुंडक कुमारकडे आपले लक्ष वळविले. सुंदरांनी तिचे लक्ष वेधून घेतले आणि त्यांना प्रवचन शिकवायला सांगितले. त्यानंतर कुंडक कुमार यांनी त्यांना सहिष्णुतेचे महत्त्व शिकवायला सुरुवात केली. थोड्या वेळाने, जेव्हा राजाची झोप उध्वस्त झाली आणि त्याला आपल्या जवळचे सौंदर्य सापडले नाही, तेव्हा तो कुंडक कुमारकडे त्यांचा शोध घेत गेला. एखाद्या सौंदर्याने तिच्या सौंदर्याकडे आकर्षित होणे तिला असह्य होते. म्हणून रागाच्या भरात त्याने त्या तपस्वीला विचारले की आपण त्या सुंदरांना कोणता धडा शिकवित आहात? त्यानंतर सन्यासीनेही त्याला सहनशीलतेचे महत्त्व सांगितले ज्याचे त्यांनी स्वतःच अनुसरण केले. हे ऐकून राजाने त्याला चाबक्यांनी मारहाण केली. जेव्हा त्याला रक्तस्त्राव झाला तेव्हा राजाने पुन्हा विचारले की उपोषणाचे काय झाले? रक्ताने भिजलेल्या संन्यासीला राग आला नाही आणि तो सहनशीलतेचा व्रत गावत राहिला. रागाच्या भरात राजाने पुन्हा तेच प्रश्न पुन्हा हात, पाय तोडून विचारले पण प्रत्येक वेळी संत शांततेने सहिष्णुतेची गाथा गायला. शेवटी, भिक्षूच्या सहनशीलतेमुळे राजा अत्यंत क्रोधित झाला, राजाला छातीवर लाथा मारून परत आला. असे म्हणतात की जेव्हा राजा परत येत होता तेव्हा पृथ्वी फुटली आणि आतून उठणा inside्या ज्वालांनी राजाला गिळंकृत केले. सन्यासीच्या जखमाही एका क्षणात स्वत: ला बरे झाल्या आणि ते पुन्हा हिमालयात परत गेले. मग हाच प्रश्न वारंवार पाय तोडून पुन्हा विचारले गेले पण प्रत्येक वेळी संत शांततेने सहिष्णुतेची गाथा गात असत. शेवटी, भिक्षूच्या सहनशीलतेमुळे राजा अत्यंत क्रोधित झाला, राजाला छातीवर लाथा मारून परत आला. असे म्हणतात की जेव्हा राजा परत येत होता तेव्हा पृथ्वी फुटली आणि आतून उठणा inside्या ज्वालांनी राजाला गिळंकृत केले. सन्यासीच्या जखमाही एका क्षणात स्वत: ला बरे करून पुन्हा हिमालयात परतल्या. मग हाच प्रश्न वारंवार पाय तोडून पुन्हा विचारले गेले पण प्रत्येक वेळी संत शांततेने सहिष्णुतेची गाथा गात असत. शेवटी, भिक्षूच्या सहनशीलतेमुळे राजा अत्यंत क्रोधित झाला, राजाला छातीवर लाथा मारून परत आला. असे म्हणतात की जेव्हा राजा परत येत होता तेव्हा पृथ्वी फुटली आणि आतून उठणा inside्या ज्वालांनी राजाला गिळंकृत केले. सन्यासीच्या जखमाही एका क्षणात स्वत: ला बरे झाल्या आणि ते पुन्हा हिमालयात परत गेले.
एकदा देव आणि भुते यांच्यात भयंकर संघर्ष झाला. त्या युद्धामध्ये देव पराभूत झाला व तेथून पळून गेला. देवांचा राजा शक्रा (सक्का) त्या वेळी राक्षसांशी पूर्ण स्पर्धा करीत होता. त्याच्या सारथीने देवतांची सैन्य पळताना पाहिल्यावर त्याने देवराजांचा रथ आकाशात उडविला. राक्षसांनी त्या रथाचा वेगवान पाठलाग केला. त्याच वेळी, उंच झाडांवर असलेल्या चिलीच्या घरट्यांकडे शकराची नजर पडली. जर त्याचा रथ त्याच दिशेने त्याच दिशेने गेला असता तर गरुडाची अंडी आणि मुले नष्ट झाली असती. म्हणून त्याने आपल्या सारथीला रथ भुतांकडे परत करण्यास सांगितले. रथ परत केल्यावर आणि शक्राच्या हातात आधारस्तंभ पाहून, राक्षसांना समजले की शक्राने असे युद्ध-धोरण केले आहे. म्हणून त्याचा पाठलाग करणारे सर्व भुते भीतीने घाबरून पळून गेले. भुते पळून गेल्यानंतर देव-सैन्याने पुन्हा एकत्र येऊन राक्षसांवर आक्रमण केले आणि त्यांचा पराभव केला.
एक दबदबा असलेला (दुष्ट) त्याच्या शिकवणी ऐकत असे. पण हाच दुष्ट मनुष्य राहूल्यांना लुटतो आणि त्याच्या आसुरी (दडपण्याच्या वृत्तीमुळे) प्रवृत्तीमुळे त्यांना ठार मारतो. एकदा काशीच्या श्रीमंत सेठच्या मुलीच्या राईडवर आणि त्याच्या सेवकांवर हल्ला केला. राक्षस पाहिल्यावर त्या मुलीचे सर्व सेवक आपले हात सोडून पळून गेले. सेठची मुलगी पाहिल्यावर त्या राक्षसाने त्याला मंत्रमुग्ध केले. त्याने तिच्याशी लग्न केले व तिला मारले नाही. ती सुंदर मुलगी पळून जाईल या भीतीने तो तिला एका डब्यात बंदिस्त करत असे. एके दिवशी तो एका राक्षस भिक्षूला भेटणार होता, जेव्हा त्याने त्याच्या डोळ्यास एका सुंदर तलावावर पाहिले. खूप गरम होते. म्हणून तो सरोवराकडे आला. त्याने त्याच्याबरोबर पेटी बाहेर काढली. मग, छाती उघडली, मुलगी बाहेर काढली आणि तिच्या हातांनी तिला जलाशयात आंघोळ केली. त्यानंतर त्यांनी स्वतः जलाशयात स्नान केले. मोकळा झाला, ती मुलगी जलाशयाच्या काठावर भटकू लागली. मग त्या मुलीची नजर एका तरूणाकडे आहे जादूगारही होता. त्या अतिशय देखणा तरूणाला पाहून त्या मुलीने त्याला हातवारे करून बोलविले. मग त्याने तिला प्रेम करण्यासाठी बॉक्समध्ये बसण्यास सांगितले. जेव्हा तो तरुण तिथे बसला, तेव्हा तिने आपल्या वरवरात लपेटला आणि स्वतः वर बसला. जेव्हा आंघोळ करून राक्षस परत आला, तेव्हा त्याने बॉक्स बंद केला. जेव्हा राक्षस भिक्षूच्या आश्रमात पोहोचला तेव्हा त्या भिक्षूने त्याचे स्वागत केले आणि म्हणाले, “तुम्हा तिघांचे स्वागत आहे”. त्या भिक्षूला ऐकून राक्षस चकित झाला कारण त्याला माहित नव्हते की कन्या आणि त्याच्याशिवाय दुसरा तिसरा माणूस त्याच्याबरोबर आहे. तो संन्यासीचा आवाज ऐकताच त्याने पेटी बाहेर काढली. त्याचवेळी तो तरुण बॉक्समधून बाहेर येत होता. तोपर्यंत, तो पूर्णपणे काळजीपूर्वक आपली तलवार काढू शकला नाही. अजून काही क्षणांचा उशीर झाला असता तर त्याने त्या राक्षसाचे पोट नक्कीच फाडले असते. राक्षस पाहून तो तरुण पळून गेला. Terषींचे शब्द आणि ज्ञान ऐकल्यामुळे, राक्षसाचा जीव वाचला म्हणून त्याने त्या भिक्षूला एक धन्यवाद-चिठ्ठी पाठविली. त्यानंतर त्या साधूने तिला धर्मात्मा बनण्यास शिकवले आणि मुलीलाही मुक्त करण्याचा सल्ला दिला. त्या दिवसापासून राक्षस तीर्थ बनले.
राजकुमार होता. त्याचे नाव कंदारी होते. तो खूप सुंदर होता आणि दररोज हजार घाटांच्या सुगंधाने स्नान करीत असे. तो सुगंधित लाकडाच्या तळव्यामध्ये अन्न खायचा. तिचे तारुण्याचे रूप आणि तिचे आयुष्य इतके आकर्षक होते की कोणतीही मुलगी त्याच्यावर मोहित होते. तो तरुण वयातच राजा झाला आणि किन्नारा नावाच्या राजकन्याशी त्याचे लग्न झाले. त्याला आपल्या राणीवर इतके प्रेम होते की तिला आनंदात ठेवण्यासाठी त्याने दुसरे लग्न केले नाही. राजाच्या वाड्याजवळ जामुनचे एक झाड होते. एक दिवस चिखलात लपेटलेला एक लंगडा भिकारी त्या झाडाच्या खाली आला. जेव्हा राणीने त्याला पाहिले तेव्हा ती पहिल्या दृष्टीक्षेपातच तिच्यावर प्रेम झाली. ती दररोज रात्री त्याला भेटायची आणि पहाटेच्या आधी राजाकडे परत जायची. एके दिवशी राजा कंदारी आणि त्याचा पुजारी त्या झाडाखालीुन भटकत होते. मग त्या राजाच्या नजरेने त्या धुळीच्या भिका .्यावर नजर गेली. त्याला पाहून तो राजाच्या चेह of्यावरुन बाहेर गेला. ” एखाद्या मुलीला अशा घाणेरड्या व्यक्तीवर प्रेम आहे का? “भिकारी राजाकडे लक्ष देते. आणि त्याला उत्तर म्हणून तो तिला म्हणाला,” तू काय म्हणतोस? मला या राजाची राणीसुद्धा आवडते. “मग राजाने छुप्या रीतीने राणीवर देखरेख केली. आणि त्याला भिकारीचा सत्य खरा वाटला. दुसर्‍या दिवशी त्याने राणीला दरबारात बोलावून मृत्यूदंड ठोठावला. पण पुजा the्याने त्याला शिक्षा केली. यावर, राजाने राणीला फाशीची शिक्षा दिली नाही, राणीला त्या भिकार्‍यासह राज्यातून घालवून दिले आणि बेरीचे झाड देखील तोडले.
शिकलेल्या कुटुंबात सात भाऊ आणि एक बहीण होते. कुटुंबातील सर्वात मोठा भाऊ अत्यंत प्रेमळ आणि सद्गुण होता. त्याला त्याच्या काळातल्या अनेक शाखांचे चांगले ज्ञान होते. जेव्हा त्याचे पालक मरण पावले तेव्हा त्यांनी सन्यास करण्याचा निर्णय घेतला. तिच्या भावाच्या आदर्शांचे पालन करणारे तिचे धाकटे भावंडेसुद्धा तिला अनुकरण करायचे होते. त्याच्याबरोबर, त्याच्या सेवेसाठी त्याला एक नोकर आणि एक दासी देखील मिळाली. त्यांनी जंगलात जलाशयाच्या काठावर स्वत: च्या झोपड्या बनवल्या. त्यानंतर त्यांनी वचन दिले की ते दिवसातून एकदाच खातात व दर पाचव्या दिवशी त्या मोठ्या भावाचे उपदेश ऐकण्यासाठी एकत्र जमतील. मोलकरीण त्यांच्यासाठी दररोज कमळ काकडी जलाशयातून बाहेर काढत, त्यास आठ समान भागामध्ये विभागतात, दोन काठ्या खेळत आणि जेवण तयार असल्याचे त्यांना सांगत. ते भाऊ व बहिणी वयाच्या क्रमाने येतील आणि त्यांचा वाटा मिळवून परत त्यांच्या झोपडीत परत जात असत. होय, दर पाचव्या दिवशी ते सर्व मोठ्या भावाचे प्रवचन ऐकण्यासाठी एकत्र येत असत. त्याचा अवघड सराव पाहून, एक दुष्कर्म करणारी बदमाश तेथे एक दिवस तिथे चाचणी घेण्यासाठी आला. त्यादिवशी, जेव्हा लाकूड खेळणारी दासी झोपडींना “त्यांचे भोजन तयार आहे” असा संदेश देईल तेव्हा नामांकित बदमाश्याने मोठ्या भावाच्या भागाचा कमळ-काकडीचा भाग अदृश्यपणे चोरून नेला. तिथे पोहोचलेला मोठा भाऊ, जेव्हा त्याने काकडीचा भाग अदृश्य झाल्याचे पाहिले तेव्हा तो शांतपणे आपल्या झोपडीत परतला. मग उरलेले भाऊ-बहिणी आले आणि त्यांनी जेवणाचा वाटा घेतला आणि त्यांच्या झोपड्याकडे परतले. अशाप्रकारे पाच दिवस, नामांकित बदमाशानेही असेच केले, यामुळे मोठा भाऊ न खाऊन सराव करत राहिला आणि त्याची तब्येत ढासळली. पाचव्या दिवशी जेव्हा सर्व भाऊ व बहिणी मोठ्या भावाच्या शिकवणी ऐकण्यासाठी जेव्हा नोकर व दासी जमले तेव्हा तो अगदी आजारी पडलेला दिसला. त्याच्या तोंडूनही आवाज निघत नव्हता. कारण समजल्यानंतर प्रत्येकजण अस्वस्थ झाला. तरीही, त्याने चोराचा निषेध केला नाही तर त्याची शुभेच्छा दिल्या. हे ऐकून, प्रतिष्ठित बदमाश्याने त्याला लाज वाटली आणि त्याने त्यांच्याकडे दिलगिरी व्यक्त केली आणि मोठ्या भावाच्या नम्रतेचे विशेष कौतुक केले.
अरिद्पुरा देशाचा राजा सिवी एक महान दानधर्म होता. एकदा त्याने वचन दिले की त्याने भाड्याने मागितले तरी यात्रार्‍यांना त्याचे दान का द्यावे. त्याचा संकल्प पाहून शक्राने (इंद्राने) त्याच्या दानपरीची कसोटी घेण्याचा प्रयत्न केला आणि एक दिवस तो भिक्षूच्या वेषात दरबारात गेला. तेथे तो सीवीला त्याचे दोन्ही डोळे विचारतो. राजाने आनंदाने त्याचे दोन्ही डोळे काढले व ते देवराजांना दिले. काही दिवसांनंतर, बागेत बसलेला राजा सिवी आपल्या भविष्याबद्दल विचार करू लागला आणि शक्राने (इंद्र) त्याच्याबद्दल वाईट वाटले. त्याने ताबडतोब सेवीकडे जाऊन तिचा सत्यापन करण्याचा सल्ला दिला. खरे तर राजाने म्हटले की देणगी देण्यापूर्वी आणि नंतर याचिकाकर्त्याच्या भावना सारख्याच असतील तर त्याचा पहिला डोळा परत आला. हे बोलताच त्याचा पहिला डोळा डोळ्याच्या खड्ड्यात तयार झाला. पुन्हा खरं तर जेव्हा जेव्हा त्याने म्हटलं की जर पहिल्या डोळ्याच्या देणग्यामुळे जर तो दुस eye्या डोळ्याच्या देणगीवर इतका आनंदी असेल तर त्याचा दुसरा डोळा देखील लगेच तयार होईल. हे बोलताच त्याचा दुसरा डोळा देखील जन्मला. अशाप्रकारे, राजा सिवी मागे वळून पाहू लागला.
एकदा शकरा पृथ्वी लोकांचे निरीक्षण करीत असतांना त्याने सबममित्र नावाच्या राजाला पाहिले ज्यामध्ये सर्व प्रकारच्या क्षमता आहेत, परंतु त्या विसंगतीत तो मद्यपी झाला होता. त्यानंतर शक्राने ठरवले की तो आपली वाईट सवय लावेल. म्हणून ते एक अतिशय सुंदर सुरा कुंभ घेऊन पृथ्वीवर पोहोचले आणि सबमित्र गाठले आणि म्हणाले की, त्या कुंभात त्यांच्याकडे अशी मद्य आहे, त्या तुलनेत जगातील सर्व मद्य मिटू शकले असते. जेव्हा राजाने आपल्या वाईनच्या विशिष्टतेबद्दल विचारपूस केली तेव्हा ते म्हणाले की त्यांची मद्य चांगली आहे कारण त्यांचे मद्यपान करणारा देश, वय आणि चारित्र्यास विसरू शकतो आणि धोरण आणि समाज, शरीर आणि मनासाठी घातक असे प्रत्येक कृत्य करू शकतो. एका मद्य विक्रेत्याने जेव्हा मद्यच्या तोंडावरुन दारूची गुंतागुंत ऐकली तेव्हा राजाने आपले डोळे उघडले आणि त्या दिवसा नंतर त्याने पुन्हा कधीही दारूला स्पर्श केला नाही.
वाराणसीहून काही व्यापारी बावरू बेटावर पोहोचले तेव्हा त्यांनी त्यांच्याबरोबर कावळासुद्धा घेतला. त्या देशातील लोकांनी कधीही कावळे पाहिले नव्हते. म्हणून त्यांनी किंमत विचारली आणि कावळा विकत घेतला. त्यानंतर कावळ्याचे चांगले स्वागत झाले. त्याला झोपेच्या पिंज .्यात ठेवण्यात आले आणि विविध प्रकारचे फळ आणि मांस यांचे स्वागत करण्यात आले. पाहुणे त्याच्याकडे पाहत असत आणि म्हणायचे, “वाह, हा पक्षी किती सुंदर डोळे आहे.” किती सुंदर रंग “इ. इत्यादी. दुस island्यांदा वाराणसीचे व्यापारी त्या बेटावर पोहोचले तेव्हा त्यांनीही त्यांच्याबरोबर मोर घेतला. जो चुटकी बोलून टाळ्या वाजवून नाचला. जेव्हा बावारींनी ते आश्चर्यकारक सुंदर पक्षी पाहिले तेव्हा त्यांना देखील ते विकत घ्यायचे होते. व्यापा .्यांनी ती हजार चलनांमध्ये विकली. लोकांनी मोर रत्नांनी भरलेल्या पिंज .्यात ठेवला आणि त्या श्रद्धांजली वाहण्यास मोठा झाला. त्या दिवसापासून कोणालाही कावळे पाहिले नाहीत. एक दिवस, पिंज of्याचा दरवाजा उघडा असल्याचे समजल्यानंतर, कावळा बाहेर आला आणि पतंगांच्या ढीगावर बसला. तेच त्याची योग्य जागा होती.
परमिता सिद्ध करण्यासाठी नागराज चंपेयांनी संन्यास घेतला. बौद्धांमध्ये अशी संकल्पना आहे की दान, नम्रता, धैर्य इत्यादि दहा गुणांचे अंतिम अभ्यास म्हणजे ज्ञान प्राप्त करणे, आणि त्याच्या पूर्ण कर्तृत्वाला परमिता म्हणतात. सेवानिवृत्त झाल्यावर ते चंपेय पर्वतावर गेले आणि अध्यात्मिक अभ्यासामध्ये मग्न झाले. तेथे एका दुष्ट ब्राह्मणानं त्याला कमी बुद्धिमत्तेने आणि शौर्याने त्याचा गुलाम बनवलं आणि ते शहर ते दुस from्या शहरात काम करु लागले. चंपिया निवृत्त झाली तेव्हा त्याची राणी सुमन गर्भवती होती. मुलाला जन्म दिल्यानंतर तीसुद्धा आपल्या पतीच्या शोधात शहरातून शहरात फिरत असे. एके दिवशी सुमानाने आपल्या वडिलांना राजा वाराणसी अग्रसेनच्या दरबारात ब्राह्मणाची गुलामगिरी पाहिली. वाराणसीच्या दरबारात अचानक सुमनला हजर होताना पाहून चंपेयालाही धक्का बसला आणि आपण गुलामी सोडली. जेव्हा चंप्याच्या वागण्याने सर्वांना आश्चर्य वाटले तेव्हा सुमानाने राजा अग्रसेनकडे धाव घेत संपूर्ण कहाणी सांगितली. राजा त्याच्या करुण-कहाणीने प्रभावित झाला आणि चंपेयांना मुक्त करून परत येण्याची सोय पुरविली. अग्ररासेनेही नागराजाचे आमंत्रण स्वीकारले आणि काही दिवस ते आपल्या राज्यात पाहुणे म्हणूनही होते. तेथे तो चांपेयांकडून प्रवचन मिळाल्यानंतर आपल्या राज्यात परत आला आणि बौद्ध भिक्षू झाला.
वाराणसीत राज्य करणारे घाटकुमार नावाच्या राजाने आपल्या हर्मेमधील एका मंत्र्याच्या गैरवर्तनाची साक्ष दिली. त्याने मंत्र्याला शिक्षा दिली आणि राज्यसभेत घालवून दिले. त्यानंतर त्या मंत्र्याने श्रावस्तीच्या राजा वांकाचा आश्रय घेतला. काही दिवसांनंतर त्या मंत्र्यांनी राजा वंकाला वाराणसी राज्यातील अनेक फरक सांगितले. यामुळे वांकाने वाराणसीवर स्वारी केली आणि ते राज्य आपल्या ताब्यात घेतले आणि राजा घाटाला बंदी बनवले. वानक रात्री घाटकुमारच्या तुरूंगात जाताना त्याला योगामध्ये डुंबलेला आढळतो. घाटाच्या आचरणाने प्रभावित होऊन वांका त्याला विचारतो की त्याला घाबरू नका; आणि त्या संकटात तो हसत का होता. त्यानंतर घाटाने त्याला सांगितले की “महान पश्चाताप जो बदलू शकत नाही हा भूतकाळ होता, इतिहास संपला!” बदलू शकत नाही असा मला पश्चात्ताप का करावा? मग मी तुमच्याकडे असे काही का होऊ द्यावे? ” घाटाच्या शब्दांनी खूश झाला, वांकाने हा घाट मोकळा करुन आपल्या राज्यात परत दिला. पण घाट यांनी त्याचे राज्य आपल्या कुटूंबाच्या स्वाधीन केले आणि ते स्वतः संतांकडे गेले.
राजगृहाच्या राजाला बौद्ध धर्माच्या राजाकडून प्रवचन मिळाले आणि मरणोत्तर संखपाल नावाचा भिक्षु झाला; आणि अंतिम शिक्का साध्य करण्यासाठी, त्याने दिमाकुट पर्वतावर कठोर परिश्रम करण्यास सुरवात केली. त्याच वेळी सोळा दुष्ट माणसांनी त्यांना भाल्यांसह बांधले आणि त्यांच्या शरीरावर अनेक छिद्रे बनविल्या आणि त्या छिद्रांमध्ये दोरीने बांधले. मग त्यांना रस्त्यावर ओढू लागले. वाटेत अलाट नावाचा एक श्रीमंत कुष्ठ माणूस सामानाने भरलेल्या पाचशे बैलगाड्या घेऊन कुठेतरी जात होता. शंखपालची दुर्दशा पाहिल्यावर त्याने त्यांच्यावर दया घेतली. त्यांनी त्या सोळा व्यक्तींना पुरेसे मूल्य देऊन शंखपालला मुक्त केले. त्यानंतर शंखपालने उलारचे राज्य ताब्यात घेतले आणि एक वर्षासाठी पाहुणे म्हणून ठेवले आणि त्यांच्या महान शिकवणीचा फायदा झाला.
सुपरक नावाच्या एका कुशल नाविकची अचानक दृष्टी कमी झाली. या कारणास्तव, त्याला काही दिवस राजाबरोबर काम करावे लागले. राजाने त्याचे कौतुक केले नाही. म्हणून त्याने तेथून राजीनामा देऊन आपल्या घरी जाऊन बसलो. एके दिवशी काही समुद्री व्यापारी त्याच्याकडे त्याच्या क्षमता ऐकण्यासाठी आले. त्यांनी त्याला जहाजाचा प्रमुख बनविले. मग त्याने सुपरकच्या नेतृत्वात बरेच परदेशात जहाज सोडले. वाटेत जोरदार वादळ आले आणि जहाज त्याच्या मार्गापासून दूर गेले. तथापि, सुपरकच्या कौशल्यासह, खुर्माळा, अग्गीमाला, दपिमाला इत्यादी ठिकाणी परत मारुकुचला पोहोचले. वाटेत, सुप्रक यांनी बरीच रत्ने व मौल्यवान वस्तूही दूरवरुन आणल्या आणि त्या मिळाल्यामुळे व्यापा .्यांचे नुकसान झाले.
गंगेच्या काठावर झोपडी बनवून उन्माद करायचा. त्याने त्याच्या झोपडीजवळ आंब्याची बाग सांभाळली होती आणि भिक्षूच्या आचरणाच्या विरुद्ध असलेल्या सर्व गोष्टी चुकीच्या केल्या. जेव्हा आपला लोभ आणि इतर त्रास पाहिले तेव्हा शक्राने त्याला धडा शिकवण्याचा निर्णय घेतला. एके दिवशी ती ढोंगी साधू जवळच्या खेड्यात भीक मागायला गेली, तेव्हा शक्रांनी आपले सर्व आंबे तोडले आणि गायब झाले. संध्याकाळी तो झोपडीला परत आला तेव्हा त्याला बागेत चांगले धुणे दिसले. शिवाय त्याचे सर्व आंबेही हरवले होते. निराश होऊन तो तिथेच उभा राहिला जेव्हा एका वरिष्ठ मुलीच्या चार बागेजवळ गेल्या. फसव्याने त्यांना बोलावले आणि ते चोर आहेत असा आरोप केला. त्यांच्या साफसफाई करताना या चार मुली त्यांच्या पायाशी बसल्या आणि त्यांनी कोणतीही चोरी केली नसल्याची शपथ घेतली. त्यानंतर दोषारोपकर्त्याने त्याला सोडले कारण आरोप सिद्ध करण्याचा कोणताही पुरावा त्याच्याकडे नव्हता. शक्राला त्या मुलींचा अपमान करणे पसंत नव्हते. त्यानंतर रांगड्यासमोर तो भयावह फॉर्म घेतो दिसले. भीतीच्या प्रकारामुळे घाबरुन तो कायमची जागा सोडण्याचे नाटक करतो.
काशीची राणी चंदादेवी यांना मूल नव्हते. ती शीलवती असल्याने तिला नियोगमार्फत एका मुलाची गर्भधारणा झाली आणि तिचे नाव तेमिय्या ठेवले गेले. तेमी राज आनंदी राहू नये आणि राजा बनू नये यासाठी त्याने सोळा वर्षे मुका व निष्क्रिय राहण्याचे नाटक केले. भविष्यात लोक त्याला राजा म्हणून पात्र ठरले नाहीत, तेव्हा राजाला तेमियाला स्मशानभूमीत पाठवून जिवे मारण्याचा सल्ला देण्यात आला आणि त्यालाही दफन करायला सांगितले. राजाने सुनंद नावाच्या माणसाला हे काम सोपवले. रथांनी भरलेल्या स्मशानभूमीवर सुनंद त्याच्याकडे पोहोचला. तेथे तेमीला जमिनीवर पडून त्याने फावडे असलेल्या कबरेची तयारी केली. तेमिया मग शांतपणे उठून सुनंदच्या मागे उभा राहिला. मग त्याने सुनंदला सांगितले की तो मुका नाही. किंवा अपंगही नाही. मुळात फक्त निवृत्त व्हायचे होते. तेंदीचा शांत शब्द ऐकून सुनंदाला त्याचे शिष्यत्व मिळवायचे होते. तेमियाने त्याची प्रार्थना मान्य केली पण आधी त्याला राजवाड्यात जाऊन त्याच्या पालकांना बोलवायला सांगितले. सुनंदासमवेत, राजा-राणी आणि बरेच पूर्वज देखील तेमियाला भेटायला आले. त्या सर्वांनी त्या सर्वांना संन्यास घेण्याचे प्रवचन दिले. हे ऐकल्यानंतर राजा-राणी व इतर सर्व श्रोतेसुद्धा भिक्षु झाले. नंतर तेमिया एक महान भिक्षू म्हणून प्रसिद्ध झाले.
एक श्रीमंत तरूण जुगार एके काळी रात्र घालवण्यासाठी सरावामध्ये थांबला. त्या आवारातही काही लोक जुगार खेळत होते. त्या युवकाने त्यांच्याबरोबर जुगारही सुरू केले. जुगार खेळत असताना त्याने पाहिले की एका जुगाराने गेम पेनी अगदी चोखपणे आपल्या तोंडात ठेवला आणि दुसरा पैसा खेळाच्या जागी ठेवला, ज्यामुळे त्याचा विजय होतो. त्यानंतर तो तरुण बेईमान जुगाराला धडा शिकवण्याचा निर्णय घेतो. त्या रात्री त्याच्या खोलीत जाऊन त्याने पासे विषात बुडवून सुकवले. दुसर्‍या दिवशी या युवतीने बेईमान जुगाराला खेळासमोर आव्हान दिले. खेळ सुरू झाला. एक संधी पाहून, फसवणार्‍याने गेमची पासे त्याच्या तोंडात घातली आणि दुसरा फास पूर्ववत ठेवला. पण त्याने तोंडात लपवलेला फास विषाने विझवला. हे पाहताच तो अप्रामाणिक जमिनीवर फिरू लागला. तो तरुण दयाळू माणूस होता, त्याला त्या फसवणार्‍याला मारायचे नव्हते. म्हणून त्याने आपल्या झोळीतून विष फोडला आणि बेईमान जुगाराच्या तोंडावर ओतला. फसवणार्‍याचे प्राण वाचले परंतु त्याची फसवणूक लोकांच्या नजरेतून सुटू शकली नाही. त्याने सर्वांसमोर आपली बेइमानीची कबुली दिली आणि बेईमानाने जिंकलेले सर्व पैसे त्या युवकाला परत केले.
गंगेच्या काठावर दोन झोपड्या होती, ज्यामध्ये दोन संन्यासी राहात होते. दोघेही खरे भाऊ होते. त्याच नदीजवळ साप सारखा एक वाईट माणूस देखील होता, ज्याचे रत्न होते आणि नेहमीच निरनिराळ्या वेशभूषा ठेवत असत. एक दिवस तो नदीकाठी चालला होता. मग त्याच्या झोपडीत बसलेल्या चिमुकल्याकडे त्याचे डोळे होते. दुष्ट साप त्याच्या जवळ आला आणि अभिवादन केला आणि त्याच्याशी बोलू लागला. पहिल्या दिवसापासूनच दोघे एकमेकांचे चांगले मित्र बनले. मग दोघांची भेट घेण्याची प्रक्रिया सतत वाढत गेली; आणि ते दोघे दर दोन दिवसांनी भेटू लागले. आणि चालत असताना एकमेकांना मिठी मारत असे. एके दिवशी सर्प अंतःप्रेरणा दुष्ट त्याच्या स्वत: च्या रूपात दिसू लागला. त्याने त्या साधूला आपले रत्नही दाखविले. त्याचे खरे रूप पाहून भिक्षूच्या होश उडून गेले. भीतीने, त्याला भूक आणि तहान देखील गमावली. यामुळे काही दिवसांत त्याची प्रकृती तीव्र रूग्णांसारखी झाली. थोरल्या भिक्षूने तिला आजारपण पाहिले तेव्हा तिला तिचे कारण जाणून घ्यायचे होते. धाकट्या भावाची भीती जाणून घेतल्यामुळे त्याने त्या सापासारख्या वाईट व्यक्तीच्या मैत्रीपासून मुक्त व्हावे असा सल्ला दिला. आणि कोणत्याही व्यक्तीस दूर ठेवण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे त्याच्या कोणत्याही तिच्या आवडीच्या वस्तू मागणे होय. म्हणून त्याने सर्पासारख्या वाईट व्यक्तीला दूर ठेवण्यासाठी आपले रत्न मागितले. दुसर्‍या दिवशी जेव्हा त्या लहान भिक्षूच्या झोपडीला पोहोचले तेव्हा त्या साधूने त्याच्या रत्नाची मागणी केली. हे ऐकून त्याने काही निमित्त केले आणि ताबडतोब निघून गेला. यानंतरही साधू त्याला दोनदा भेटला; आणि तिने प्रत्येक वेळी त्याच्या रत्नाची मागणी केली. मग तो तिला भेटायला गेला. आणि पुन्हा कधीही त्याच्या समोर आला नाही.
काशी नगरी जवळील गावाला एकदा प्रचंड पूर आला आणि त्यांनी गावक of्यांची पिके लोटली. त्यानंतर ग्रामस्थांनी मदतीसाठी ग्रामप्रमुखांकडे संपर्क साधला. मुख्याध्यापकांनी त्यांना बैल कर्ज दिले आणि सांगितले की जेव्हा त्याच्या मक्याच्या पिकाची कापणी होईल तेव्हा त्याने आपल्या पिकाचा काही भाग त्याला द्यावा आणि कर्ज परत करावे. एक साधा गृहस्थही त्याच गावात राहत होता. त्याची पत्नी नवरा नव्हती. त्या दिवसात त्याचे गावच्या मुख्य माणसाशी संबंध होते. जेव्हा पत्नीच्या अवैध संबंधांबद्दल गृहस्थांच्या कानात चर्चा चालू होती, तेव्हा त्याने सत्य जाणून घेण्यासाठी एक युक्ती वापरली. एके दिवशी त्याने आपल्या बायकोला सांगितले की तो काही कामानिमित्त काही दिवस गावाबाहेर जाईल. दुसर्‍या दिवशी ट्रॅव्हल बॅगेज घेऊन ते गाव सोडले. मग काही तासात परत आले. त्यावेळी त्याची पत्नी आणि गाव प्रमुख आपल्या घरी रंगरेलिस साजरे करीत होते. नवरा परत येताना पाहून त्याच्या पत्नीने मुख्याध्यापकाला सत्य लपविण्याचे टिप आणि एक धावत येणारे धान्य सांगितले कोट मध्ये उभे. जेव्हा गृहस्थ घरात शिरला तेव्हा त्याने हेडमनला ते ऐकले की, “माझा बैल द्या किंवा द्या.” आणि ती बाई म्हणाली, “कोटात धान नाही.” मी कर्जाची परतफेड करू शकत नाही. ” गृहस्थ सर्वांना समजले. त्याने सरदारला मारहाण केली. त्यानंतर त्याने आपल्या पत्नीला कडक इशारा दिला आणि त्याला क्षमा करण्याची संधी दिली. त्याचा राग पाहून त्यांची पत्नी सुधारली.
तक्षशिलाच्या उत्कृष्ट मास्टरकडून धनुर्विद्या प्राप्त केल्यावर, एक बौना एक महान धनुर्धारी बनला. पण जेव्हा तो जगण्यासाठी राज्यात जात असे, तेव्हा लोक त्याची पात्रता जाणून घेतल्याशिवाय लोक त्याची थट्टा करायचे. लोकांची थट्टा करुन त्याच्या सर्व गुणांची लूट झाल्याचे पाहून त्याने आपल्या यशासाठी एक कल्पना आखली. वळून पाहताना त्याला भीमसेन नावाचा हार्दिक विणकर सापडला आणि त्याने त्याला आपली लढाई कौशल्य दाखवली आणि त्याला लढाऊ बनवण्याचा प्रस्ताव दिला. त्याने विणलेल्याला सांगितले की तो केवळ बटूच्या सल्ल्याचे पालन करेल; तो त्याचा अनुयायी म्हणून तिच्या पाठीशी उभा असेल आणि त्याचे सर्व जौहर दर्शवेल. त्यानंतर त्या बटूने त्याला राजाकडे जाऊन लढाऊची नोकरी मागण्यास सांगितले. भीमसेन यांनीही केले. राजाने भीमसेनला फक्त त्याची कातडी व काठी पाहून सरदाराची नोकरी दिली. यानंतर, जेव्हा जेव्हा राजा भीमसेनांकडे कोणतेही काम सोपवत असे तेव्हा तो बौद्ध त्याच्या देखभालकर्ता म्हणून त्याच्या मागे उभा राहून आपले काम पूर्ण करीत असे. राजा आणि बाकीचे लोक विचार करत राहिले की भीमसेन खरोखर एक महान योद्धा आहे. थोड्या दिवसांत, भीमसेन अधिक लठ्ठ झाला आणि श्रीमंती आणि कीर्ती मिळविण्यापासून आणि त्याच्या गर्विष्ठपणामुळे त्याच्या जाड बुद्धीनेही तेज वाढला. मग त्याने पुन्हा त्या बौनाशी मैत्री केली आणि त्याच्याबरोबर एका नोकराप्रमाणे वागायला लागला. भीमसेनच्या या वृत्तीचा तिरस्कार अनावर झाला आणि त्याने स्वतःच्या मनात असा निश्चय केला की भीमसेनला त्याच्या अश्लील कृत्याबद्दल आणि कृतघ्नतेबद्दल नक्कीच त्याचा अनुभव घेईल. योगायोगाने शेजारच्या देशातील राजाने भीमसेनच्या राज्यावर स्वारी केली. राजाने सैन्याचा भीमसेन दिला नेतृत्व नियुक्त केले. भीमसेन एका विशाल हत्तीवर स्वार झाला आणि त्याने त्यामागील डोकाला मागे ठेवले. पण त्याने जवळ शत्रू सैन्य जवळ येताच त्याच्या होश उडून गेले. तो थरथरणा .्या हत्तीच्या माथ्यावर पडला आणि हत्तीच्या विळख्यात पडताना त्याने पाहिले. शत्रू सैन्य पुढे पोहोचले होते. बौने एक देशभक्त आणि निष्ठावंत सैनिक होता. त्याने ताबडतोब सैन्याच्या ताब्यात आपल्या हातात घेतली आणि सिंह बनवून शत्रू सैन्यावर तुटून पडले. त्याच्या कुशल नेतृत्वात शत्रू सैन्याला त्याचा सामना करावा लागला आणि ते रणांगणातून पळून गेले. राजाने जेव्हा बौनाचे युद्ध कौशल्य ऐकले तेव्हा त्याने लगेचच त्याला आपला नवीन सेनापती म्हणून नेमले. त्यानंतर त्या बौनेने भीमसेनला आपले जुने कार्य सुरू ठेवण्याची प्रेरणा देऊन भरपूर पैसे दिले. लोट ड्रोलवर दिसला. शत्रू सैन्य पुढे पोहोचले होते. बौने एक देशभक्त आणि निष्ठावंत सैनिक होता. त्याने ताबडतोब सैन्याच्या कमान आपल्या हातात घेतली आणि शत्रू सैन्यावर तोडले आणि सिंह बनला. त्याच्या कुशल नेतृत्वात शत्रू सैन्याला त्याचा सामना करावा लागला आणि ते रणांगणातून पळून गेले. राजाने जेव्हा बौनाचे युद्ध कौशल्य ऐकले तेव्हा त्याने लगेचच त्याला आपला नवीन सेनापती म्हणून नेमले. त्यानंतर त्या बौनेने भीमसेनला आपले जुने कार्य सुरू ठेवण्याची प्रेरणा देऊन भरपूर पैसे दिले. लोट ड्रोलवर दिसला. शत्रू सैन्य पुढे पोहोचले होते. बौने एक देशभक्त आणि निष्ठावंत सैनिक होता. त्याने ताबडतोब सैन्याच्या कमान आपल्या हातात घेतली आणि शत्रू सैन्यावर तोडले आणि सिंह बनला. त्याच्या कुशल नेतृत्वात शत्रू सैन्याला त्याचा सामना करावा लागला आणि ते रणांगणातून पळून गेले. राजाने जेव्हा बौनाचे युद्ध कौशल्य ऐकले तेव्हा त्याने लगेचच त्याला आपला नवीन सेनापती म्हणून नेमले. त्यानंतर त्या बौनेने भीमसेनला आपले जुने कार्य सुरू ठेवण्याची प्रेरणा देऊन भरपूर पैसे दिले.
जंगलात यक्षिणी असायची. त्याच्याकडे काही खोडसाळ युक्त्या त्या जंगलाच्या परिघात मर्यादीत राहिल्या. ती राहणा -्यांना लुटून त्यांना जंगलात जायची. एक दिवस त्या जंगलात एक सुंदर तरुण फिरत होता. खोडकर महिलेनेही त्याला पकडले परंतु त्याला आपला बळी ठरवले नाही तर त्याने तिच्याशी लग्न केले. त्याने त्याला साखळ्यांनी बांधले कारण तो पळून जाईल याची भीती वाटत होती. काही दिवसांनी यक्षिणीने एका मुलाला जन्म दिला. तो मुलगा मोठा झाल्यावर त्याने त्यांना ठसे वाचण्याची प्रथा शिकवली. ते गुण बारा वर्षे वाचता येतील. मुलगा आणखीन मोठा झाला. त्याने आपल्या वडिलांना आईच्या तुरुंगात पाहिले. आईच्या अनुपस्थितीत त्याने एक दिवस आपल्या वडिलांना मुक्त केले आणि त्या जंगलातून काढून टाकले, कारण यक्षिणीची शक्ती जंगलाच्या बाहेरील नगण्य बनली. म्हणून ती पुन्हा कधीही त्यांना पकडू शकली नाही. वडील आणि मुलाने वाराणसीत आश्रय घेतला. एक दिवस वाराणसीच्या सरकारी तिजोरीत चोरी झाली. त्यानंतर राजाने घोषित केले की जो कोणी ती मालमत्ता शोधण्यात लोकांना मदत करेल त्याला योग्य बक्षीस दिले जाईल. यक्षिणीने तातडीने चोरांच्या पदचिन्हांचे वाचन केले आणि राजा व लोकांना पळवून नेलेल्या ठिकाणी नेले. प्रत्येकजण चकित झाला आणि मुलाचे कौतुक केले. त्यानंतर राजाने मुलाला चोरांचे नाव आणि पत्ता विचारला. मुलाने सांगितले की चोरांचे नाव देणे योग्य होणार नाही. पण जेव्हा राजाने हट्टीपणाने चोरांचे नाव सांगितले. इतर कोणी चोर नव्हते. राजा आणि त्याचे पुरोहित होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले. त्याऐवजी राजा आणि त्याचे पुजारी होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले. त्याऐवजी राजा आणि त्याचे पुजारी होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले. त्याऐवजी राजा आणि त्याचे पुजारी होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले. त्याऐवजी राजा आणि त्याचे पुजारी होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले. राजा आणि जनतेला ज्या ठिकाणी हा खजिना लपविला गेला होता तेथे नेले. प्रत्येकजण चकित झाला आणि मुलाचे कौतुक केले. त्यानंतर राजाने मुलाला चोरांचे नाव आणि पत्ता विचारला. मुलाने सांगितले की चोरांचे नाव देणे योग्य होणार नाही. पण जेव्हा राजाने हट्टीपणाने चोरांचे नाव सांगितले. इतर कोणी चोर नव्हते. राजा आणि त्याचे पुरोहित होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले. राजा आणि जनतेला ज्या ठिकाणी हा खजिना लपविला गेला होता तेथे नेले. प्रत्येकजण चकित झाला आणि मुलाचे कौतुक केले. त्यानंतर राजाने मुलाला चोरांचे नाव आणि पत्ता विचारला. मुलाने सांगितले की चोरांचे नाव देणे योग्य होणार नाही. पण जेव्हा राजाने हट्टीपणाने चोरांचे नाव सांगितले. इतर कोणी चोर नव्हते. राजा आणि त्याचे पुरोहित होते. लोकांना राजा आणि याजकांवर फार राग आला. त्यांनी त्या दोन चोरांना मारहाण केली आणि त्या मुलाला त्यांचा नवीन राजा बनवले.
वाराणसीत एका राजाने राज्य केले. त्याला फक्त दोन छंद होते. एक तर त्याला खास पदार्थांचे जेवण घ्यायचे होते; आणि दुसरे म्हणजे, लोकांनी त्याला खाताना पाहावे अशी त्याची इच्छा होती. एके दिवशी जेव्हा तो लोकांच्या समोर बसून बसला, त्याने निरनिराळ्या प्रकारची वस्तू खाल्ली तेव्हाच एक माणूस त्याच्याकडे ओरडत त्याच्याकडे आला. तो म्हणत होता, “ती एक मेसेंजर आहे.” जेव्हा सैनिक त्याला थांबवू इच्छित होते, तेव्हा राजाने राज्य सौजन्याने त्या व्यक्तीला आपल्या आसनावर भोजन दिले. जेवणानंतर, राजाने जेव्हा त्याला विचारले की आपण कोणत्या देशाचा संदेशवाहक आहात, तेव्हा तो म्हणाला की तो कोणत्याही देशाचा संदेशवाहक नाही तर फक्त त्याच्या भुकेल्या पोटाचा दूत आहे. ते म्हणाले, “प्रत्येकजण पोटाचा दूत असतो आणि पोटाचे अॅप्स विझविण्याचे अनेक उपक्रम करतो. म्हणूनच, तो एक संदेशवाहक देखील आहे; आणि क्षमस्व. ” राजाला तिचा युक्तिवाद आवडला आणि त्याने त्या व्यक्तीला क्षमा केली.
कधीकधी घनदाट जंगलात शिकार करताना सुदास नावाचा राजा आपल्या साथीदारांपासून विभक्त झाला होता. कंटाळा आला असून तो घोड्यावरून खाली उतरला आणि झाडाच्या खाली बसला, तिथे बसताच, तो झोपी गेला. एवढ्यातच, एक सिंहिनी (जंगलात राहणारी आदिवासी / योद्धा मुलगी) तिच्या सुंदर शरीरावर आकर्षित झाली आणि प्रेमाने तिचे पाय दाबली. जेव्हा सुदासची झोप उडाली, तेव्हा तोसुद्धा सिंहाच्या प्रेमात पडला. या दोघांच्या नात्यातून सिंहानी यांनी कलामदास नावाच्या मुलाला जन्म दिला. मग तिघेही एकत्र राहू लागले. राजा त्यांच्याबरोबर काही दिवस राहिला आणि मग मार्ग शोधण्यासाठी आपल्या राज्यात परत गेला. जेव्हा सुदासचा राज्यात परतण्याचा कार्यक्रम साजरा केला जात होता, तेव्हा त्याने गुप्तपणे सिंहाच्या आणि तिच्या मुलास राजवाड्यात प्रवेश केले. आणि मग तो तिथे आपल्या कुटुंबासमवेत आनंदाने राहत होता.
एका राज्यात, सुतासम नावाचा करिष्माई राजपुत्र जन्माला आला. एकेकाळी, राजकुमार आपल्या बायका आणि अनुयायींबरोबर बागेत बसून संगीताचा आनंद घेत होता. मग नंदा नावाचा बौद्ध तपस्वी तिच्याकडे आला. त्याला आदरपूर्वक बौद्ध संन्याकडून प्रवचन मिळू लागले. तेव्हा कलमासदास नावाचा एक गॉथिक माणूस तिथे आला. तो युद्धाच्या राजाचा मुलगा होता. आणि मनुष्य-हत्या त्याला खूप प्रिय होती. त्याने सुट्समलाही घेतले. तुरुंगात जेव्हा सुतसुमला रडताना त्याने पाहिले तेव्हा त्याने त्याची चेष्टा केली, “मृत्यू सर्वांना घाबरवतो!” त्यानंतर सूट्समने त्याला सांगितले की त्याला मृत्यूची भीती वाटत नाही; त्यापेक्षा श्रेष्ठ बौद्ध भिक्षूच्या शब्दापासून वंचित राहिल्यामुळे दुःखी. दु: खी होते. त्यानंतर सुतसोमने कलामदासांना दोन दिवस विचारणा केली जेणेकरुन त्याला बौद्ध तपस्वी नंदा यांचे संपूर्ण प्रवचन मिळेल. त्या सिंहाने त्याला दोन दिवसांचा अवधी दिला. बौद्ध संन्यासीचे प्रवचन ऐकल्यानंतर सुतसोम जेव्हा कलामासपदाकडे परत आला, तेव्हा कलामसदास चकित झाले आणि त्याला संतुष्ट केले, वधूची मागणी करण्यास सांगितले. त्यानंतर सुतासोमने त्याला सांगितले की जो माणूस स्वतःच्या आकांक्षा व तल्लफांचा दास आहे, तो इतरांना कोणत्या प्रकारचे मुक्ति आणि आशीर्वाद देऊ शकतो? सुत्सुमचे शब्द ऐकून सिंहाच्या माणसाचे डोळे उघडले आणि झोपलेला माणूससुद्धा जागा झाला. त्याने सुतासोम सोडले आणि त्याच्याबरोबर त्याचे वडील सुदास यांचे राज्य परत मिळवले. त्याने पुन्हा कधीही हत्या केली नाही. तो इतरांना कोणत्या प्रकारचे मुक्ति आणि आशीर्वाद देऊ शकतो? सुतोसोमचे शब्द ऐकून सिंहाच्या माणसाचे डोळे उघडले आणि झोपी गेलेला मनुष्य देखील जागे झाला. त्याने सुतासोम सोडले आणि त्याच्याबरोबर त्याचे वडील सुदास यांचे राज्य परत मिळवले. त्याने पुन्हा कधीही हत्या केली नाही. तो इतरांना कोणत्या प्रकारचे मुक्ति आणि आशीर्वाद देऊ शकतो? सुतोसोमचे शब्द ऐकून सिंहाच्या माणसाचे डोळे उघडले आणि झोपी गेलेला मनुष्य देखील जागे झाला. त्याने सुतासोम सोडले आणि त्याच्याबरोबर त्याचे वडील सुदास यांचे राज्य परत मिळवले. त्याने पुन्हा कधीही हत्या केली नाही.
वाराणसी जवळच्या गावात एक गरीब ड्रम करणारा एकदा त्याची बायको आणि मुलासमवेत राहत होता. वाराणसी शहरात एक दिवस जत्रेचे आयोजन करण्यात आले होते. जत्रेची चर्चा प्रत्येकाच्या जिभेवर होती. जेव्हा ढोलकीच्या पत्नीला जत्रेची माहिती मिळाली तेव्हा तिने ताबडतोब धावत्या पतीकडे जाऊन त्याला जत्रेत जाऊन ड्रम वाजविण्यास सांगितले जेणेकरून तो काही पैसे कमवू शकेल. ढोलक्याने पत्नीची ऑफर योग्य वाटली. तो आपल्या मुलाला शहरात घेऊन जत्रेत पोहोचला आणि मोठ्या उत्साहात ढोल वाजवू लागला. तो एक कुशल ड्रमर होता. तर संध्याकाळपर्यंत तो पैशाने ढेर झाला. आनंदाची गोष्ट म्हणजे सर्व पैसे गोळा करून तो आपल्या गावी परतला. वाराणसी आणि त्याच्या खेड्यात एक घनदाट जंगल होते. त्याचा छोटा मुलगा देखील खूप आनंदात होता कारण वडिलांनी त्याला वाटेत त्याच्या आवडत्या वस्तू दिल्या. म्हणून उदात्तपणे, त्याने आपल्या वडिलांचे ड्रम उचलले आणि त्याला एक थाप दिली. जंगलात प्रवेश केल्यावर वडिलांनी मुलाला ड्रम वाजवण्यास मनाई केली. त्याने तिला सल्ला दिला की जर तिला ड्रम वाजवायचा असेल तर ती ड्रम अशा प्रकारे थांबवेल की प्रत्येक श्रोताला समजेल की राजपुरुष चालणार आहे. त्याने हे असे सांगितले कारण त्या जंगलात दरोडेखोर आहेत हे त्यांना ठाऊक होते. वडिलांनी नकार देऊनही मुलाने त्यांचे एक ऐकले नाही आणि जोरात ढोल वाजवत राहिले. ड्रमचा आवाज ऐकून डाकु मोहात पडले आणि त्यांनी त्यांना एकटे पाहिले तेव्हा त्यांनी लगेच त्यांना थांबवले आणि त्यांना मारहाण केली आणि त्यांचे सर्व पैसे हिसकावून घेतले. होते वडिलांनी नकार देऊनही मुलाने त्यांचे एक ऐकले नाही आणि जोरात ढोल वाजवत राहिले. ड्रमचा आवाज ऐकून डाकु मोहात पडले आणि त्यांनी त्यांना एकटे पाहिले तेव्हा त्यांनी लगेच त्यांना थांबवले आणि त्यांना मारहाण केली आणि त्यांचे सर्व पैसे हिसकावून घेतले. होते वडिलांनी नकार देऊनही मुलाने त्यांचे एक ऐकले नाही आणि जोरात ढोल वाजवत राहिले. ड्रमचा आवाज ऐकताच डाकु मोहात पडले आणि जेव्हा त्यांना एकटे पाहिले तेव्हा त्यांनी लगेच त्यांना थांबवले आणि त्यांना मारहाण केली आणि त्यांचे सर्व पैसे हिसकावून घेतले.
एकदा काही मुले साप मारत होती. एका राजाने त्याचे रक्षण केले. राजावर खूष होऊन नागने त्या राजाला प्राण्यांची भाषा समजण्याची व बोलण्याची संधी दिली होती. पण त्याने त्याला असा इशाराही दिला की, जर त्याने या विषयावर कुणाशी चर्चा केली तर त्याचे आयुष्य निघून जाईल. एक दिवस राज्य व्यवसायाच्या नंतर, राजा आपल्या लाडक्या राणीसमवेत बागेत बसून काहीतरी खात पीत होता. मग मिष्टान्नचा एक छोटा तुकडा खाली पडला. थोड्या वेळाने एक मुंगी तिथे पोहोचली आणि तो तुकडा पाहून आनंदाने ओरडली, “अरे वाह? इतकी मोठी मिष्टान्न जी संपूर्ण बैलगाडीमध्येसुद्धा बसत नाही! ” मग तिने तो तुकडा काढून घेण्याचा प्रयत्न केला. मुंगी ऐकून राजा हसला आणि तो हसला. राजाचा गूढ हास्य पाहून राणीला समजले की कदाचित तिच्या मेकअपमध्ये एखादी त्रुटी आहे. म्हणून त्याने राजाला आपल्या हसण्याचे कारण जाणून घेण्यास सांगितले. पण राजाने तिला पुढे ढकलले. त्या रात्री जेव्हा राजा त्याच्या शयनगृहात आला तेव्हा राणीने आपल्या रहस्यमय स्मितहाचे कारण शोधण्यासाठी वेगवेगळी नाटकं केली. शेवटी राजाला माघार घ्यावी लागली आणि त्याने राणीला सांगितले की आपण कारण सांगितले तर त्याचा मृत्यू होईल. हे ऐकून राणी तिच्या जिद्दीवर ठाम राहिली. मग राजाने त्याला सांगितले की दुसर्‍या दिवशी त्याच बागेत तो त्याला सर्व काही सांगेल. दुस day्या दिवशी जेव्हा राजा आपल्या नोकरांसमवेत त्याच बागेत जात होता, तेव्हा वाटेत ते गाढव व एक बकरा बोलताना दिसले. राजाकडे पोचल्यावर, राजाने ऐकले की ती बकरी गाढवाशी बोलत आहे, “गाढव!” तू मूर्ख आहेस! पण आज मला कळले की हा राजा तुझ्यापेक्षा मोठा मूर्ख आहे. ” बकरीच्या बोलण्याने राजा आश्चर्यचकित झाला. तो बकरीला विचारतो, ती त्याला ‘मोठा मूर्ख’ का मानते? बकरी राजाला म्हणाली, “हे राजन! आज आपण राणीला संतुष्ट करण्यासाठी आपल्या जीवनात आनंदाने बळी देत आहात. परंतु जेव्हा ती राणी आपल्या मृत्यूनंतर आपल्या सर्व मालमत्तेची हक्कदार असते, तेव्हा आपण इतर कोणत्याही व्यक्तीबरोबर आयुष्य उपभोगू शकता, तरीही आपण आनंदी व्हाल का? ” बकरीचे ऐकल्यानंतर राजाचा विवेक जागृत झाला आणि त्याला आपल्या जीवनाचे मूल्य समजू लागले. जेव्हा बाग बागेत पोहोचला तेव्हा तो राणीला म्हणाला, “राणी, मी माझ्या स्मितहाचे कारण सांगण्यास तयार आहे, पण एक अट आहे.” तुम्हाला शंभर चाबूक खावे लागतील, कारण मी फरक सांगितल्यास माझे जीवन त्वरित बाहेर येईल. ” राणीला वाटले की राजाने तिच्यावर इतके प्रेम केले आहे की तिला खोटे बोलण्यात येईल. म्हणून ती चाबूक खायला तयार झाली. मग राजाने आपल्या एका सैनिकाला (पूर्ण शक्तीने) राणीला मारहाण करण्यास सांगितले. यानंतर शिपाय्याने पूर्ण सामर्थ्याने राणीला मारहाण केली. राणीला चाबकाला मारताच ती ओरडली ‘अहो! हे खूप दुखवते. मला चाबकाने मारहाण करू नका! मला राजाच्या हास्याचे रहस्यही माहित नाही. ‘ मग राजाने व्हीपला सांगितले की त्याने राणीवर जोरदारपणे चाबूक मारले कारण तिने तिच्या पतीचा मृत्यू स्वीकारला परंतु एकच चाबूक नव्हे. पुन्हा राणीला चापट मारत असताना राजाच्या मंत्र्याने राजाला राणीला क्षमा करण्याचा आग्रह केला. राजाने राणीला क्षमा केली परंतु त्याने तिला पुन्हा कधीही मान आणि प्रेम दिले नाही. मग राजाने चाबूक्याला सांगितले की त्याने राणीवर जोरदारपणे चाबूक मारले कारण तिने तिच्या पतीचा मृत्यू स्वीकारला पण एकच चाबूक नव्हे. पुन्हा राणीवर चाबूक फोडण्याच्या तयारीत असताना राजाच्या मंत्र्याने राजाला राणीला क्षमा करण्याचा आग्रह केला. राजाने राणीला क्षमा केली परंतु त्याने तिला पुन्हा कधीही मान आणि प्रेम दिले नाही. मग राजाने चाबूक्याला सांगितले की त्याने राणीवर जोरदारपणे चाबूक मारले कारण तिने तिच्या पतीचा मृत्यू स्वीकारला पण एकच चाबूक नव्हे. पुन्हा राणीला चापट मारत असताना राजाच्या मंत्र्याने राजाला राणीला क्षमा करण्याचा आग्रह केला. राजाने राणीला क्षमा केली परंतु त्याने तिला पुन्हा कधीही मान आणि प्रेम दिले नाही.
मुलगा समूचा पिता वडील दुकुलक आणि आई पारिका यांचा जन्म झाला. एके दिवशी वडील दुकुलक आणि आई पारिका जंगलात फिरत असताना जोरदार पाऊस सुरू झाला. त्यांनी झाडाखाली आश्रय घेतला आणि पावसापासून स्वत: चा बचाव करायचा होता. परंतु त्यांच्या शरीरावरुन आणि कपड्यांमधून पाण्याने डोकावल्यामुळे, त्यांच्या पायाखालखा एक भयंकर विषारी साप ओला होऊ लागला जो मुंग्यांच्या विळख्यात राहत होता. वृद्ध साप नंतर एक भयानक श्वास बाहेर द्या. जेव्हा त्याच्या उसामध्ये विषारी कण आणि पाणी या दोघांच्याही डोळ्यात पडलं तेव्हा त्या दोघांचाही दृष्टी गमावला. सायंकाळी उशीरापर्यंत जेव्हा सॅमचे पालक घरी परत आले नाहीत तेव्हा तो त्यांचा शोध घेत त्याच जंगलात गेला. थोडा वेळ शोध घेतल्यानंतर तो त्यांना जंगलात भटकताना आढळला. मग तो त्यांना घरी घेऊन आला आणि त्यांची काळजी घेऊ लागला. एकदा वाराणसीचा राजा पिल्लियाख शिकार खेळत त्याच जंगलात पोहोचला, जेथे समा आणि त्याचे आईवडील राहत होते. त्यावेळी सम्या आपल्या वृद्ध आई-वडिलांसाठी घागरामध्ये जवळच्या जलाशयात पाणी भरत होता, ज्याच्या आवाजात राजाला वाटले की कदाचित एखादा प्राणी पाणी पिईल. शब्दाच्या दिशेने, राजाने एक बाण सोडला ज्याने समचे अंतःकरण फोडले. राजा घटनास्थळी पोहोचला तेव्हा सामला जखमी अवस्थेत आढळले. त्याच वेळी राजासमोर एक बाई दिसली, ती जंगलात आई होती, आणि तिच्या तोंडात एक तोंड होते. राजाला घाबरुन सामाच्या जखमींना कळवण्याचा त्याने सामच्या आई-वडिलांना आदेश दिला आहे. जेव्हा मुलाने मुलाच्या जखमाची माहिती सामाच्या आई-वडिलांकडे दिली तेव्हा त्याने राजाला विचलित न करता समाच्या शरीरावर नेण्यास सांगितले. जेव्हा पालक समाच्या बेशुद्ध शरीरावर पोहोचले तेव्हा समाच्या तोंडाने ते म्हणाले, आईने सामला बरे करून बरे केले. म्हणून त्याने ध्यान केले आणि समाच्या आई-वडिलांकडे डोळा हलविला.
एकदा हिमालयातील पर्वतांमध्ये एक प्रतिष्ठित भिक्षू होता, ज्यांचे हजारो अनुयायी होते. एकदा पावसाळ्यात तो डोंगरावरून उतरून वाराणसीला पोहोचला, जिथे त्याला वाराणसीच्या राजाने राज्याचा मान आणि पाहुणचार मिळविला. जेव्हा पावसाळा संपला आणि त्यांनी पुन्हा हिमालयात परत जाण्याची तयारी सुरू केली तेव्हा राजाने त्या भिक्षूला तिथे थांबण्याची विनंती केली. म्हणून त्या भिक्षूने आपल्या शिष्यांना त्याच्या मुख्य शिष्याच्या देखरेखीखाली परत पाठविले. काही महिन्यांनंतर, तो पुन्हा मुख्य शिष्य गुरुला भेटला आणि त्याला संघाची माहिती देण्यासाठी परत आला आणि गुरुबरोबर बसला, जेथे त्याला विविध प्रकारचे खाद्यपदार्थ आणि फळं देऊन स्वागत करण्यात आलं. थोड्या वेळाने राजा देखील त्या गुरूकडे पोहोचला. त्यावेळी, डिश आणि फळांच्या दरम्यान मुख्य शिष्य आपल्या गुरूला करीत होता, “वाह! किती आनंद आहे काय आनंद !! ” मग राजाला समजले की तो एक लोभी शिष्य आहे. म्हणून गुरुने हिमालयात पाठवल्यानंतरही ते ऐहिक सुखासाठी पुन्हा परत आले. राजाचे दु: ख पाहून गुरुने त्यांचे मन वाचले. तो राजाला म्हणाला, “राजन! माझा शिष्य ज्याला आपण लोभी समजता, तो खरोखर महान सम्राट होता. जगत्त्वाचा त्याग करून त्याने आपले राज्य बंदिवासात सुपूर्द केले आहे. तो ज्या आनंदाविषयी बोलत आहे तो सांसारिक गोष्टींच्या बाबतीत नाही तर संन्यासांच्या सुखांच्या बाबतीत आहे! ” त्यानंतर राजाला आपली चूक लक्षात आली आणि त्याने लज्जास्पदपणे आपले डोके खाली वाकले. खूप मोठा सम्राट झाला आहे. जगत्त्वाचा त्याग करून त्याने आपले राज्य बंदिवासात सुपूर्द केले आहे. तो ज्या आनंदाविषयी बोलत आहे तो सांसारिक गोष्टींच्या बाबतीत नाही तर संन्यासाच्या सुखांच्या बाबतीत आहे! ” त्यानंतर राजाला आपली चूक लक्षात आली आणि त्याने लज्जास्पदपणे आपले डोके खाली वाकले. खूप मोठा सम्राट झाला आहे. जगत्त्वाचा त्याग करून त्याने आपले राज्य बंदिवासात सुपूर्द केले आहे. तो ज्या आनंदाविषयी बोलत आहे तो सांसारिक गोष्टींच्या बाबतीत नाही तर संन्यासांच्या सुखांच्या बाबतीत आहे! ” यानंतर राजाला आपली चूक लक्षात आली आणि त्याने लज्जास्पदपणे डोके टेकले
चोवीस बुद्धांच्या गणनेत फुस बुद्धाचे स्थान अठराव्या आहे. त्याचा जन्म काशीच्या सिरीमा बागेत झाला होता. त्यांच्या वडिलांचे नाव जयसेन, एक उच्चभ्रू क्षत्रिय होते. मनोरथपूर्णीनुसार त्यांच्या वडिलांचे नाव महिंद्र होते. त्याला एक बहीण आणि तीन सावत्र भाऊ होते. त्याच्या बायकोचे नाव किसागोटामा होते, तेथून तिला आनंद नावाचा एक मुलगा-रत्न प्राप्त झाला. परंपरेनुसार, त्याची लांबी पंच्याऐंशी हात होती आणि तो गरुड, हंस आणि सुंभर या तीन राज्यांत सहा हजार वर्षे जगला. तर, हत्तीवर स्वार होऊन त्याने घरगुती जीवन सोडले होते. आणि सहा बरीच वर्षे निष्ठुरता संपल्यानंतर त्यांनी समोधी गाठले. संबोधीच्या अगोदर त्यांनी खीर आणि शीखिवधा नामक संतांनी प्रदान केलेली गवत आसन एका वरिष्ठ मुली सिरीवधाच्या हातात घेतला. अमंड (वृक्ष) आमलकाच्या झाडाखाली विधान बोधी साध्य सुखित आणि धम्मसेन हे त्याचे मुख्य शिष्य होते आणि साला आणि उप्सला हे त्याचे मुख्य शिष्य होते. संजय, धनंजय आणि विसारका हे त्याचे मुख्य उपासक होते आणि पदुमा आणि नागा हे त्याचे मुख्य उपासक होते. वर उल्लेख केलेल्या दोन्ही बायकाही त्याचे मुख्य आश्रयस्थान होते. त्या काळात बोधीसत्ताचा उगम अरिमंद नावाच्या ठिकाणी झाला. त्यावेळी त्याचे नाव निजिठावी होते. वयाच्या नव्वद वर्षांच्या वयात त्यांनी सीताराम (सोनाराम) येथे परिनिर्वाण प्राप्त केले. मग त्याचे अवशेष विखुरलेले होते. धनंजय आणि विसारका हे त्याचे मुख्य उपासक होते आणि पदुमा आणि नागा हे त्याचे मुख्य उपासक होते. वर उल्लेख केलेल्या दोन्ही बायकाही त्याचे मुख्य आश्रयस्थान होते. त्या काळात बोधीसत्ताचा उगम अरिमंद नावाच्या ठिकाणी झाला. त्यावेळी त्याचे नाव निजिठावी होते. वयाच्या नव्वद वर्षांच्या वयात त्यांनी सीताराम (सोनाराम) येथे परिनिर्वाण प्राप्त केले. मग त्याचे अवशेष विखुरलेले होते. धनंजय आणि विसारका हे त्याचे मुख्य उपासक होते आणि पदुमा आणि नागा हे त्याचे मुख्य उपासक होते. वर उल्लेख केलेल्या दोन्ही बायकाही त्याचे मुख्य आश्रयस्थान होते. त्या काळात बोधीसत्ताचा उगम अरिमंद नावाच्या ठिकाणी झाला. त्यावेळी त्याचे नाव निजिठावी होते. वयाच्या नव्वद हजार वर्षांच्या वयात त्यांनी सीताराम (सोनाराम) येथे परिनिर्वाण प्राप्त केले. मग त्याचे अवशेष विखुरलेले होते.
पाली परंपरेत विपासी हा एकोणिसावा बुद्ध मानला जातो. त्याचा जन्म बांधुमतीच्या खेम-उद्यानात झाला. त्याच्या आईचे नानही एक भाऊ होते. त्याच्या वडिलांचे नाव बांधम होते, त्याचे गोत्र कोंडन्ना होते. त्याचे लग्न सूतानाशी झाले होते आणि त्यानंतर त्यांना संवत्तासंघ नावाचा मुलगा झाला. रथवर स्वार होऊन त्याने आपले गृहस्थ जीवन सोडले होते. द्वारा आठ महिन्यांच्या तपस्वीपणानंतर त्याने एके दिवशी खीर सुदासन-सेतीच्या मुलीच्या हातात घेतली आणि पाटोळीच्या झाडाखाली समोधी बसवली. सुजत नावाच्या व्यक्तीने त्या झाडाखाली बनवलेल्या पवित्रासाठी गवत दिले होते. संबोधी गाठल्यानंतर त्यांनी आपला पहिला संघ उपदेश आपला भाऊ संघा आणि खोयामित्रदायातील एकूण पुजारी मुलगा-लिसला दिला. अशोक हे त्याचे मुख्य उपासक होते आणि चंदा आणि चंदमिता हे त्याचे मुख्य उपासक होते. पुनब्बासुमित्त आणि नाग हे त्याचे मुख्य संरक्षक होते आणि सिरिमा व उत्तरा हे त्याचे मुख्य संरक्षक होते. वयाच्या ऐंशी हजार वर्षे वयात त्यांचे निधन झाले. बुद्धकालीन बोधीसत्ता अतुल नावाच्या नागराजा म्हणून विपासीचा जन्म झाला. त्यानंतर त्याला विपासी बुद्धांना रत्नांनी भरलेल्या सोन्याचे आसन देण्याचा मान मिळाला.
पाली परंपरेतील शिखि बुद्ध हा विसावा बुद्ध आहे. त्याच्या वडिलांचे नाव अरुणाव आणि आईचे नाव पभावती. त्याचा जन्म अरुणावती नावाच्या ठिकाणी झाला. त्याच्या बायकोचे नाव सबकमा होते. त्याला अतुल नावाचा मुलगा झाला. हत्तींवर स्वार होऊन घरी जाण्यापूर्वी त्यांनी सुचंदा, गिरी आणि वाहनाच्या वाड्यांमध्ये सात हजार वर्षे वास्तव्य केले. त्यांनी आठ महिने ध्यान केले. ज्ञानप्राप्ती होण्यापूर्वी त्यांनी प्रियदसी सेट्टीच्या मुलीचे सांजा घेतले, आणि तो अनोमदासीने बनवलेल्या पायर्‍यावर बसला. पुंडरीक (कमळ) च्या झाडाखाली त्याला ज्ञान प्राप्त झाले. त्यांनी मिगाचिर उद्यानात पहिले प्रवचन दिले आणि सूर्यावतीजवळील एका शॅंपॅक झाडाखाली चमत्कार घडवून आणला. त्यांचे पाटिश्या होते – अभिभू आणि संभव. अखिला (किंवा माखीला) आणि पदुमा हे त्याचे मुख्य शिष्य होते. खेमणकर हे त्यांचे मुख्य सेवक होते. सिरीगड आणि छंदा (किंवा नंदा) हे त्यांचे मुख्य शरणार्थी होते आणि चित्त व सुगुता हे त्यांचे मुख्य आरोही होते. तो सत्तर हजार वर्षे जगला आणि सिलावतीच्या दिलसाराम (आसाराम) येथे मरण पावला. त्याची पगडी (तो; संस्कृत- षणीषुष) शिखासारखी दिसली (त्याला अग्नीच्या ज्वालांनी) आणि त्याला शिखी म्हटले गेले. या काळात बोधिसत्ता हा राजा अरिंदम म्हणून अवतरला होता आणि त्याने परिभूतावर राज्य केले. संस्कृत-) णिषष ()))))))) प्रपत्र प्रणाम प्र प्र इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें। या काळात बोधीसत्ताने राजा अरिंदम म्हणून अवतार घेतला आणि परिभूतावर राज्य केले. संस्कृत-) णिषष ()))))))) प्रपत्र प्रणाम प्र प्र इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें इन्हें। या काळात बोधीसत्ताने राजा अरिंदम म्हणून अवतार घेतला आणि परिभूतावर राज्य केले.
पाली परंपरेतील वेसाभू बुद्ध एकविसाव्या बुद्ध म्हणून ओळखले जातात. त्याच्या वडिलांचे नाव सुपिटित आणि आईचे नाव येसवती होते. त्याचा जन्म अनोम शहरात झाला आणि त्याचे नाव वेषभू असे ठेवले गेले कारण त्याचा जन्म वृषभ वाणीने झाला होता. त्यांच्या पत्नीचे नाव सुचित्रा आणि मुलाचे नाव सुपाबुद्ध. रुची, सरुचि आणि वधान या राजवाड्यांमध्ये सहा हजार वर्षे वास्तव्य केल्यावर त्यांनी सोन्याच्या पालखीमध्ये बसून आपले गृहस्थ जीवन सोडले होते. सहा महिन्यांच्या तपश्चर्येनंतर त्यांना एका वर्षासाठी झाडाखाली ज्ञान प्राप्त झाले. संबोधीच्या आधी त्याने खीरला सिरीवद्ना नावाच्या मुलीच्या हातात घेतले होते. त्यांचे आसन नागराज नरिंद यांनी झाडाखाली वर्षभर घालवले. मुलगा आणि उत्तर या दोन भावांना त्याने पहिला उपदेश दिला. जे त्याचे दोन मोठे शिष्य म्हणून ओळखले जातात. उपासक त्याचे मुख्य उपासक होते. त्यांचे मुख्य संरक्षक होते सोथिक आणि राम, गोटामी आणि सिरीमा आणि त्यांचे संरक्षक. वयाच्या साठ हजार वर्षांच्या सुमारास त्याने खोमारम येथे परिनिर्वाण प्राप्त केले. त्याचे अवशेष ब many्याच ठिकाणी विखुरलेले होते. त्या दिवसांत, बोधिसत्ताने सरभूतीच्या राजा सुदासानाच्या नावावर राज्य केले.
पाली परंपरेत काकुसंध हा बावीसावा बुद्ध आहे. त्यांचा जन्म छावणीच्या जंगलात झाला. त्याचे वडील अगगीदत्त खेमावतीचा राजा खेमनकर यांचे ब्राह्मण पुजारी होते. त्याच्या आईचे नाव विशाखा. त्यांच्या पत्नीचे नाव विरोचन आणि मुलाचे नाव उत्तरा असे होते. वयाच्या चार हजार वर्षांच्या रथात चढून त्यांनी सांसारिक जीवनाचा त्याग केला आणि आठ महिने ध्यान केले. ज्ञानप्राप्ती होण्यापूर्वी त्याने सुचिरिंध गावच्या वजीरंधा नावाच्या ब्राह्मण-मुलीकडून खीर घेतला आणि सुभेधाने बांधलेल्या कुचराईवर बसला. त्यांना शिरीष झाडाखाली ज्ञान प्राप्त झाले आणि त्यांनी माकिला जवळच्या बागेत आपला पहिला उपदेश दिला, चौरासी हजार भिक्षु दिले. भिक्षूंपैकी विदूर आणि संजीव हे त्यांचे पाटशी होते आणि ननमध्ये साम आणि चंपा होते. बुध हे त्याचे मुख्य सेवक होते. मुख्य शरणार्थी होते – पुरुषांमधील चांगले आणि सामन आणि स्त्रियांमध्ये नंदा आणि सुनंदा. अचुठाने काकुसंध बुद्धांसाठी त्याच ठिकाणी अनाथाश्रम गौतम बुद्धांसाठी जेठावन विश्रांती तयार केली होती त्याच ठिकाणी मठ बांधला होता. संयुक्ता निकया (ता. १ 199 199 to) च्या मते त्यावेळच्या राजगीरच्या वेपुळ पर्वताचे नाव पच्छिनवन होते आणि तेथील लोक तिवारी होते. काकुसुंध बुद्ध चाळीस हजार वयाच्या वयाच्या मृत्यू झाला. त्याच्या काळात बोधीसत्ताने राजा खेम म्हणून अवतार घेतला. त्यावेळी राजगीरच्या वेपुल्ला पर्वताचे नाव पचिनवन होते आणि तेथील लोक तिवारी होते. काकुसुंध बुद्ध चाळीस हजार वयाच्या वयाच्या मृत्यू झाला. त्याच्या काळात बोधीसत्ताने राजा खेम म्हणून अवतार घेतला. त्यावेळी राजगीरच्या वेपुल्ला पर्वताचे नाव पचिनवन होते आणि तेथील लोक तिवारी होते. काकुसुंध बुद्ध चाळीस हजार वयाच्या वयाच्या मृत्यू झाला. त्याच्या काळात बोधीसत्ताने राजा खेम म्हणून अवतार घेतला.
कोंगमन हा तेविसावा बुद्ध मानला जातो. भडकवप्र (भद्र कल्प) यांचे ते दुसरे बुद्ध आहेत. शोभावतीच्या संगावती बागेत जन्मलेल्या कोनागमनच्या वडिलांचे नाव यन्नादत्त होते. उत्तरा ही त्याची आई होती. त्याच्या पत्नीचे नाव रुचिगाट्टा; आणि त्याच्या मुलाचे नाव सत्ववाह होते. तीन हजार वर्षे गृहिणी म्हणून जगल्यानंतर त्याने हत्तीवर स्वार होऊन घर सोडले व सन्यास देतील. सहा महिन्यांच्या कठोर परिश्रमानंतर त्याने खीरला अ‍ॅगिसोमा नावाच्या ब्राम्हण मुलीच्या हातात घेतले. नंतर उंबुंबराच्या झाडाखाली तिंदुक नावाच्या व्यक्तीने गवत घालून त्याला माबोधी प्राप्त होईपर्यंत. द्वारा सुदस्मान नगरच्या बागेत त्यांनी आपला पहिला उपदेश दिला. भिठ्य आणि उत्तरा हे त्याचे मुख्य शिष्य होते आणि समुद्र आणि उत्तरा हे त्याचे मुख्य शिष्य होते. कोपगामन हे नाव कनकागमन पासून पडले कारण त्याच्या जन्माच्या वेळी सर्व जंबुद्वीप (भारतीय उपखंड) येथे सुवर्ण पाऊस पडला होता. संस्कृत परंपरेत त्याचे नाव कणका मुनी आहे. राजगीरच्या वेपुळ पर्वताचे नाव वंकक त्याच्या काळात होते आणि तेथील लोक रोहिता म्हणून ओळखले जात. त्या काळात बोधिसांचा जन्म मिथिलाच्या क्षत्रिय कुळात झाला. त्यावेळी त्याचे नाव पब्बत होते. वयाच्या तीस हजार व्या वर्षी पब्बाताराम येथे त्यांचे निधन झाले. कोनागमची कथा केवळ साहित्यिक स्त्रोतांवर आधारित नाही, तर त्यांचा पुरातत्व आधार देखील आहे कारण सम्राट अशोकाने त्याच्या राज्याभिषेकाच्या विसाव्या वर्षी आपल्या जन्मस्थळावर बांधल्या गेलेल्या कोंगमण बुद्धचे दगड दुप्पट केले होते. या व्यतिरिक्त,
पाली परंपरेत मोजण्यात आलेला कसबा बुद्ध हा चौवीसा बुद्ध होता. त्यांचा जन्म सारनाथच्या इसापटना भाग्यात झाला, जिथे गौतम बुद्धांनी काही वर्षांनंतर पहिले प्रवचन दिले. कश्यप गोत्रात जन्मलेल्या कसापचे वडिलांचे नाव ब्रह्मदत्त आणि आईचे नाव धनावती होते. त्याच्या जन्माच्या काळात वाराणसीमध्ये राजा किकीने राज्य केले. त्यांच्या पत्नीचे नाव सुनंदा आणि मुलाचे नाव विजितसेन. घरी दोन हजार वर्षे घालवल्यानंतर त्याने सन्यास घेतला. समोधी होण्यापूर्वी त्यांच्या पत्नीने त्यांना खीर खायला दिली होती आणि सोम नावाच्या व्यक्तीने त्याच्या घरी येण्यासाठी गवत दिला होता. त्यांचे बोधी झाड एक वटवृक्ष होते. कसाप बुद्धांनी ईसीपाताना प्रथम प्रवचन दिले. टिस् आणि भारद्वाज हे त्याचे मुख्य शिष्य होते आणि अतूला आणि उरुवेला हे त्याचे मुख्य शिष्य होते. त्यांच्या काळात बोधीसत्तांचा जन्म ब्राह्मण म्हणून झाला, ज्याचे नाव ज्योतिपाला होते. वयाच्या वीस हजार वर्षानंतर कास्परचे काशीच्या सेठव्या उद्यानात रूपांतर झाले. फह्यायन आणि ह्म्वेनसोंग यांनी कसप बुद्धाच्या तीर्थक्षेत्रांवर देखील चर्चा केली आहे. संस्कृत परंपरेत, कसप बुद्धाला कश्यप बुद्ध म्हणून ओळखले जाते.
पाली परंपरेत मात्रेयाला भावी बुद्ध म्हणून ओळखले जाते. (संस्कृत ग्रंथांमध्ये त्यांचे नाव मैत्रेय आहे) परंपरेनुसार, मानवांचे सरासरी आयुष्य चौरासी हजार हजार वर्षे असेल तेव्हाच त्यांचा जन्म होईल हे मान्य आहे. केतूमती नावाच्या ठिकाणी अजित नावाच्या प्रसिद्ध विद्वान-कुळात मात्रेयाचा जन्म होईल. त्याच्या वडिलांचे नाव सुब्रह्मण आणि आईचे नाव ब्रह्मवती असेल. त्यांच्या पत्नीचे नाव चांदमुखी आणि मुलाचे नाव ब्रह्मवधान असेल. सध्या मत्रेय नाथच्या नावाने तुसित नावाच्या स्वर्गात राहत आहेत. त्यांना विश्ववाणी असेही म्हणतात. महामायाच्या पोटात गर्भधारणा होण्यापूर्वी, गौतमाने विश्वपाण्याला तुसीतलोकचा वारस नेमला होता. मात्रेयाने अद्याप जगत्त्वाचा त्याग केलेला नाही. अशा प्रकारे, मुकुटांसह चित्रे आणि पुतळे चित्रित केले आहेत.